บทความพิเศษ | จักรกฤษณ์ สิริริน
Polymarket, Kalshi
นวัตกรรมพนันรูปแบบใหม่!
เมื่อโลกก้าวเข้าสู่ยุค AI ใครจะไปเชื่อว่า “การทายผล” แบบเก่าๆ ยุคโบราณจะเบ่งบานได้ในยุค AI นี้
นี่คือเรื่องราวที่น่าสนใจของแพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผล ที่คุณสามารถวางเดิมพันกับทุกสิ่งทุกอย่างได้
ตั้งแต่ผลการแข่งขันฟุตบอลโลก NBA พรีเมียร์ลีกฤดูกาลใหม่ NFL เรื่อยไปจนถึงการเปิด-ปิดช่องแคบฮอร์มุซ กระทั่งเพื่อนเจ้าสาวในอนาคตของเทย์เลอร์ สวิฟต์ คือใคร?
ในสมัยก่อน การเดิมพันทายผลเรื่องราวต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กีฬา คือความสนใจหลักของหนุ่มๆ
แต่มาในยุคนี้ จากการพนันกีฬา โลกได้ก้าวไปสู่การเก็งกำไรคริปโต วัฒนธรรม Finance Bro ชีวิตที่หรูหราของเหล่าอินฟลูเอนเซอร์ การลงทุนแบบ Meme Investing ฯลฯ
Polymarket และ Kalshi เป็น 2 แพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผล ที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของโลกการเงินดิจิทัลและพฤติกรรมการลงทุนของคนรุ่นใหม่
การก่อเกิด Polymarket เริ่มต้นในปี 2020 โดย Shayne Coplan ผู้ก่อตั้งที่ต้องการสร้างตลาดข้อมูลที่โปร่งใสและเชื่อถือได้ในช่วงวิกฤต COVID โดยใช้บล็อกเชน Polygon และสกุลเงิน USDC เป็นแกนหลักในการซื้อขายสัญญาทำนายผล
ทำให้ Polymarket ได้รับการจับตามอง และลงขันสนับสนุนจากนักลงทุนรายใหญ่ เช่น Vitalik Buterin และ Peter Thiel จนเติบโตเป็นแพลตฟอร์มออนไลน์มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์
ส่วน Kalshi นั้นก่อตั้งขึ้นก่อน คือในปี 2018 โดย Tarek Mansour และ Luana Lopes Lara นักวิเคราะห์การเงินจาก MIT ที่มองเห็นช่องว่างในตลาดการเงินซึ่งไม่สามารถซื้อขายผลลัพธ์ของเหตุการณ์ได้โดยตรง
Kalshi ได้รับการรับรองจาก CFTC ให้เป็น Designated Contract Market ในปี 2020 และกลายเป็นแพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผลที่ถูกกฎหมายในสหรัฐ ซึ่งถือว่าเป็นความแตกต่างสำคัญจาก Polymarket ที่ยังคงอยู่ในพื้นที่สีเทา
มีกรณีศึกษามากมายของ Polymarket และ Kalshi ที่สะท้อนให้เห็นถึงความแตกต่างทางวัฒนธรรมและกฎหมาย
ในสหรัฐ Kalshi เปิดทำนายผลของอัตราเงินเฟ้อ การตัดสินใจของธนาคารกลาง และเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจได้อย่างถูกกฎหมาย นักลงทุนสถาบันและบริษัทขนาดกลางใช้ Kalshi ทำนายความเสี่ยงจากราคาน้ำมันและนโยบายการเงิน
ขณะที่ในยุโรป การใช้งาน Polymarket และแพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผลอื่นๆ ยังอยู่ในพื้นที่กึ่งกฎหมาย เนื่องจากสหภาพยุโรปมีข้อจำกัดด้านการพนันและการเงินที่เข้มงวด
อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้ในยุโรปยังคงเข้าถึงแพลตฟอร์มออนไลน์เหล่านี้ผ่านคริปโต และการเชื่อมต่อกับ DeFi ตัวอย่างเช่น ในเยอรมนีและฝรั่งเศส ผู้ใช้จำนวนมากเข้าร่วมตลาดทำนายผลเกี่ยวกับการเลือกตั้ง และนโยบายสิ่งแวดล้อม
ขณะที่ในเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จีน การใช้งานยังคงจำกัดเนื่องจากข้อกฎหมาย แต่ผู้ใช้ที่คุ้นเคยกับคริปโตยังคงเข้าถึงได้ผ่านช่องทางดิจิทัล
ผลกระทบต่อเศรษฐกิจมหภาคของแพลตฟอร์มออนไลน์เหล่านี้ มีทั้งด้านบวกและด้านลบ
ด้านบวก คือการสร้างข้อมูลที่แม่นยำและทันสมัยซึ่งสามารถใช้ประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบายได้ ราคาสัญญาใน Polymarket และ Kalshi สะท้อนความคาดหวังของสังคมต่อเหตุการณ์สำคัญ เช่น การเลือกตั้งหรือการตัดสินใจด้านเศรษฐกิจ ซึ่งสามารถใช้เป็นตัวชี้วัดทางเศรษฐกิจที่มีประโยชน์ต่อรัฐบาลและนักลงทุน
นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างเครื่องมือทางการเงินใหม่ที่เปิดโอกาสให้ผู้คนทั่วไปเข้าถึงการลงทุนและการลดความเสี่ยงได้ด้วยต้นทุนต่ำ
อย่างไรก็ตาม เหรียญย่อมมี 2 ด้านเสมอ
ด้านลบของแพลตฟอร์มออนไลน์เหล่านี้คือ การเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดพฤติกรรมการพนันในสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มวัยรุ่นที่เข้าถึงแพลตฟอร์มออนไลน์ได้ง่าย
การสูญเสียเงินจำนวนมากอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตและเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระดับครัวเรือน อีกทั้งยังมีข้อถกเถียงด้านจริยธรรม เช่น การเปิดตลาดเดิมพันเกี่ยวกับสงครามหรือการเลือกตั้ง ซึ่งอาจบั่นทอนความเชื่อมั่นในประชาธิปไตยและสร้างแรงจูงใจที่ไม่เหมาะสม
อย่างไรก็ดี ความนิยมของแพลตฟอร์มออนไลน์เหล่านี้ในหมู่ชายหนุ่มอายุน้อย เกิดจากหลายปัจจัยที่ลึกซึ้งกว่าเพียงการเข้าถึงที่ง่าย
ประการแรก คือความต้องการความตื่นเต้นและความท้าทาย ซึ่งเป็นลักษณะทั่วไปของวัยรุ่นและชายหนุ่มที่มักมองหากิจกรรมที่มีความเสี่ยงสูงและให้ผลตอบแทนรวดเร็ว ทำให้การเดิมพันผลการแข่งขันกีฬา หรือสถานการณ์การเมืองหรือสภาวะเศรษฐกิจ ตอบสนองความต้องการนี้ได้อย่างตรงจุด
ประการที่สอง คือความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคมดิจิทัล การเข้าร่วมตลาดทำนายผลออนไลน์ ทำให้ผู้ใช้รู้สึกว่าตนเองมีบทบาทในการสะท้อนความจริงและการคาดการณ์ของสังคม
ประการที่สาม คือความคุ้นเคยกับคริปโตและการเก็งกำไรแบบเรียลไทม์ ซึ่งทำให้แพลตฟอร์มเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นทั้งการลงทุนและความบันเทิงในเวลาเดียวกัน การตลาดผ่านอินฟลูเอนเซอร์และกิจกรรมในมหาวิทยาลัยก็มีบทบาทสำคัญในการสร้างฐานผู้ใช้ที่เป็นชายหนุ่มอายุน้อย
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้กลยุทธ์ Gamification ที่ทำให้การลงทุนมีลักษณะคล้ายเกมและสร้างแรงจูงใจทางจิตวิทยาให้ผู้เล่นกลับมาใช้ซ้ำ
หากมองบทบาทของ Polymarket และ Kalshi ในบริบทของสังคมไทย สิ่งที่น่าสนใจก็คือ การเชื่อมโยงระหว่างแพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผลกับพฤติกรรมการลงทุนและวัฒนธรรมการเสี่ยงโชคที่มีอยู่ในสังคมไทย
ไทยเป็นประเทศที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานเกี่ยวกับการเล่นหวยและการพนัน ซึ่งสะท้อนถึงความนิยมในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการคาดการณ์อนาคตและการเสี่ยงโชค การเกิดขึ้นของแพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผลในระดับโลกจึงมีความหมายต่อสังคมไทยในหลายมิติ
คนไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มชายหนุ่มอายุน้อย มีความคุ้นเคยกับการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและโซเชียลมีเดีย การเข้าถึงแพลตฟอร์มออนไลน์ทำนายผลที่มีลักษณะคล้ายเกมและการลงทุน จึงตอบสนองต่อความต้องการความตื่นเต้นและการมีส่วนร่วมในสังคมดิจิทัลได้อย่างตรงจุด
ความรู้สึกว่าตนเองสามารถ “คาดการณ์อนาคต” หรือ “ทำนายผลฟุตบอล หรือมวย” โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “หวย” ได้อย่างแม่นยำ เป็นแรงผลักดันที่ทรงพลังในสังคมไทย ซึ่งมีวัฒนธรรมการถกเถียงและการติดตามข่าวสารอย่างเข้มข้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พฤติกรรมการเล่นหวย แทงมวย และพนันบอล ของคนไทย ซึ่งเป็นกิจกรรมที่สะท้อนความเชื่อและความหวังของประชาชน
หากแพลตฟอร์มออนไลน์อย่าง Polymarket หรือ Kalshi เข้ามาในไทยในอนาคต คงจะต้องเผชิญกับข้อจำกัดทางกฎหมาย เนื่องจากไทยมีข้อห้ามการพนันที่เข้มงวด
ทว่า ในโลกดิจิทัลที่ไร้พรมแดน การเข้าถึงผ่านคริปโตและแพลตฟอร์มออนไลน์ยังคงเป็นไปได้ ซึ่งจะสร้างความท้าทายต่อการกำกับดูแลของรัฐบาลไทยต่อไปในอนาคต
อนาคตของ Polymarket และ Kalshi จึงขึ้นอยู่กับความสามารถในการสร้างสมดุลระหว่างนวัตกรรมกับการกำกับดูแล
หากสามารถสร้างระบบที่โปร่งใส ป้องกัน Insider Trading และจำกัดตลาดที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์อ่อนไหวได้ ก็มีโอกาสที่จะกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ของตลาดการเงินโลก
แต่หากไม่สามารถจัดการความเสี่ยงและข้อถกเถียงทางจริยธรรมได้ ก็อาจถูกจำกัดหรือถูกควบคุมอย่างเข้มงวด
การกำหนดนโยบายในอนาคตจึงต้องพิจารณาทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม เช่น การกำหนดอายุขั้นต่ำที่เข้มงวด การจำกัดตลาดที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์เปราะบาง และการสร้างระบบตรวจสอบเพื่อป้องกันการใช้ข้อมูลภายใน
หากสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ แพลตฟอร์มออนไลน์เหล่านี้จะไม่เพียงแต่เป็นเครื่องมือทางการเงินใหม่ แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างเศรษฐกิจดิจิทัลที่มีบทบาทสำคัญในศตวรรษที่ 21 นั่นเอง
