‘ฝ่ายอนุรักษนิยม (กว่า)’ ประสานเสียง วิพากษ์ ‘การเมืองวิปริต’ ใต้ ‘รธน.2560’
เปลี่ยนผ่าน | ทีมข่าวการเมือง มติชนทีวี
‘ฝ่ายอนุรักษนิยม (กว่า)’
ประสานเสียง
วิพากษ์ ‘การเมืองวิปริต’
ใต้ ‘รธน.2560’
หมายเหตุ : เนื้อหาบางส่วนจากเวทีเสวนาหัวข้อ “วิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ : ที่มาและทางออก” ซึ่งมีผู้ร่วมสนทนา ประกอบด้วย “บวรศักดิ์ อุวรรณโณ” อดีตรองนายกรัฐมนตรี “วิชา มหาคุณ” อดีตกรรมการ ป.ป.ช. และ “วัส ติงสมิตร” อดีตประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
บวรศักดิ์ อุวรรณโณ
การได้มาซึ่ง ส.ว. นี่เป็นนวัตกรรมที่ผมไม่เคยเห็นทั้งโลก เลือกกันเองระดับอำเภอ จังหวัด และประเทศ อย่าง “อาจารย์วิชา มหาคุณ” กับผมเป็นสมาชิกเนติบัณฑิต ต้องไปเลือกหมอ หมอต้องไปเลือกเกษตรกร แล้วท่านผู้ร่างก็มั่นใจว่า โอ๊ย! ไม่มีการซื้อเสียง ไม่มีการจัดอะไรได้
แต่ว่าข้อเท็จจริงวันนี้เป็นอย่างไร ท่านก็เห็นอยู่
ผมก็มีข้อสังเกตว่า รัฐธรรมนูญกำหนดการได้มาซึ่งรัฐบาลใหม่ช้ามาก เขียนเหมือนเมื่อปี 2475 ที่เราไปเชียงใหม่ยังต้องใช้เวลา 2-3 วัน เขียนเหมือนยังไม่มีทีวี ไม่มีวิทยุ ไม่มีสื่อ
กำหนดไว้ว่าเมื่อสภา (ผู้แทนราษฎร) สิ้นอายุ ให้เลือกตั้งภายใน 45 วัน ถ้ายุบสภาให้เลือกตั้งภายใน 45-60 วัน ฉบับปี 2560 ไปขยายอีกว่า กกต.มีเวลาประกาศรับรองผลอีก 60 วัน รวม 4 เดือนแล้วนะ แล้วก็อีก 15 วัน เพื่อเรียกประชุม (สภา)
เอาว่าทั้งหมดกว่าจะได้ ครม.ใหม่ จะมี “ครม.เป็ดง่อย” รักษาการอยู่ เพราะไปจำกัดอำนาจ ทั้งหมดทำอะไรไม่ได้เลยนาน 5 เดือน ถ้าเมืองไทยยังเป็นอย่างนี้อยู่ เขียนรัฐธรรมนูญเหมือนปี 2475 ไม่ได้แยแสเลยว่าโลกมันเปลี่ยนไปขนาดไหน
อย่าไปคิดจะแข่งขันอะไรกับใครเลย
มาถึงทางออก ผมไม่ชอบคำว่า “ปฏิรูป” เพราะปฏิรูปนี่แปลว่าของปลอมก็ได้ แต่ผมชอบคำว่า “อภิวัฒน์” ของ “ดร.ปรีดี พนมยงค์” คือทำให้พัฒนาไปในทางที่ดี
1. อภิวัฒน์ (กรอบ) เวลาได้มาซึ่ง ครม. ถ้ายังไม่อภิวัฒน์อย่าไปแข่งกับใครเลย
2. อภิวัฒน์การสรรหาการเลือกองค์กรอิสระ ข้อที่หนึ่ง กรรมการสรรหาผมว่ามาจากศาลฎีกา 2 คน ศาลปกครองสูงสุด 2 คน พรรคการเมืองและกลุ่มการเมืองฝ่ายรัฐบาล 1 คน ครม. 1 คน พรรคการเมืองและกลุ่มการเมืองฝ่ายค้าน 2 คน แล้วก็ประธานองค์กรอิสระเลือกกันเอง 1 คน ขึ้นมาเป็นประธานสรรหานี้
ส่วนคนให้ความเห็นชอบ ผมคิดว่าเป็นที่ประชุมรัฐสภา โดยแยกที่ประชุมรัฐสภาเป็น 3 กลุ่ม คือ ส.ส. ฝ่ายรัฐบาล ส.ส.ฝ่ายค้าน และ ส.ว. แล้วให้ทั้งสามกลุ่มเลือก
ใครได้ (คะแนน) สูงสุดจากฝ่ายรัฐบาลนับเป็นหนึ่งเสียง ใครได้สูงสุดจากฝ่ายค้านนับเป็นหนึ่งเสียง ใครได้สูงสุดจาก ส.ว.นับเป็นหนึ่งเสียง แล้วใครที่ได้สองในสามเสียงเป็นผู้ชนะ
3. อภิวัฒน์โดยนำ “ระบบถอดถอน” (ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง) กลับมา ถ้าเรายังไม่มีวุฒิสภาที่ดี เราจะต้องโยงไปถึงประชาชน
แปลว่าประชาชนต้องลงคะแนนเสียงว่าจะถอดถอนหรือไม่ถอดถอน ถ้าเป็นนายกฯ หรือรัฐมนตรี ต้องลง (คะแนนเสียง) ทั้งประเทศ แต่ถ้าเป็น ส.ส.-ส.ว. อาจจะจำกัดเฉพาะภาคหรือจังหวัดที่ตัวเอง (ได้รับเลือก) มา
วิชา มหาคุณ
วิกฤตครั้งนี้ จริงๆ ไม่ใช่เพิ่งจะเริ่ม มันมี “ฝีพิษร้าย” ที่เป็นปัญหาหมักหมมมาเป็นระยะเวลายาวนาน ไม่ใช่อยู่ดีๆ เกิดขึ้น เรียกว่าเป็นวิวัฒนาการของ “ความอ่อนแอ” ทางวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม และประเพณีของเราเอง
หลังพ้นจากตำแหน่งคณะกรรมการ ป.ป.ช. ผมได้เขียนบทความในประเด็นนี้ ฉายภาพความอ่อนแอ ความเสื่อมอย่างถึงที่สุด กับระบบความศรัทธาความเชื่อ ในทางที่มันจะก่อให้เกิดภยันตรายอย่างร้ายแรง
มันไม่ใช่แค่องค์กรอิสระด้วยซ้ำไป เราจะเห็นได้ว่าแม้กระทั่งวิกฤตของ “ชาวยิว” หรือ “จีนเทา” ที่เกิดขึ้น ก็มาจาก “ความอ่อนแออย่างถึงที่สุด” ของมนุษย์ที่เรียกว่าคนไทยที่อยู่บนแผ่นดินนี้ ซึ่งเราอาจจะเรียกได้ว่า “มนุษย์เฉย” ไม่รู้ร้อนรู้หนาว ไม่มีการยืนหยัด
พอเวลาประท้วงขึ้นมาที ก็ขอรับเงินก่อน มันไม่ใช่การต่อสู้อย่างที่เราเรียกว่า “อารยะขัดขืน”
จุดอ่อนอย่างถึงที่สุดคือการแย่งชิงผลประโยชน์ ท่ามกลางความไม่เข้มแข็งในด้านวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ยอมตามผู้มีอำนาจอย่างไม่ขัดขืนอะไรเลย
การไม่ขัดขืนอะไรเลยคือการยอมรับนับถือ แล้วก็เป็นพรรคพวกของเขาด้วยในขณะเดียวกัน องค์กรอิสระต่างๆ ที่ตั้งขึ้นมา ก็เป็นองค์กรที่ไม่ยอมขัดขืนต่ออำนาจรัฐ
ในแง่ความดีขององค์กรอิสระอันหนึ่ง ก็คือถ้าเราได้คนดีเข้าไปอยู่ในระบบ องค์กรอิสระนั้นก็จะเป็นประโยชน์ในแง่ของการวินิจฉัยชี้ขาดและการตรวจสอบอย่างดี ระบบองค์กรอิสระต้องเปิดเผย โปร่งใส ตรวจสอบได้ตามระบบธรรมาภิบาล
กระบวนการปราบทุจริตไม่มีทางที่จะปราบได้ ถ้าไม่ให้ประชาชนรู้เท่าเทียมกับรัฐ ตรงนี้คือสิ่งที่เราปรารถนาอย่างมาก แล้วเขียนไว้ในรัฐธรรมนูญปี 2560 ว่าจะต้องมีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารต่อสาธารณะ แต่มันไม่เกิดขึ้น เพราะว่าถูกสกัดกั้นอย่างสำคัญเลยจากผู้ใช้อำนาจรัฐ
กรณีของ “ยิ่งชีพ อัชฌานนท์” ไอลอว์ นี่คือผลผลิตของนวัตกรรมยุคใหม่ในเรื่องของการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร และมันจะเป็นตัวอย่างว่าความเพียรพยายามของมนุษย์ไม่มีที่สิ้นสุด
คุณคิดจะปิดปากปิดตาปิดหูประชาชน แต่มีคำที่เรียกว่าอย่าปิดฟ้าด้วยฝ่ามือ ถ้าใครอยากรู้ว่าอนุกรรมการของ กกต. ชุดไหนว่าอะไรยังไง ไปคอยดูคุณยิ่งชีพกับ “ไอติม พริษฐ์ (วัชรสินธุ)” ก็แล้วกัน
วัส ติงสมิตร
หลังจากที่รัฐธรรมนูญฉบับนี้บังคับใช้ ผมได้อ่านบทบัญญัติว่าด้วยการได้มาวุฒิสภาแค่ 2 มาตรา ผมก็เลิกอ่านเลย
ผมถือว่ามันใช้ไม่ได้ มันเป็นหลักการที่ “วิปริต” ไม่ใช่วิบัติแต่วิปริตเลย การเลือกกันเอง คนที่สมัครเข้ามาถ้าต้องการได้รับเลือกเป็น ส.ว. ถ้าไม่ฮั้วกันคุณจะมีสิทธิ์ได้ไหม ผมบอกเลยไม่มีสิทธิ์
ตัวอย่างหนึ่งเห็นได้ชัด มีอดีตผู้พิพากษาศาลฎีกาคนหนึ่งและมีอดีตตุลาการศาลปกครองคนหนึ่งลงสมัคร ตกรอบตั้งแต่ระดับอำเภอเพราะจัดตั้งมาเรียบร้อยแล้ว ไม่มีทางที่จะฝ่าด่านไปได้ ขนาดอดีตนายกรัฐมนตรียังผ่านเข้ามาถึงระดับประเทศ แล้วตกรอบในระดับประเทศ
มีคนมาถามผมว่าจะลงสมัคร ส.ว.ดีไหม ผมไปดู พ.ร.ป.ว่าด้วยการได้มาซึ่ง ส.ว.อย่างละเอียดทุกมาตรา และให้คำตอบไปว่าอย่าสมัคร ถ้าสมัครแล้วไม่ฮั้วกันคุณไปไม่รอด ตอนนั้นยังไม่มีการใช้คำว่า “ฮั้ว” ผมใช้คำว่า “รวมหัว” มันต้องมีการรวมหัวกัน เพราะกฎหมายมันเอื้อให้ทำอย่างนั้น
เพราะฉะนั้น มันไปไม่รอดกับระบบนี้ ต้องเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอน
