In Your Dreams หน้าที่ของความฝัน

การ์ตูนที่รัก | นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์

กํากับฯ โดยอเล็กซ์ วู เป็นหนังการ์ตูนที่มีประเด็นน่าสนใจสามเรื่อง คือ เรื่องพ่อแม่จะแยกทางกัน พี่น้องที่อายุห่างกันมาก และเรื่องฝันที่เป็นจริง

น่าเสียดายที่ทำได้สนุกพอประมาณทั้งที่สามารถทำให้เข้มข้นมากกว่าที่ดูได้

อย่างไรก็ตาม เสียงชื่นชมจากนักวิจารณ์ส่วนใหญ่เป็นไปในทางบวก ทำเอาต้องหยิบขึ้นมาดูด้วยตาตนเองสักครั้ง

ชื่อเรื่องไม่ดึงดูด โปสเตอร์หนังเป็นรูปพ่อแม่ลูกสองพี่สาวกับน้องชายแทบไม่บอกข่าวสารอะไร พ่อนั่งเล่นกีตาร์มีความสุข เตรียมตัวดูหนังน่าเบื่อแน่ๆ

หนังเล่าเรื่องครอบครัวคนชั้นกลาง พ่อเป็นนักดนตรีอารมณ์ดีที่กำลังเผชิญภาวะชะงักงันแต่งเพลงใหม่ไม่ออก

พ่อกับแม่เคยเล่นดนตรีด้วยกันออกอัลบั้มมาด้วยกัน แน่นอนว่าภาระเลี้ยงลูกสองคนด้วยรายได้ที่ไม่แน่นอนมิใช่ของหมูๆ ฝันสลายวิมานทลายกันมานักต่อนัก

แม่กำลังได้รับเชิญไปสัมภาษณ์งานเป็นอาจารย์ที่ต่างเมือง สตีวี่ผู้พี่สาวสังเกตเห็นบรรยากาศอึมครึมที่เกิดขึ้น

ถ้าแม่ได้งานบ้านน่าจะแตกแน่ พ่อยังรักบ้านหลังนี้และมีความหวังที่จะแต่งเพลงได้ออกอัลบั้มได้อีกครั้งหนึ่ง

ส่วนเอลเลียตผู้น้องชายยังเป็นเด็กอยู่มาก เล่นสนุกไปวันๆ ไม่ได้สนใจอะไรมากนักนอกจากเรื่องตุ๊กตายีราฟตาเดียวที่หายไป

ส่วนสำคัญของหนังเป็นเรื่องความฝัน

เอลเลียตไปพบหนังสือเก่าของแซนด์แมนเจ้าแห่งความฝัน สตีวี่เห็นแล้วตื่นเต้นมากจึงชวนน้องชายออกตามหาแซนด์แมนในความฝันด้วยกัน

หนังสือเขียนว่าแซนด์แมนสามารถทำความฝันให้เป็นจริงได้

เธออยากจะฝันให้ครอบครัวของเธอกลับไปเป็นเหมือนเดิมครั้งที่ทุกๆ อย่างยังสุขสันต์ชื่นมื่นทุกๆ วัน

ที่ว่าน่าสนใจคือเรื่องที่สตีวี่อยากได้ และเชื่อว่าหลายคนอยากได้ นั่นคือ ครอบครัวของเราเป็นเหมือนเดิม มีแต่ความสุขสันต์ชื่นมื่นทุกๆ วัน

แต่ว่าไม่มีอะไรที่จะเหมือนเดิมได้ในโลกแห่งความเป็นจริง

ทุกครอบครัวมีพลวัตของตัวเองที่ห้ามมิได้ เดี๋ยวสุขเดี๋ยวทุกข์ บางช่วงพ่อก่อเรื่อง บางครั้งแม่ก่อเรื่อง บ่อยๆ ที่ลูกก่อเรื่อง หลายครั้งไม่มีเรื่องเราก็ทะเลาะกันเองได้

แต่เรื่องทั้งหลายนั้นมักเป็นเรื่องชั่วคราวตราบเท่าที่สายสัมพันธ์ในครอบครัวยังดีอยู่

สตีวี่หวังว่าแซนด์แมนเจ้าแห่งความฝันจะช่วยได้ แต่ในทางวิทยาศาสตร์เป็นไปไม่ได้ คนเราตั้งใจฝันมิได้ เหมือนตั้งใจจะนอนหลับไม่ได้ สตีวี่ตั้งใจจะฝันไปหาแซนด์แมนจึงเป็นเรื่องทำมิได้ คนเราจะฝันได้เป็นเรื่องเป็นราวเมื่อหลับสนิทต่อเนื่องและยาวนานมากพอเท่านั้น

แต่ถึงกระนั้นก็ไม่สามารถกำหนดเรื่องที่จะฝันได้อยู่ดี

ความฝันของคนเราทำหน้าที่ระบายความคับข้องใจประจำวันมากกว่าที่จะฝันเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะกิจ

ทุกๆ วันพวกเราพบเรื่องไม่พึงใจน้ำท่วมปาก

เรามีเรื่องขัดเคืองใจไปจนถึงโกรธแค้นหรือเสียใจกับคนที่พบเจอทั้งวัน ทั้งพ่อแม่ผู้มีพระคุณ ลูกบังเกิดเกล้า ครูบาอาจารย์ เพื่อนๆ ที่โรงเรียน เพื่อนร่วมงาน เจ้านาย นายจ้าง ลูกค้า ศัตรูคู่แค้น

แต่บ่อยครั้งเราพูดอะไรมิได้ แสดงออกมิได้ ฆ่าทิ้งก็มิได้ เพราะมารยาท วัฒนธรรม ประเพณี ศีลธรรม หรือกฎหมาย ความเก็บกดทั้งหลายทั้งปวงนี้จะถูกระบายลงไปในความฝัน

เมื่อสตีวี่และเอลเลียตอธิษฐานก่อนนอนขอให้ได้พบแซนด์แมนแล้วก็พบสมใจ

สองคนขอให้แซนด์แมนทำให้ฝันเป็นจริง

ส่วนนี้สนุกดีแต่คนดูก็น่าจะเดาทางได้ไม่ยาก ครอบครัวที่สตีวี่และน้องชายได้คืนมาใหม่เป็นได้เพียงครอบครัวในความฝันไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นจริงๆ

ส่วนนี้เป็นไปไม่ได้ทางวิทยาศาสตร์อีกเพราะความฝันใช้กลไกการควบรวมและทดแทนด้วยสัญลักษณ์เสมอ

ความฝันมิได้เล่าเรื่องตรงไปตรงมา แม้ว่าความฝันจะมีหน้าที่ระบายความเครียดแต่ความเครียดที่ระบายก็จะถูกแทนที่ด้วยการควบรวมหลายๆ เรื่องหรือหลายๆ คนเข้าด้วยกัน

ตัวละครในความฝันบางตัวเป็นตัวแทนของคนที่เรารู้จักในชีวิตจริงสองสามคนปนกัน จากนั้นทดแทนด้วยสัญลักษณ์ที่ซับซ้อนมากเสียจนมิอาจเข้าใจได้โดยง่าย

จิตวิเคราะห์จึงมีเรื่องการวิเคราะห์ความฝันและโหราศาสตร์มีวิชาทำนายฝัน

มีเรื่องควรรู้อีกเรื่องคือเรื่องฝันร้าย

ฝันร้ายเกิดขึ้นจากอารมณ์เศร้ามากกว่าที่จะเกิดจากการระบายความเครียด

มากกว่าฝันร้ายคือเรื่องผีอำ ซึ่งมักเกิดร่วมกับอารมณ์เศร้าเช่นกัน

ผีอำมีชื่อทางการแพทย์ว่า hypnagoggic/hypnapompic hallucination เป็นประสาทหลอนที่ไม่มีอันตรายอะไรออกจะสนุกดีด้วยซ้ำไป

สตีวี่และน้องชายฝันร้ายอยู่หลายครั้งตลอดทั้งเรื่อง ทั้งช่วงระหว่างเดินทางไปหาแซนด์แมนและช่วงที่ได้พบแซนด์แมนแล้ว บอกเป็นนัยว่าสองพี่น้องมีอารมณ์เศร้าจากเรื่องที่พ่อแม่ห่างเหินกันซึ่งเป็นเรื่องอธิบายได้

เหตุเพราะเด็กส่วนใหญ่โทษตนเองเป็นต้นเหตุของเรื่องที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องความบาดหมางของพ่อแม่

ตอนจบของหนังจึงเป็นส่วนที่ดีที่สุด พ่อแม่ควรบอกลูกว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นกับบ้านของเรา ให้เด็กเผชิญความจริงแล้วปรับตัวดีกว่าปล่อยให้เด็กอยู่ในความมืด เดาเอาเอง และฝันเอาเอง

แถมท้ายประเด็นเล็กๆ เรื่องยีราฟที่หาย เป็นความจริงที่บางคนหาของที่หายพบเพราะความฝัน อย่างไรก็ตาม เหตุที่หาไม่พบในตอนแรกเป็นเพราะจิตใต้สำนึกของเจ้าตัวต้องการให้วัตถุนั้นหายตั้งแต่แรกอยู่แล้ว แล้วกดความปรารถนานี้ลงไปในจิตใต้สำนึก

ความฝันมีหน้าที่ปลดปล่อยจิตใต้สำนึกขึ้นมาข้างบน

เอลเลียตจึงพบยีราฟที่หายในที่สุด