2 กรุดัง ‘พระท่ากระดาน’ กรุศรีสวัสดิ์-กรุต้นตาล เมืองกาญจน์ถึงสระบุรี
โฟกัสพระเครื่อง | โคมคำ
พระเก่าพระกรุองค์หนึ่ง คือ “พระท่ากระดาน” ที่มีชื่อเสียงโด่งดังมากมาแต่ในอดีต มีเรื่องเล่าประสบการณ์ต่างๆ มากมาย เกี่ยวกับเรื่องอยู่ยงคงกระพัน คนเก่าคนแก่เมืองกาญจน์เล่าลือถึงเรื่องนี้กันมากว่าเรื่องอยู่ยงคงกระพันต้อง “เกศบิดตาแดง” ซึ่งหมายถึงพระท่ากระดาน
พบครั้งแรกที่วัดร้างในเขต ต.ท่ากระดาน อ.ศรีสวัสดิ์ จ.กาญจนบุรี ตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ.2440 บริเวณถ้ำลั่นทม และที่วัดร้างใกล้ๆ นั้นอีก 3 วัด คือ วัดบน วัดกลาง และวัดล่าง
เป็นพระเนื้อตะกั่วสนิมแดงเพียงอย่างเดียว พุทธลักษณะเป็นพระศิลปะอู่ทองหน้าแก่ ผิวของพระมีไขขาวปกคลุมเกือบทั่วองค์พระ ข้างในเป็นสนิมแดงเข้ม บางองค์มีการปิดทองมาแต่เดิม
ครั้งแรกพบไม่มากนัก กระจัดกระจายอยู่ทั่วบริเวณ ต่อมามีคนนำไปห้อยคอบูชา แล้วเกิดฟันไม่เข้า ยิงไม่ออก
จากนั้นจึงมีผู้เข้ามาขุดค้นบริเวณท่ากระดานกันต่อมาอีกหลายครั้ง ได้พระไปบ้างไม่ได้บ้าง พระที่พบแต่ละครั้งก็ไม่มากนัก
ต่อมาชื่อเสียงในเรื่องอยู่ยงคงกระพันได้แพร่หลายไปทั่ว คนเมืองกาญจน์เสาะหากันมาก
และเนื่องจากบางองค์มีเกศยาว และบิดโค้งไม่ตรงเนื่องจากเป็นเนื้อตะกั่ว และถูกฝังดินมานาน เกศจึงคดงอไปต่างๆ และเนื้อพระมีสนิมสีแดงปกคลุม จึงให้สมญานามว่า “เกศบิดตาแดง”
และต่อมาก็เรียกตามสถานที่พบว่า “พระท่ากระดาน”
นอกจากพระที่พบที่ท่ากระดานแล้ว ต่อมาในปี พ.ศ.2497 ก็พบที่วัดหนองบัว เนื่องจากการบูรณปฏิสังขรณ์วัดเข้าใจว่ามีคนนำมาถวายหลวงปู่ยิ้มไว้
และยังพบอีกที่เจดีย์วัดเทวสังฆาราม ในปี พ.ศ.2506 เพื่อนำพระพุทธ 25 ศตวรรษ บรรจุในองค์เจดีย์ พบพระเครื่องจำนวนมากหลากหลายพิมพ์ และพบพระท่ากระดานประมาณ 28 องค์
สันนิษฐานว่ามีผู้นำพระมาร่วมบรรจุตอนที่สร้างองค์พระเจดีย์ และยังพบที่วัดท่าเสาด้วยแต่พบไม่กี่องค์
ในปัจจุบันพระที่พบที่ ต.ท่ากระดาน อ.ศรีสวัสดิ์ มักจะเรียกกันว่า “พระกรุเก่า หรือพระกรุศรีสวัสดิ์” ส่วนพระที่พบในครั้งหลังที่ อ.เมืองกาญจนบุรีนั้น จะเรียกว่า “พระกรุใหม่”
แต่ทั้งนี้ เป็นพระที่สร้างในยุคเดียวกันทั้งสิ้น เพียงแต่ขุดพบในครั้งหลังกว่า ซึ่งเข้าใจว่ามีผู้ขุดพบพระที่ท่ากระดานแล้วนำมาบรรจุไว้ตามวัดต่างๆ ใน อ.เมืองกาญจนบุรีภายหลัง
พระท่ากระดานมีประสบการณ์เลื่องลือมากในเรื่องอยู่ยงคงกระพัน แต่ความจริงในเรื่องโภคทรัพย์ก็ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน เพียงแต่ในสมัยก่อนมักชอบในด้านอยู่ยงมากกว่า และเห็นได้ชัดเจนเมื่อมีคนที่ถูกยิงหรือฟันไม่เข้า จึงเล่ากันต่อมา
พระท่ากระดานแท้ๆ ปัจจุบันหาเช่ายาก และมีสนนราคาสูงมาก พระปลอมเลียนแบบมีมานานแล้ว
เนื่องจากเป็นที่นิยมกันมายาวนานแต่อดีต และมีราคาสูงมานาน
กล่าวถึง จ.สระบุรี มีอยู่หลายกรุเหมือนกัน ส่วนใหญ่เป็นพระกรุที่มีศิลปะอยุธยา จึงน่าจะเป็นพระที่สร้างในสมัยอยุธยา พระกรุเนื้อดินเผาที่รู้จักกันมาก เป็นพระนางพญากรุวัดดาวเสด็จ ที่เป็นพระเนื้อชินก็มี เช่น พระท่ากระดาน กรุต้นตาล แต่อาจไม่ค่อยมีคนรู้จักกันนัก เนื่องจากจำนวนพระที่ขึ้นมาจากกรุมีจำนวนน้อย และคนสระบุรีเองที่มีพระกรุนี้ต่างเก็บเงียบกันหมด
พระท่ากระดาน กรุต้นตาล แตกกรุออกมาเมื่อประมาณปี พ.ศ.2504 สถานที่พบพระนั้นเป็นเนินดินห่างจากตัวจังหวัดไม่มากนัก บริเวณนั้นมีต้นตาลขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก และมีผู้ไปขุดดินและพบโดยบังเอิญจึงได้นำพระที่พบมาเก็บไว้ และนำพระออกมาให้เช่ากันในหมู่คนรู้จัก ตั้งชื่อกันตามสถานที่ขุดพบและองค์พระนั้นก็มีพุทธลักษณะคล้ายกับพระท่ากระดานของเมืองกาญจน์
พระที่พบก็มีแต่พระเนื้อชินเงิน และเนื้อชินตะกั่วแซมไขขาว จึงตั้งชื่อกันในสมัยนั้นว่า “พระท่ากระดานกรุต้นตาล” อีกทั้งเด่นในด้านอยู่ยงคงกระพันและแคล้วคลาดเช่นเดียวกับพระท่ากระดานของเมืองกาญจน์
พระท่ากระดาน กรุต้นตาล เป็นพระนั่งปางมารวิชัย จีวรห่มลดไหล่ ปรากฏผ้าสังฆาฏิชัดเจน ประทับนั่งบนฐานเขียง ด้านหลังเป็นแบบหลังตัน มองดูก็คล้ายๆ กับพระท่ากระดานของเมืองกาญจน์ แต่พระเกศไม่ยาว กรอบขององค์พระจะตัดขอบชิดองค์พระ เนื้อที่พบเป็นเนื้อชินเงินบ้าง และเป็นเนื้อชินตะกั่วแซมไข แต่ไม่พบที่มีสนิมแดงเลย
พระท่ากระดาน กรุต้นตาล จำนวนพระที่พบมีไม่มากนัก จึงไม่ค่อยรู้จักกันแพร่หลายนักว่ามีพระท่ากระดานกรุต้นตาลของสระบุรี แต่คนเก่าคนแก่แถวสระบุรีจะรู้จัก และหวงแหนกันมาก เนื่องจากในอดีตมีประสบการณ์ ลือกันว่าเหนียวนัก เป็นที่เสาะหากันมาก แต่ก็หายาก ใครมีก็มักหวง ไม่ยอมปล่อยออกมา
ของปลอมเลียนแบบยังไม่วายมีออกมาจนได้ เพราะอะไรที่มีคนอยากได้ พวกนักปลอมแปลงจะทำมาหลอกขาย แต่ก็ยังไม่เหมือนนัก เพราะหาพระต้นแบบมาทำปลอมยาก
พระท่ากระดานกรุต้นตาล พิจารณาจากศิลปะเป็นพระสมัยอยุธยาตอนต้น อายุของพระน่าจะอ่อนกว่าพระท่ากระดานของกาญจนบุรีไม่มากนัก
เป็นพระกรุพระเก่าของดีของ จ.สระบุรี สนนราคายังไม่สูงมาก แต่หายาก เนื่องจากพระมีจำนวนน้อย และคนเก่าของสระบุรีต่างหวงกันมาก
