มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส
มองบ้านมองเมืองฉบับนี้ สำหรับผู้อ่านคงเป็นเหมือนทุกสัปดาห์ แต่สำหรับผู้เขียนแล้วเป็นเรื่องไม่ธรรมดา เพราะเป็นบทความลำดับที่ 1000 นับตั้งแต่ฉบับแรก เมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ.2539 เรื่อง ดอกบัวทอง ปฏิมากรรมสวยงามหน้ารัฐสภาหลังเก่า ที่เคยอยู่ในเขตพระราชฐานพระราชวังดุสิต
คอลัมน์มองบ้านมองเมือง ของปริญญา ตรีน้อยใส เริ่มไม่นานหลัง ก่อสร้างและที่ดิน ของนาย ต. เกจินู้ด ของนิวัติ กองเพียร และฟาสต์ฟู้ดธุรกิจ ของหนุ่มเมืองจันท์ ในเวลาที่ทุกคนยังเยาว์ วัยใกล้เคียงกัน เพียงแต่หนุ่มเมืองจันท์ฉลาดเลือกชื่อ จึงยังคงเยาว์วัย แม้เวลาจะผ่านไป
ตลอดเวลากว่าสามสิบปีที่ผ่านมา ต้องขอบคุณ นาย ต. หรือบริสุทธิ์ กาสินพิลา ผู้ชักนำสู่วงการ ผู้สนับสนุนและให้คำแนะนำ การมองบ้านมองเมืองในแต่ละสัปดาห์
ขอขอบคุณผู้อาวุโส เสถียร จันทิมาธร ที่ให้โอกาสอาจารย์สถาปัตย์เขียนบทความ และให้กำลังใจเสมอมา รวมทั้งสุวพงศ์ จั่นฝั่งเพ็ชร บรรณาธิการคนปัจจุบัน ที่ยังเปิดพื้นที่ให้ นักเขียน สว.คนนี้
ยังมีหนุงหนิง หรือมาลัย จันทระโยธา ที่จากไปแล้ว และปวีณา ยะคะเสม ผู้ประสานงาน ติดตาม คอยทวงต้นฉบับ
แต่ที่ต้องขอบคุณมากเป็นที่สุดคือ ผู้ที่ติดตามอ่านมองบ้านมองเมือง ทำให้มติชนสุดสัปดาห์ยังให้พื้นที่มองทุกสัปดาห์
มองบ้านมองเมือง ตั้งแต่ฉบับแรกจนถึงฉบับนี้ ผู้เขียนเอาง่ายคือเขียนเรื่องราวต่างๆ ที่เจอะเจอมาในแต่ละช่วงเวลา
ไม่ว่าจะเป็นบ้านเรือน ร้านอาหาร โรงแรม โรงพยาบาล สถานที่ราชการ และสถานศึกษา จนถึงศูนย์การค้า และบ้านเมือง ถนนหนทาง สะพาน สวน นาไร่ และชายทะเล
บางเรื่องบางสถานที่ก็อยู่ในกระแส แต่บางครั้งบางแห่งก็ไม่เป็นที่รู้จัก
เมื่อเรื่องราวของถนนที่เดินผ่านอาคารที่มองเห็นบ้านเมืองที่เป็นอยู่ เกี่ยวพันกับชีวิตของผู้คนมากมาย จึงเป็นที่มาของเรื่องสั้นหลายเรื่อง โดยเฉพาะหนอนคอนกรีต รวมเรื่องสั้นเกี่ยวกับชีวิตคนในเมือง ท่ามกลางวิกฤตต้มยำกุ้ง
ด้วยเนื้อหาสาระแปลกต่างไปจากงานอื่น จึงผ่านเข้ารอบถึงรอบสุดท้ายของรางวัลซีไรต์ พ.ศ.2542 ซึ่งถือได้ว่าเป็นรางวัลแห่งชีวิตของนักเขียนคนหนึ่ง
มองบ้านมองเมือง ยังเป็นเสมือนบทบันทึกประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมและเมืองที่เป็นไปตามสภาพในแต่ละช่วงเวลา กลายเป็นประวัติศาสตร์ร่วมสมัย สะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงต่างๆ
ส่งผลให้ได้รับการคัดเลือกให้เป็นองค์ปาฐก ในปาฐกถาชุด สิรินธร ครั้งที่ 33 ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ.2562 เรื่องคุณภาพชีวิตคนไทยทศวรรษใหม่ พัฒนาในแง่ความเป็นมนุษย์ มิใช่ทรัพยากร
การบรรยายในครั้งนั้นร้อยเรียงเรื่องต่างๆ ที่เคยนำเสนอมาแล้วในมองบ้านมองเมือง เพื่อแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ผ่านมา ซึ่งนับได้ว่าเป็นเกียรติยศแห่งชีวิตของอาจารย์มหาวิทยาลัยคนหนึ่ง
หากทุกอย่างยังเป็นไปด้วยดี คงจะมีโอกาสพาทุกท่านไปมองบ้านมองเมืองต่อไป
