ภาพยนตร์ | นพมาส แววหงส์
สมัยยังเป็นละอ่อนซื่อใส (แปลว่าความรู้ยังน้อยอยู่) เมื่อครั้งเรียนอยู่ในโรงเรียนคอนแวนต์ นักเรียนในชั้นต้องท่องบทสวดพร้อมๆ กัน เพื่อสรรเสริญพระบิดา พระบุตร และพระจิต ทั้งเป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษในช่วงเวลาต่างๆ ของวัน ทุกเช้าสายบ่ายเย็น เมื่อเริ่มและเลิกเรียน
หนึ่งในบทสวดภาษาอังกฤษขึ้นต้นด้วย “เฮล แมรี…” ส่วนบทภาษาไทยก็ขึ้นต้นด้วย “วันทามารีอา…”
ท่องปาวๆ ไปด้วยสำเนียงไทยแท้แต่ดั้งเดิมเหมือนนกแก้วนกขุนทองที่เลียนเสียงของภาษาตามที่ได้ยิน ในขณะที่ภาษาอังกฤษยังไม่กระดิกหูมากนัก แม้จะขึ้นชื่อว่านักเรียนคอนแวนต์
คริสต์ศาสนานิกายโรมันคาทอลิกนับถือพระแม่มารีในฐานะผู้ประทานพระเยซูเจ้าแก่มวลมนุษย์ชาวโลก
คำว่า Hail Mary ที่ใช้ในภาษาทั่วไปจึงมีความหมายถึงการสวดอธิษฐานขอพรให้กระทำการใดๆ ได้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี หรือพูดด้วยภาษาสมัยใหม่ก็คือ ลุ้นขอให้สำเร็จให้ชนะในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อหรือวิกฤตการณ์ที่ไม่รู้ว่าจะออกหัวออกก้อยประการใด โดยดูเหมือนจะมีเพียงแสงริบหรี่เลือนรางแทบจะหมดหวังให้เห็นอยู่ตรงหน้า
นี่คือ “โปรเจ็กต์เฮลแมรี” ตามสมมุติฐานของหนัง ซึ่งมาจากหนังสือชื่อเดียวกันที่เขียนโดยแอนดี้ เวียร์ นักเขียนคนเดียวกันกับที่เขียน The Martian ที่กลายเป็นหนังฮิตที่แมตต์ เดม่อน เล่น
คราวนี้ได้คู่ผู้กำกับที่ทำงานเป็นทีมเวิร์กและพูดภาษาเดียวกับมวลชนคนรุ่นใหม่ คือฟิล ลอร์ด กับคริสโตเฟอร์ มิลเลอร์ ดังตัวอย่างผลงานก่อนหน้า เช่น The Lego Movie, Cloudy with a Chance of Meatballs และ Spider-Man : Into the Spider Verse
ทำให้ Project Hail Mary เข้าถึงความนิยมในวงกว้างด้วยอารมณ์ขันสอดประสานประปรายอยู่ตลอดเรื่องของนิยายวิทยาศาสตร์เรื่องนี้
ไรแลนด์ เกรซ (ไรอัน กอสลิง) ครูโรงเรียนมัธยมผู้เคยเป็นนักชีววิทยามาก่อน ได้รับการติดต่อให้ไปร่วมงานวิจัยเกี่ยวกับโมเลกุลของสารจากอวกาศ โดยมีการค้นพบ “แนวเพโทรวา” ซึ่งเป็นแสงอินฟราเรดที่พาดจากดวงอาทิตย์ไปสู่ดาวศุกร์ นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าแนวแสงนี้ประกอบด้วยสาร astrophage หรือ “ตัวกินดาว”
ตัวกินดาวนี้ตีความเอาเองจากรากศัพท์ ที่เอาสองคำมาเรียงกัน
Astro = ดวงดาว
Phage มาจากภาษากรีก แปลว่า กิน
ขอเสริมตรงนี้หน่อยว่า ที่รู้จักคำนี้ก็เพราะคำศัพท์ autophagy ในเชิงชีววิทยา ซึ่งได้เรียนรู้จากเรื่องผลดีของการอดอาหาร (fasting) ถือเป็นกลไกการจัดการตัวเองภายในร่างกายคนเรา ซึ่งเป็นการรีไซเคิลของเซลล์ที่ตายแล้ว โดยคำศัพท์แปลตรงตัวว่า “กินตัวเอง” นั่นเอง
“ตัวกินดาว” นี้กำลังคุกคามดวงอาทิตย์ในระบบสุริยะของเรา ทำให้ความร้อนลดลงและแสงหรี่ลงเรื่อยๆ ด้วยอัตราความเร็วในการ “กิน” นี้ ดวงอาทิตย์จะหรี่ลงจนไม่อาจส่งพลังความร้อนให้โลกอยู่รอดได้ภายในช่วงเวลา 30 ปีข้างหน้า
ภารกิจของ “โปรเจ็กต์เฮลแมรี” คือการส่งผู้เชี่ยวชาญไปในอวกาศสู่ระบบจักรวาลที่ใกล้ที่สุดของเรา คือ Tau Ceti ซึ่งอยู่ห่างจากโลกไปไกลถึง 11.9 ปีแสง เพื่อหาคำตอบว่าทำไมระบบทาอูเซติจึงอยู่รอดจากตัวกินดาวได้
ภารกิจนี้เป็นทั้งการ “ลุ้น” หรือ “อธิษฐานภาวนา” และภารกิจพลีชีพของลูกเรือในยานอวกาศ เพราะมีเชื้อเพลิงสำหรับเดินทางไปเพียงขาเดียว โดยจะไม่มีขากลับคืนสู่โลก
ไรแลนด์ เกรซ (Grace) ตื่นขึ้นในยานอวกาศโดยไร้ความจำว่าเขามาอยู่ที่นั่นได้อย่างไร และพบว่าลูกเรือในยานอีกสองคนเสียชีวิตไปแล้ว
Grace ก็เป็นอีกคำที่ใช้ในเชิงสัญลักษณ์ในเรื่อง เพราะพูดถึง “พระกรุณาธิคุณ” ของพระเจ้าที่มีต่อมวลมนุษย์
เกรซเริ่มปะติดปะต่อความเป็นมาของตัวเองในภารกิจนี้ โดยได้พบมนุษย์ต่างดาวผู้โดดเดี่ยวจากยานอีกลำ และทำความรู้จักมักคุ้นกับสิ่งมีชีวิตจากนอกโลก ที่เกรซตั้งชื่อให้ว่า “ร็อกกี้” เพราะมีรูปลักษณ์ของก้อนหินห้าขาซึ่งมีใบหน้าราบเรียบ ไม่มีตาหูจมูกปาก
จนเกรซได้ข้อสรุปว่ามนุษย์ต่างดาวพันธุ์นี้ “มองเห็น” ด้วยเสียงสะท้อน
ด้วยความพยายามอันชาญฉลาด เกรซสามารถสื่อสารกับร็อกกี้จนเข้าใจกันได้ ได้รู้ว่าร็อกกี้มาจากดาวชื่อเอริด และสูญเสียลูกเรือบนยานไปหมดเหมือนกัน
ทั้งสองช่วยกันแก้ปัญหา ซึ่งยากเกินมันสมองของมนุษย์ธรรมดาสามัญอย่างเราๆ และแบ่งปันเชื้อเพลิงจนดูเหมือนต่างจะแยกย้ายกันกลับสู่ดาวเคราะห์ของตัวเองได้
แต่ก็เกิดเรื่องซึ่งจะเป็นหายนภัยแก่ยานอวกาศของทั้งสองขึ้นจนได้ และแม้ว่าเกรซจะแก้ปัญหาในส่วนของตนได้ แต่ก็ดูเหมือนว่าถ้าเขาไม่ทำอะไรเพื่อช่วยร็อกกี้ ร็อกกี้ก็จะไม่มีทางกลับถึงบ้านของตนได้
มิตรภาพจึงต้องมาก่อนความอยู่รอดของตัวเอง และนั่นคือ “สาร” ที่ชวนอบอุ่นใจ
Project Hail Mary มีตอนจบที่น่ารักแบบแฮปปี้เอนดิ้ง และมีความหวังทั้งในด้านส่วนรวมและส่วนตัว
ด้วยความน่ารัก เสน่ห์ และมุขชวนขันอย่างพอเหมาะพอดี ไรอัน กอสลิง แทบจะเล่นอยู่คนเดียวเป็นเวลายาวนาน และทำให้หนังไม่น่าเบื่อ
แซนดรา ฮัลเลอร์ ซึ่งดังมาจาก Anatomy of the Fall ร่วมแสดงในบทหัวหน้าโปรเจ็กต์ ผู้ต้องตัดสินใจอย่างหักหาญ สละส่วนน้อยเพื่อรักษาส่วนใหญ่ เพราะหาไม่เช่นนั้นแล้ว มนุษยชาติก็จะต้องดับสูญไม่เหลืออะไรเลย
ด้วยเรื่องราวของมิตรภาพในอวกาศ ตัวละครที่เข้าถึงได้ ภาพในจินตนาการสวยๆ ในอวกาศ และอารมณ์ขันประปรายที่น่าเอ็นดู หนังจึงสนุกและชนะใจคนดูได้ไม่ยาก….
PROJECT HAIL MARY
กำกับ
Phil Lord และ Christopher Millier
นำแสดง
Ryan Gosling
Sandra Huller
James Ortiz
