Cool Tech | จิตต์สุภา ฉิน
เมนูแฟรงเก้นสไตน์
ทำตามได้แต่อาจพัง
ยอมรับกันตามตรงว่าฉันก็เป็นคนหนึ่งที่เคยขอสูตรทำอาหารจาก AI ทั้งที่รู้ดีว่ามันไม่ได้เก่งเรื่องนี้ขนาดนั้น แต่ด้วยความขี้เกียจเลื่อนลงมาเลือกคลิกลิงก์เข้าเว็บไซต์ด้วยตัวเองก็เลยคิดว่าลองเชื่อ AI ดูสักหน่อย
ผลลัพธ์ที่ได้ก็มีทั้งสูตรอาหารที่พอจะกินได้อยู่บ้างกับสูตรที่พังไม่เป็นท่า บางสูตรไม่ต้องไปถึงขั้นทำตาม แค่ดูแว้บเดียวก็รู้แล้วว่าเป็นสูตรอาหารที่ไม่มีอยู่จริง และขืนบ้าจี้ทำตามขึ้นมาก็คงต้องโยนวัตถุดิบทิ้ง
แน่นอนว่าฉันไม่ใช่คนเดียวที่ทำอาหารตามสูตรที่ AI ให้มา แต่นี่กำลังเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วโลก
เมื่อเราเห็นว่า AI มันเก่งขึ้นในทุกๆ เรื่อง เราก็เผลอชะล่าใจเชื่อว่ามันคงให้สูตรอาหารที่ดีได้ไม่ต่างจากมนุษย์
ประกอบกับการที่มันเองก็เสนอหน้า คือต่อให้เราเสิร์ชหาสูตรอาหารบน Google ด้วยวิธีเดิมๆ แบบที่เคยทำมา แต่ในเมื่อผลลัพธ์ที่เด้งขึ้นมาอยู่บนสุดมักจะเป็น AI ก็ทำให้เรารู้สึกว่ามันเข้าถึงได้ง่ายและรวดเร็ว พร้อมให้เชื่อและทำตามทันที
หรือจะไถฟีด TikTok และโซเชียลมีเดียอื่นๆ ก็อาจจะได้เห็นคลิปวิดีโอสอนทำอาหารที่เจนขึ้นมาด้วย AI ทั้งคลิป
ปรากฏการณ์สูตรอาหาร AI ครองอินเตอร์เน็ตจึงเริ่มหนักข้อขึ้นเรื่อยๆ
จนคอนเทนต์ครีเอเตอร์ด้านอาหารร้อนใจจนต้องออกมาเตือน
เรื่องนี้นำร่องโดย Adam และ Joanne Gallagher บล็อกเกอร์ด้านอาหารจาก Inspired Taste ที่เริ่มสังเกตว่าสูตรอาหารที่เจนขึ้นมาโดย AI ได้รับความนิยมขึ้นมากตั้งแต่เดือนมีนาคม ปี 2024 เป็นต้นมา
พวกเขาสองคนพบว่า AI จะไปดึงรูปอาหารที่พวกเขาเป็นคนคิดค้นสูตรและถ่ายรูปมาใช้โดยพลการ แต่สูตรอาหารที่มาพร้อมรูปกลับไม่ใช่สูตรของพวกเขา แต่เป็นสูตรที่ AI มั่วขึ้นมาเอง
Adam คิดคำจำกัดความสูตรอาหารสุดมั่วของ AI ว่าเป็นสูตรอาหารแบบ ‘แฟรงเก้นสไตน์’
ความหมายก็คือเป็นสูตรอาหารที่ AI ไปหยิบรายละเอียดมาจากสูตรนั้นนิด สูตรนี้หน่อย แล้วเอามาปะติดปะต่อเข้าด้วยกันแบบมั่วๆ มันอาจจะไปดึงวัตถุดิบหรือส่วนประกอบมาจากเว็บหนึ่ง แล้วก็ไปดึงเอาวิธีทำมาจากอีกเว็บหนึ่ง จับมาเย็บติดเข้าด้วยกันแบบลวกๆ แล้วเสิร์ฟให้กับผู้ใช้งาน AI ราวกับเป็นสูตรอาหารที่คิดขึ้นมาอย่างดี
และหลายๆ ครั้ง มันกลับนำเสนอสูตรอาหารแฟรงเก้นสไตน์นั้นราวกับว่าหยิบมาจากเว็บไซต์ต้นทางโดยตรง ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่มีอะไรเหมือนกับสูตรต้นฉบับเลย
สิ่งที่พวกเขาสองคนเจอก็อย่างเช่น AI ให้สูตรอาหารพร้อมที่มาว่ามาจากเว็บไซต์ของพวกเขา แต่รายละเอียดกลับไม่ตรงกับสูตรที่แท้จริง อย่างเช่น มันบอกให้ใช้ไข่แดง 3 ใบ ในขณะที่สูตรจริงระบุเอาไว้ว่า 5 ใบ เป็นต้น
เจ้าของสูตรอาหารตัวจริงอย่าง Adam และ Joanne ก็เลยกลัวว่าคนจะเชื่อและทำตามสูตรนั้น และเมื่ออาหารออกมาแย่ พวกเขาก็จะจดจำชื่อไว้และไม่คลิกไปที่เว็บไซต์อีกเลย
อีกเรื่องที่น่าเป็นห่วงและเราอาจจะไม่ทันได้คิดกันก็คือ สูตรอาหารจาก AI ไม่ใช่สูตรอาหารที่ผ่านการทดสอบมาแล้ว
ตามปกติ สูตรอาหารที่เผยแพร่กันบนเว็บไซต์ที่น่าเชื่อถือได้จะต้องผ่านการทดลองทำมาแล้วหลายครั้งจนกว่าจะลงตัว คนหยิบไปทำตามก็เชื่อมั่นได้ว่าถ้าทำได้ตามที่เจ้าของสูตรระบุเอาไว้ก็จะได้ผลลัพธ์แบบเดียวกัน
แต่สูตรอาหารที่ AI สร้างขึ้นมาให้ไม่จำเป็นต้องผ่านการทดสอบอะไร และหากทำตามแล้วไม่เวิร์กก็ไม่จำเป็นต้องมีใครมารับผิดชอบ
Sally McKenney ผู้เขียนหนังสือ Sally’s Baking ที่โด่งดังก็บอกว่าเธอก็เห็นเหมือนกันว่าหลายปีมานี้สูตรอาหาร AI กลาดเกลื่อนว่อนอินเตอร์เน็ต และสิ่งที่เธอเป็นห่วงก็คือสูตรเหล่านี้ไม่ได้ผ่านการทดสอบมาก่อนว่าทำได้จริง หรือทำตามแล้วจะออกมาดี
คนทำอาหารทั่วไปก็อาจจะไม่เข้าใจเลยว่าทำไมอาหารที่ทำถึงล้มเหลว ไม่ว่าจะเป็นเค้กที่ทำแล้วยวบ คุกกี้ที่อบแล้วไหล หรือขนมปังที่ไม่ขึ้นฟู นอกจากจะเปลืองเงิน เปลืองเวลาแล้ว ก็อาจจะทำให้เสียความมั่นใจได้
แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าสูตรอาหารไหนเป็นสูตรอาหาร AI ที่จะต้องหลีกเลี่ยง
เว็บไซต์ thekitchn.com บอกว่าหากจะดูว่ารูปอาหารไหนเป็นรูป AI ก็ลองหาจุดสังเกตบางอย่าง เช่น รูปอาหารที่ดูแวววาวเกินความเป็นจริง รูปอาหารที่ชัดบางส่วน แต่เบลอบางส่วน หรือรูปอาหารที่ดูเกินจริง เช่น ดูกรอบเกินจริง เป็นต้น
ฉันคิดว่าในตอนนี้รูปอาหารที่ AI สร้างขึ้นมาอาจจะแยกออกได้ไม่ยากนัก ภาพไหนที่ดูแล้วขนลุกและไม่ทำให้เกิดความรู้สึกอยากกินแม้แต่น้อยก็นั่นแหละ ใช่เลย
ส่วนสูตรอาหารไหน AI มั่วขึ้นมาก็อาจจะมีหลายจุดให้สังเกต อย่างเช่น มาตรวัดที่มนุษย์ไม่ใช้กัน เช่น 1.35 ช้อนชา ภาษาที่ใช้ผิดไวยากรณ์ หรือเลือกใช้คำที่คนทั่วไปไม่นิยมใช้ทำให้ฟังแล้วขัดหู
โดยสรุปก็คือตอนนี้ AI ยังไม่เก่งเรื่องการคิดสูตรอาหาร มันทำได้เพียงไปหยิบของที่มนุษย์คิดมาแล้ว หรือนำสูตรที่มีอยู่จริงมาผสมเข้าด้วยกันแบบตามใจฉัน และในเมื่อมันไม่สามารถลุกขึ้นมาปรุงอาหารตามสูตรที่ตัวเองให้ได้ก็ไม่มีทางที่มันจะพิสูจน์ได้ว่าสูตรนั้นใช้งานได้จริงๆ
ดังนั้น ในตอนนี้ถ้าหากต้องการหาสูตรอาหารที่เชื่อถือได้เราก็ควรจะคลิกเข้าไปที่ต้นทางโดยตรง เลือกเว็บไซต์ทำอาหารที่เชื่อถือได้ หรือซื้อหนังสือทำอาหารที่เรารู้ที่มาที่ไปว่าใครเป็นคนคิดค้น
แล้วปล่อยให้ AI มันไปทำอย่างอื่นที่มันถนัดกว่านี้ดีกว่า
