ทัพฟ้า มองข้ามช็อต 100 ปี ทอ. เล็ง วางตัว ผบ.ทอ. สร้าง กองทัพแข็งแกร่ง ใต้ ‘หมากซ่อนกล’ ขุนพลยังเจน พรึ่บ! ต่อคิว
รายงานพิเศษ
ทัพฟ้า มองข้ามช็อต 100 ปี ทอ.
เล็ง วางตัว ผบ.ทอ.
สร้าง กองทัพแข็งแกร่ง
ใต้ ‘หมากซ่อนกล’
ขุนพลยังเจน พรึ่บ! ต่อคิว
หลังการสู้รบกับกัมพูชา ภาพปรากฏชัดเจนถึงความสำคัญของกองทัพอากาศ ที่เป็นกำลังหลักในการตัดสินสถานการณ์การสู้รบการแพ้ชนะ และสามารถช่วยลดความสูญเสียให้กับกำลังของทหารบก จึงยิ่งทำให้กองทัพอากาศต้องวางแผนในการพัฒนากำลังรบและศักยภาพ
จะเห็นได้ว่าในห้วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ผู้บัญชาการเหล่าทัพ ทั้งปลัดหนุ่ย พล.อ.ธราพงษ์ มะละคำ ปลัดกระทรวงกลาโหม และ ผบ.หยอย พล.อ.อุกฤษฎ์ บุญตานนท์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ต่างก็เดินทางไปตรวจความพร้อมรบของกองทัพอากาศ
โดยการไปขึ้นบินเครื่องบินรบ เอฟ 16 ทั้งในส่วนของกองบิน 1 นครราชสีมา และกองบิน 4 นครสวรรค์ เพื่อที่จะได้รับรู้ถึงสมรรถนะของเครื่องบินรบด้วยตนเอง รวมถึงได้รับรู้ความรู้สึกของนักบินในขณะปฏิบัติการทางอากาศ โดยเฉพาะในห้วงการสู้รบกับกัมพูชาที่ผ่านมา อันเป็นการสะท้อนว่าในบรรดาผู้บัญชาการเหล่าทัพต่างให้ความสำคัญกับบทบาทของกองทัพอากาศ โดยเฉพาะในยามที่ต้องเตรียมความพร้อมในการสู้รบ
กองทัพอากาศจึงมีการเตรียมการกองทัพสำหรับอนาคต โดยเฉพาะในอีกราว 10 ปีข้างหน้า ที่ ทอ.จะมีอายุครบ 100 ปี ในปี 2580 ซึ่งจะเป็นปีที่เครื่องบินขับไล่ Gripen ฝูงที่ 2 Gripen E/F อีก 12 เครื่อง เข้าประจำการในฝูงบิน Star ที่กองบิน 1 นครราชสีมา ทดแทน F 16 ครบฝูงพอดี
ที่สำคัญ ในเวลานั้น ทอ.จะเป็นกองทัพที่ทันสมัย ทั้งเครื่องบิน Gripen C/D ที่กองบิน7 สุราษฎร์ธานี และ Gripen E/F ที่กองบิน 1 และมี F 16 MLU ที่ฝูงบิน 403 และ T 50 TH ฝูงบิน 401 กองบิน 4 ตาคลี นครสวรรค์
ประการสำคัญคือ ในการจัดซื้อเครื่องบิน Gripen ฝูง 2 เฟสที่ 2 คือ 8 ลำ จาก SAAB สวีเดน นั้นในแพ็กเกจนี้ รวมถึงการอัพเกรดเครื่องบินแจ้งเตือนภัยทางอากาศ SAAB 340 AEW ติดเรดาร์ Erieye ที่ใช้งานมากว่า 10 ปี และเรดาร์หมดอายุ จึงมีการอัพเกรดเปลี่ยนเรดาร์ตัวใหม่ ที่มีความทันสมัยมากขึ้น
พร้อมเพิ่มระบบควบคุมบนเครื่องบิน ให้เป็นเครื่องบินแจ้งเตือนและควบคุมทางอากาศ Airborne Early Warning and Control -AWAC หรือ AEW&C เครื่องบินที่เป็นกองบัญชาการลอยฟ้า ที่คาดว่าจะเป็น SAAB 2000 Erieye
บิ๊กคิม พล.อ.อ.เสกสรร คันธา ผู้บัญชาการทหารอากาศ จึงมั่นใจว่า เมื่อ ทอ.มีเครื่องควบคุมและบัญชาการลอยฟ้า จะทำให้ ทอ.มีขีดความสามารถเพิ่มอีกมาก
รวมถึงระบบป้องกันภัยทางอากาศ Air Defense ที่ได้สั่งซื้อ จรวด Barak จากอิสราเอล และ Datalink ต่างๆ ที่จะเชื่อมโยงได้ทุกแพลตฟอร์ม ที่เป็นไปตามยุทธศาสตร์ในการพัฒนาของกองทัพอากาศ
“เราจะต้องเป็นกองทัพอากาศที่เข้มแข็ง และมีประสิทธิภาพ เราต้องเป็นกองทัพที่เข้มแข็ง เพื่อไม่ให้ศัตรูของเรากล้าที่จะต่อกรกับเรา” ผบ.ทอ.ระบุ
ทั้งนี้เป็นไปตาม White Paper แผนพัฒนาศักยภาพของกองทัพอากาศ ในแต่ละช่วงที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามภัยคุกคาม
รวมถึงการทำให้เป็นกองทัพอากาศมีความเป็นสากล ตั้งแต่การมีนักบินหญิง เริ่มจากนักบินลำเลียง ก่อนที่ต่อมาในปีนี้ได้มีการเปิดรับนักบินหญิงเครื่องบินรบ เป็นครั้งแรก โดยยึดมาตรฐานการคัดเลือกเทียบเท่านักบินชาย
มีรายงานว่า นักบินรบหญิง ในรุ่นแรกนั้น แม้จะมีผู้ผ่านรอบคัดเลือกมา 11 คน และคัดเหลือ 3 คน แต่ยังไม่ผ่านการทดสอบด้านจิตวิทยา
แต่อย่างไรก็ตาม คาดว่าในปี 2570 กองทัพอากาศก็จะเปิดรับเพื่อคัดเลือกจนกว่าจะได้ผู้ที่มีความเหมาะสมและเป็นไปตามมาตรฐานของการผลิตนักบินรบของกองทัพอากาศ
แม้จะยังไม่มีนักบินรบหญิง แต่กองทัพอากาศในส่วนของกองบิน 3 สระแก้ว ซึ่งมีศูนย์ฝึกอากาศยานไร้คนขับ ทอ. ก็มีแผนในการสร้างนักบินโดรนหญิง เพื่อช่วยทำหน้าที่ทั้งการบินลาดตระเวน การบินกู้ภัย บรรเทาภัยพิบัติ ที่ปัจจุบันมีห้าคนแรกแล้ว ทำหน้าที่ทั้งเป็นนักบินโดรน และครูสอนโดรน ทั้งการบินและการสร้างประกอบโดรน และตั้งเป้าที่จะสร้างนักบินโดรนรบ ในขั้นต่อไป
ด้วยเพราะในอนาคต ทอ.จะต้องมีการพัฒนาอากาศยานไร้คนขับ ที่อาจจะมีการปรับลดฝูงบินเครื่องบินรบ มาเป็นฝูงบินโดรนรบ เพื่อเสริมสร้างกำลังรบทางอากาศ
สอดรับกับการสร้างเจ้าหน้าที่ Ground Controlled Interception (GCI) และ Air Traffic Control (ATC) หญิง ของกองบัญชาการควบคุมและปฏิบัติการทางอากาศ (คปอ.) เป็นครั้งแรก รวม 7 คน
นอกจากนั้น กองทัพอากาศยังเปิดให้ทหารหญิงสอบเข้าเรียนโรงเรียนเสนาธิการทหารอากาศได้เป็นครั้งแรก รวมถึงสนับสนุนการสอบคัดเลือกไปปฏิบัติภารกิจรักษาสันติภาพของ UN
ที่สำคัญมีการเตรียมแผนที่จะรับนักเรียนจ่าอากาศหญิง เป็นครั้งแรก ที่ขณะนี้อยู่ระหว่างการเตรียมแก้ไขระเบียบข้อกฎหมาย คาดว่าจะเริ่มรับรุ่นแรกในปี 2571
โดย ทอ.มีแผนที่จะเปิดให้โควตานักเรียนจ่าอากาศหญิงสอบเข้าโรงเรียนนายเรืออากาศได้ด้วย แต่คาดว่าต้องใช้เวลาอีกไม่น้อยกว่า 10 ปี เพราะต้องแก้กฎหมาย อีกทั้งต้องรอดูแนวทางของกองทัพบก และกองทัพเรือด้วย เนื่องจากนักเรียนนายเรืออากาศก็จะต้องเข้าเรียนในโรงเรียนเตรียมทหารก่อน เพราะการให้มีนักเรียนนายร้อยเหล่าทัพยังคงมีทั้งข้อดีและข้อเสียและมีปัญหาติดขัดในสไตล์ ความเชื่อของสังคมไทยอยู่
โดยทั้งหมดนี้เป็นการออกแบบและเตรียมพัฒนากองทัพอากาศใน 10 ปีข้างหน้า และนานกว่านั้น ในฐานะที่กองทัพอากาศเป็นกองทัพที่มีความทันสมัยด้านเทคโนโลยี และมีการปรับตัวได้ดี
แต่บรรดาลูกทัพฟ้าโดยเฉพาะทหารหญิงก็คาดหวังในตัว พล.อ.อ.เสกสรร ซึ่งเป็น ผบ.ทอ.ที่มีวิสัยทัศน์ และให้โอกาสทหารหญิง อีกทั้งอยู่ในตำแหน่งยาวถึง 3 ปี เกษียณราชกาลตุลาคม 2571
ซึ่งมีเวลาพอที่จะสามารถผลักดันโครงการต่างๆ ได้สำเร็จ หรืออย่างน้อยก็สามารถเริ่มต้นไว้ก่อน
จากนั้น ผบ.ทอ.คนต่อไปคงต้องสานต่อการพัฒนากองทัพ ซึ่งเริ่มมีการคาดการณ์ถึง ผบ.ทอ.ในอนาคต ต่อไปอีก 10 ปีข้างหน้าที่ ทอ.จะครบรอบ 100 ปี ท่ามกลางสถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา ที่คาดว่าจะยังไม่สงบหรือเป็นปกติ และอาจพบกับความพยายามเสริมสร้างกำลังรบ แม้แต่กำลังรบทางอากาศทั้งโดรนติดอาวุธ โดรนพลีชีพ และเครื่องบินรบ
คาดกันว่า ผบ.ทอ.คนต่อไปต้องขับเคี่ยวกันอย่างเข้มข้น ด้วยผลงาน เพราะถ้าพิจารณาจากใน 5 เสืออากาศ ก็คงเหลือแต่ เสธ.โอ๋ พล.อ.อ.อนุรักษ์ รมณารักษ์ เสนาธิการทหารอากาศ จากเตรียมทหารรุ่น 28 ที่ถือว่าเป็นดาวเด่น มาตั้งตั้งแต่ยุคบิ๊กไก่ พล.อ.อ.พันธุ์ภักดี พัฒนกุล เป็น ผบ.ทอ.
โดยมีโอกาสได้แสดงผลงานในการเตรียมกำลังรบ โดยเฉพาะโครงการจัดซื้อเครื่องบิน Gripen ฝูง 2 และการจัด Road Base ให้เครื่องบิน Gripen ลงจอดบนถนน ที่หาดใหญ่ จ.สงขลา เป็นครั้งแรก สร้างความฮือฮาในวงการเครื่องบินรบ รวมถึงบทบาทเบื้องหลังการสู้รบกับกัมพูชา ตั้งแต่รอบแรก และรอบ 2
แม้ว่าจะครบเครื่องในทุกด้าน ทั้งความรู้ความสามารถและเส้นทางเติบโต ตามธรรมเนียมนักรบ แต่ปัญหาสำคัญอยู่ที่ว่า พล.อ.อ.เสกสรรนั่งเป็น ผบ.ทอ.จนเกษียณราชการ จะทำให้ พล.อ.อ.อนุรักษ์ ซึ่งเกษียณอายุราชการปี 2572 จะเหลืออายุราชการแค่ 1 ปีเท่านั้น
ท่ามกลางการถูกจับตามองว่า ผบ.ทอ.ในยุคหลังควรจะต้องมีอายุราชการอย่างน้อย 2 ปี แต่ทว่าก็ไม่มีกฎระเบียบตายตัว เพราะย้อนกลับไปก่อนหน้านี้ไม่นาน ผบ.ทอ.ก็เป็นกันคนละ 1 ปี ตั้งแต่ พล.อ.อ.มานัต วงษ์วาทย์ แต่งตั้งบิ๊กแอร์ พล.อ.อ.แอร์บูล สุทธิวรรณ เป็น ผบ.ทอ.แทน ต่อด้วยบิ๊กป้อง พล.อ.อ.นภาเดช ธูปะเตมีย์ และบิ๊กตุ๊ด พล.อ.อ.อลงกรณ์ วัณณรถ ที่ก็ล้วนนั่งแค่ 1 ปี
ดังนั้น โอกาสของ พล.อ.อ.อนุรักษ์ก็ยังคงมีอยู่แต่ก็ถือว่าเสียเปรียบแคนดิเดตคนอื่น โดยเฉพาะรองเสธ.แจ๊ค พล.อ.ท.จักรกฤษณ์ ธรรมวิชัย รองเสนาธิการทหารอากาศ ที่มีอายุราชการถึงตุลาคม 2574
โดยคาดการณ์ว่าในการแต่งตั้งโยกย้ายในเดือนตุลาคม 2569 นี้ พล.อ.ท.จักรกฤษณ์จะขยับขึ้นเป็นพลอากาศเอก อยู่ใน 5 เสืออากาศ โดยเฉพาะตำแหน่งเสนาธิการทหารอากาศ
พล.อ.ท.จักรกฤษณ์เป็นเตรียมทหารรุ่น 29 ถูกจับตามองมาตั้งแต่เรียนจบจากโรงเรียนนายเรืออากาศสหรัฐอเมริกา ด้วยรางวัลมากมาย จนได้กลับมาเป็นนักบินขับไล่ F 16 และ Gripen และได้เป็นทั้งผู้บังคับฝูงบินและผู้บังคับการกองบิน
แม้ว่าจะจบจากต่างประเทศ และแม้จะต้องใส่แว่นสายตาก็ตาม แต่กองทัพอากาศก็มีการปรับแก้กฎระเบียบ จนวันนี้ขึ้นมาเป็นตัวเต็ง ผบ.ทอ.
ยิ่งโดยเฉพาะในห้วงการสู้รบกับกัมพูชา พล.อ.ท.จักรกฤษณ์ ซึ่งเป็นโฆษกกองทัพอากาศ ได้รับมอบหมาย ทำหน้าที่ในการชี้แจง เพราะนอกจากจะสื่อสารได้อย่างเข้าใจและมีประสิทธิภาพแล้วจะต้องมีความรู้ด้านยุทธการด้วย
จึงทำให้มีบทบาทที่โดดเด่น และออกสื่อบ่อยจนเป็นที่รู้จักและถูกจับตามองว่า เป็นน้องรัก ของ พล.อ.อ.เสกสรร ผบ.ทอ. มากกว่า พล.อ.อ.อนุรักษ์หรือไม่
หากย้อนหลังกลับไปมองตั้งแต่ห้วงที่ พล.อ.อ.เสกสรรเป็น ผช.ผบ.ทอ. แคนดิเดต ผบ.ทอ.นั้น พล.อ.อ.อนุรักษ์มีความสนิทสนมใกล้ชิดกับบิ๊กแอน พล.อ.อ.วชิระพล เมืองน้อย เสธ.ทอ. จาก ตท.27 แคนดิเดตชิงเก้าอี้ ผบ.ทอ. กับ พล.อ.อ.เสกสรร
ยิ่งในห้วงเวลานั้นกระแสข่าวในกองทัพอากาศมองว่า พล.อ.อ.วชิระพลเป็นน้องเลิฟของ พล.อ.อ.พันธ์ภักดี จึงทำให้เกิดกระแสข่าวว่าอาจจะได้เป็น ผบ. ทอ.ในเวลานั้น
แต่เป็นที่รู้กันดีว่า พล.อ.อ.พันธุ์ภักดีมีความแน่วแน่ตั้งใจที่จะเสนอชื่อ พล.อ.อ.เสกสรรเป็น ผบ.ทอ.อยู่แล้ว เพราะเคยส่งมอบหน้าที่ เมื่อครั้งที่เป็นผู้ช่วยทูตทหารอากาศประจำกรุงลอนดอน โดย พล.อ.อ.เสกสรรรับตำแหน่งต่อจึงทำให้ความสนิทสนมกันทั้งครอบครัว
อย่างไรก็ตาม ระหว่าง พล.อ.อ.เสกสรร และ พล.อ.อ.วชิระพล ไม่ได้มีปัญหาความขัดแย้งใดๆ กัน แม้ว่าจะชิงเก้าอี้ ผบ.ทอ.กันมาก็ตาม เพราะทั้งความรู้ความสามารถและความชอบธรรมของ พล.อ.อ.เสกสรร มีความชัดเจนในตัวอยู่แล้วว่า ถูกวางตัวเป็น ผบ.ทอ.
พล.อ.อ.วชิระพลก็รู้และเชื่อมั่นมาตลอดว่า พล.อ.อ.พันธุ์ภักดี จะเสนอชื่อ พล.อ.อ.เสกสรรเป็น ผบ.ทอ.คนใหม่ แน่นอน และเมื่อ พล.อ.อ.เสกสรรขึ้นมาเป็น ผบ.ทอ. มักจะเห็นภาพ พล.อ.ท.จักรกฤษณ์ทำงานใกล้ชิดมากกว่าก็ตาม จึงดูมีโอกาสลุ้นมากกว่า พล.อ.อ.อนุรักษ์ แต่ พล.อ.อ.อนุรักษ์ก็มีสไตล์ที่ชอบทำงานเงียบๆ อยู่แล้ว
กระนั้นก็ตาม ในการแต่งตั้งโยกย้ายตุลาคม 2569 นี้ ต้องจับตามองว่า พล.อ.อ.เสกสรรจะมีหมากซ่อนกลไว้หรือไม่เพราะอาจจะดันนายทหารคนใดคนหนึ่งขึ้นมาเป็น 5 เสืออากาศเพื่อเตรียมจ่อเป็น ผบ.ทอ.ก็ได้
ทั้งนี้ มีชื่อของ เจ้ากรมเหลน พล.อ.ท.นิทัศน์ ยูประพัฒน์ เจ้ากรมยุทธการทหารอากาศ น่าจับตามองเช่นกัน เพราะถือว่าเป็นตำแหน่งสำคัญที่เป็นหัวใจของกองทัพ ในด้านกำลังรบการวางแผนการรบ และเป็นเตรียมทหารรุ่น 28 โดยคาดกันว่าจะขึ้นเป็นเสนาธิการทหาร ได้เลยหรือไม่ แม้ยังไม่ได้ขยับขึ้นรองเสนาธิการทหารอากาศ ถ้าไม่ได้ก็อาจจะทำให้เสียจังหวะ โดยมีอายุราชการถึงตุลาคม 2573
ขณะที่มีการมองข้ามช็อตไปถึงนายทหารอากาศที่จ่อคิวจะเติบโตขึ้นมาอีกหลายคน ในห้วง 5-10 ปีนี้ โดยเฉพาะเตรียมทหารรุ่น 29 รุ่นเดียวกับ พล.อ.ท.จักรกฤษณ์ ที่แม้จะเป็นตัวเต็งแต่ก็มีเพื่อนร่วมรุ่นที่เป็นคนเก่งอีกหลายคน ทั้งรองโต้ง พล.อ.ต.พูนศักดิ์ ปิยะรัตน์ รองเจ้ากรมยุทธการทหารอากาศ และ เสธ.แมน พล.อ.ท.แมนสรวง สุวรรณ หัวหน้าคณะนายทหารฝ่ายเสธ.ประจำ ผบ.ทอ.
รวมถึง เสธ.หยุ่น พล.อ.ท.อานนท์ จารุสมบัติ เสธ.คปอ. รุ่นน้อง ตท. 30 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในห้วงการสู้รบกับกัมพูชาในทีมส่วนบัญชาการในห้วงที่ผ่านมา โดยมีอายุราชการถึงตุลาคม 2574 และเป็นน้องรักของ พล.อ.อ.พันธ์ภักดี
แต่ก็ต้องขึ้นอยู่กับว่าใครจะเป็น ผบ.ทอ.คนต่อไป เพราะจะมีผลต่อขั้วอำนาจใน ทอ. เช่น หาก พล.อ.อ.อนุรักษ์ได้ขึ้นมาเป็น ผบ.ทอ. ก็คาดกันว่า พล.อ.ต.พูนศักดิ์ก็จะมีโอกาสขยับขึ้นมาจ่อ เพราะเกษียณราชการตุลาคม 2573
รวมทั้ง เจ้ากรมเฒ่า พล.อ.ต.พรเดชน์ คงปั้น เจ้ากรมสวัสดิการ ทอ. อีกคน ที่อายุราชการมีถึงตุลาคม 2574
นอกจากนั้นยังมีการจับตามองไปที่รุ่นเตรียมทหาร 31 อย่างเสธ.แพร พล.อ.ต.กฤษณะ เปี่ยมศรี ผู้อำนวยการสำนักยุทธการ กรมยุทธการทหารอากาศ อดีตผู้บังคับการกองบิน 1 ที่มีบทบาทในสายงานยุทธการและเบื้องหลังการรบกัมพูชามาตลอด และมีอายุราชการถึงตุลาคม 2575
รวมถึงนายทหารคนเก่งของกองทัพอากาศ ในแต่ละรุ่นที่กำลังต่อคิวขยับขึ้นมาคุมตำแหน่งสำคัญในกองทัพอากาศ เช่น เสธ.อ๋า พล.อ.ต.เจริญ ศรีวัฒนะมงคล (ตท.31) ผอ.สำนักนโยบายและแผนฯ กรมยุทธการทหารอากาศ ที่มีอายุราชการถึงตุลาคม 2576 และเสธ.ป้อม พล.อ.ต.สุรพงษ์ ศรีวนิชย์ ตท.32 นายทหารฝ่ายเสนาธิการ ผบ.ทอ.
ในขณะที่จับตามองกันว่านายทหารที่จะขึ้นมาในยุคที่กองทัพอากาศจะครบรอบ 100 ปีในปี 2580 น่าจะเป็น ตท. รุ่น 33-35 ที่ปัจจุบันยังอยู่ในระดับของการเป็นผู้บังคับการกองบิน และผู้ช่วยทูตทหารในต่างประเทศ ที่จะขยับเข้าไลน์ เตรียมเข้ามาเติบโตในการนำพัฒนากองทัพอากาศให้ทันสมัย เป็นไปตามแผนเพื่อเป็นกำลังหลักในการรักษาอธิปไตยของชาติ โดยเพราะในอนาคตประเทศเพื่อนบ้านอาจจะยิ่งเป็นภัยคุกคาม และอาจมีกำลังรบทางอากาศที่แข็งแกร่งขึ้น ดังนั้น นายทหารอากาศที่ถูกวางตัวไว้เป็นผู้นำกองทัพต่อจากนี้ไปจึงมีความสำคัญยิ่ง
โดยคาดการณ์ว่าในการแต่งตั้งโยกย้ายตุลาคม 2569 พล.อ.อ.เสกสรรจะค่อยๆ เผยโฉม เปิดหมากกล ให้เริ่มเห็นว่าเตรียมวางตัวขุนพลที่จะขึ้นมาดูแลกองทัพอากาศแบบใดและเป็นใครบ้าง
รวมทั้งจะเป็นการชี้ด้วยว่า ใครจะเป็น ผบ.ทอ.คนต่อไป โดยอาจไม่ต้องรอถึงโยกย้ายตุลาคม 2570 เพราะจะต้องมีการส่งออกนายทหารชั้นนายพล โดยเฉพาะพลอากาศเอกไปเป็นรองปลัดกระทรวงกลาโหม และรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด
ต้องรอดูว่า พล.อ.อ.เสกสรรจะเล่นหมากกล แบบซอฟต์ละมุน โดยอาจจะยังไม่เผยโฉมใคร ในการโยกย้ายตุลาคมนี้
หรือว่าจะเปิดหมากให้เห็นกันไปเลย แบบไม่ต้องรอลุ้นนานก็เป็นได้
