E-DUANG
ทำไมเวลาที่ล่วงเลยเพียง 3 เดือน จึงก่อให้เกิดความรู้สึกเหมือนกับเป็น 3 ปี
เป็นความรู้สึกล้วนๆ มิได้อยู่บนฐานแห่งความเป็นจริง
เมื่อเป็นความรู้สึกจึงสัมพันธ์กับจิตใจ เป็นเรื่องอันเนื่องแต่ความคิด
คำถามก็คือ อยู่ๆก็คิดขึ้นเองในลักษณะ”มโน”
อยู่ๆความรู้สึกที่ว่า “ช้า” หรือ “เร็ว” เป็นเรื่องของ”ใจ”อย่างโดดๆโดยไม่มีความสัมพันธ์กับสิ่งอื่นเลยหรือ
อย่างที่เรียกกันว่า”จินตนาการ”
กระนั้น ในทางจิตวิทยาก็อธิบายว่า จินตนาการมิได้เกิดขึ้นเองหากแต่ยังมีรากฐานและความเป็นมา
แม้กระทั่งที่เป็น”ความฝัน”ก็มี”สมุหฐาน”ของมัน
ฝันเพราะกินมากเกินไป ฝันเพราะหมกมุ่นอยู่กับเรื่องใดเรื่อง หนึ่ง
มิได้หล่นจากฟ้า มิได้เกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ
นักมานุษยวิทยา นักสังคมวิทยา นักวรรณกรรมศึกษา เคยให้คำอธิบายภาพทางความคิดที่เรียกว่า”จินตนาการ”อย่างเป็นระบบ
ที่ระบุว่าเป็น”เทวดา”มิใช่ว่าอยู่ๆก็ปรากฏ
ตรงกันข้าม มีจุดเริ่มต้นจากการได้เป็นคนดี คนมีความสามารถ
แท้จริงก็เริ่มจาก”คน”ด้วยกันนั่นแหละ
ที่เห็นว่าเป็น”เทวดา” ที่เห็นว่าเป็น”ยักษ์”เป็นมารก็มีจุดเริ่มจาก”คน”ด้วยกัน
เพียงแต่ใส่”รังสี” เพียงแต่เติมหน้า ขยายปาก
ไม่ว่าจะเป็น”เรียมร่ำน้ำเนตรท่วม ถึงพรหม”ไม่ว่าจะเป็นภาพของดาลี ล้วนมิได้เริ่มจากความว่างเปล่า และมิได้หล่นลงมาจากฟากฟ้า
หากมีจุดเริ่มมาจากความเป็นจริงที่เห็นและเป็นอยู่ทั้งในสังคมและในหมู่มนุษย์ขี้เหม็นเคี่ยวเข็นเทวดาด้วยกัน
คำถามก็คือ ความรู้สึก”เร็ว” ความรู้สึก”ช้า”เกิดได้อย่างไร
นั่นก็คือ เกิดจากความรู้สึก”รัก” เกิดจากความรู้สึก”เคารพ” เกิดจากความรู้สึก”ศรัทธา”
หรือเกิดจากความรู้สึก”ชัง” ความรู้สึก”รังเกียจ”
เพราะในยามรัก แม้กระทั่งน้ำต้มผักก็ว่าหวาน แทบจะกลืนกินเป็นภักษาหาร
แต่ในยามชัง ก็ย่อมจะเกิดความรังเกียจ เหยียดหยาม
ความรู้สึกของคนต่อคนด้วยกัน ความรู้สึกของคนต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งจึงมิได้เกิดขึ้นเอง
แม้จะทำให้รู้สึกว่าเป็นไปเองก็ตาม
ความจริง อันเคยเกิดขึ้นไม่ว่าในยุคดึกดำบรรพ์ ไม่ว่าในยุคปัจจุบันอันใกล้เด่นชัดอย่างยิ่งว่าล้วนมี”สาเหตุ”สามารถอธิบายได้อย่างเป็นระบบ
ความน่ากลัวจึงอยู่ที่ความรู้สึกที่ดำเนินไปในลักษณะสะสมจะสามารถพัฒนาเป็นความคิดจากที่เคยกระจัดกระจายกลายเป็นระบบได้หรือไม่
นั่นคือพัฒนาการจาก”ปริมาณ”ไปสู่”คุณภาพ”
กระบวนการพัฒนาของ”ความรู้สึก”ไปสู่”ความคิด”และคิดได้อย่างเป็นระบบจึงสำคัญ
สำคัญทั้งในทาง”ปัจเจก” และในทาง”สังคม”
สำคัญและสัมพันธ์ทั้งในทาง”เศรษฐกิจ” และ”การเมือง” กระทั่ง”วัฒนธรรม”
หากมีคนสามารถ”ประมวล”ขึ้นมาได้อย่างเป็น”ระบบ”
