มงคล วัชรางค์กุล : อเมริกาปลดล็อกดาวน์ จะเอา “โคโรนาไวรัส” อยู่ หรือจะถูก “โคโรนาไวรัส” เอาอยู่

รศ. (พิเศษ) นพ.ทวี โชติพิทยสุนนท์ อดีตเพื่อนร่วมชั้นห้องคิงที่โรงเรียนสวนกุหลาบฯ ผู้เชี่ยวชาญโรคติดเชื้อของไทย ออกรายการกับสุทธิชัย หยุ่น ที่ อสมท ช่อง 9 เมื่อ 9 เมษายน 2563

หมอทวีบอกว่า ช่วงปลายปีที่แล้วจนถึงวันสิ้นปี มีข่าวว่ามีผู้ป่วยโรคปอดเป็นกลุ่มๆ ในเมืองอู่ฮั่นของจีน รู้สึกว่าเป็นสัญญาณไม่ดีแล้ว

ตอนวันปีใหม่ พวกหมอโรคติดเชื้อมาคุยกันอย่างไม่เป็นทางการ ลงความเห็นว่าเป็นสัญญาณที่ไม่ดีแน่นอน

“ตอนนั้นจีนปิดข่าว” หมอทวีพูด

การกล่าวของหมอทวีที่บอกว่า ตอนแรกจีนปิดข่าวนั้น ยืนยันข้อสงสัยเรื่องการปิดข่าวของจีนในช่วงแรกว่าเป็นความจริง โดยเฉพาะเมื่อจักษุแพทย์จีนชื่อหลี่เหวินเลี่ยง หมอโรคตาประจำโรงพยาบาลกลางอู่ฮั่นออกมาโพสต์เตือนความรุนแรงของโรคระบาดโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ในอู่ฮั่นเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม แล้วสี่วันต่อมาเขาถูกตำรวจสอบสวนฐาน “ปล่อยข่าวลือ” สั่งให้ลบโพสต์ทิ้ง

ต่อมาหมอหลี่ต้องรักษาต้อหินของผู้ป่วยหญิงรายหนึ่งโดยไม่รู้ว่าเธอติดเชื้อโคโรนาไวรัส หมอหลี่ติดเชื้อมีอาการไอ เมื่อ 10 มกราคม ต้องเข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาล พ่อ-แม่ของเขาก็ติดเชื้อด้วย

หมอหลี่เสียชีวิตต้นเดือนกุมภาพันธ์ในที่สุด และได้รับการยกย่องให้เป็นวีรบุรุษอู่ฮั่น ผู้เตือนภัยโคโรนาไวรัสต่อมนุษยชาติ

เรื่องการปกปิดข่าวของจีนนี้เป็นที่สงสัยของชาวโลก ถึงขนาดประธานาธิบดีทรัมป์พูดกับผู้สื่อข่าวที่ทำเนียบขาวว่า พวกคุณเชื่อหรือว่าประเทศจีนที่กว้างใหญ่จะมีตัวเลขคนป่วย-คนตายแค่นี้ (ตามที่แถลง)

ในที่สุดจีนทนแรงกดดันไม่ไหว ออกมาประกาศเมื่อ 17 เมษายน 2020 เพิ่มยอดคนตายจากโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ที่เมืองอู่ฮั่นอีก 1,290 คน โดยให้เหตุผลว่าแต่เดิมมีการรายงาน “ผิดพลาด”

การเพิ่มตัวเลขคนตายในเมืองอู่ฮั่นเป็นการเพิ่มขึ้น 50% ทำให้ยอดคนตายในเมืองนี้มาอยู่ที่ 3,869 คน

และทำให้ยอดผู้เสียชีวิตในจีนเพิ่มขึ้น 39% มาอยู่ที่ 4,632 คน (17 เมษายน 2020) ทั้งนี้ ยังไม่รวมยอดคนตายที่บ้านซึ่งจีนไม่มีการจดบันทึก

ก่อนหน้านั้น รัฐนิวยอร์กได้รายงานตัวเลขคนตายในวันที่ 14 เมษายน 2020 วันเดียวที่ 3,714 คน แต่ตามปกติจะรายงานวันละ 700 คน +, – ทำให้ยอดคนตายในนิวยอร์กทะลุ 10,000 คน สูงกว่าในหลายประเทศใหญ่

ตัวเลขที่เพิ่มขึ้นในวันนั้นของนิวยอร์ก เป็นการนำเอายอดคนเสียชีวิตก่อนหน้าที่ไม่มีรายงานผลบวกของไวรัส แต่ตายด้วยอาการใกล้เคียงกันเข้ามารวมเป็นสถิติด้วย

อเมริกาไม่ปกปิดข้อมูล พยายามให้ข้อมูลที่ใกล้เคียงความจริงที่สุด เพื่อหาแนวทางการวินิจฉัยต่อสู้กับโคโรนาไวรัสได้ตรงจุด

ตอนที่อเมริกามียอดคนป่วย-คนตายขึ้นทะลุสูงสุดในโลก มีคนโพสต์หลายรายด้วยความสะใจว่า สมแล้วที่เป็น “America First”

เขาไม่เข้าใจความหมายของสโลแกน America First ที่ทรัมป์ใช้หาเสียงนั้น มีความหมายว่า “อเมริกาต้องมาก่อน” คือให้คนอเมริกันคิดถึงประเทศชาติเป็นอันดับแรก

ไม่ได้หมายความว่า อเมริกาต้องเป็นที่หนึ่งเหนือทุกชาติในโลกแต่อย่างใด

เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2020 ทรัมป์แถลงว่า อเมริกามีศักยภาพในการตรวจหาโคโรนาไวรัสได้วันละ 500,000 ราย เพราะมีเครื่องตรวจรุ่นใหม่เป็นแบบ Instant รู้ผลตรวจภายใน 45 นาที ตอนนี้ใช้อยู่ในรัฐนิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์

เครื่องตรวจโคโรนาไวรัสมีอยู่ในโกดัง 100,000 เครื่อง จะส่งไปยังรัฐต่างๆ ที่ต้องการ และจะมีการผลิตส่งมาให้จนครบ 500,000 เครื่อง และผลิตต่อไป ใช้ทั่วประเทศ

ต่อไปนี้คนไข้ทุกคนที่มาโรงพยาบาลในอเมริกา ไม่ว่าป่วยเป็นโรคใด จะได้รับการตรวจโคโรนาไวรัสด้วยทุกคน การสแกนโคโรนาไวรัสให้คนไข้จะเป็นผลดีกับหมอและบุคลากรทางการแพทย์ที่จะไม่ต้องเสี่ยงภัยกับผู้ติดเชื้ออีกต่อไป

ขณะนี้โรงพยาบาลในเมืองเรดดิ้งทั้งสองโรงคือ โรงพยาบาล Penn State Health St. Joseph และโรงพยาบาลเรดดิ้ง ต้องส่งผลตรวจไปเข้าแล็บที่โรงพยาบาล Penn State Hershey เก็บผลตรวจส่งทุก 12 ช.ม. รอผลตรวจ 2 วัน มีการปรับปรุงส่งผลตรวจทุก 6 ช.ม.เพื่อให้รู้ผลเร็วขึ้น

เครื่องตรวจแบบ Instant ยังมาไม่ถึงเมืองเรดดิ้ง

มีข่าวว่าภาคอุตสาหกรรมในอเมริกาเริ่มกลับมาสู่โหมดการผลิตแล้ว Phase แรกเป็นโรงงานโบอิ้งที่แถลงว่าจะเริ่มกลับมาผลิตเครื่องบินตั้งแต่วันจันทร์ที่ 20 เมษายน 2020 ที่ผ่านมา โดยเริ่มการผลิตเครื่องบินในโมเดลใหม่ๆ แต่เครื่องบินที่เริ่มผลิตในช่วงแรกจะติดตั้งเก้าอี้โดยสารแค่ครึ่งลำ เพราะช่วงแรกคนจะยังเดินทางกันไม่มาก พื้นที่ที่เหลือจะเอาไว้ใช้บรรทุก Cargo เครื่องบินโดยสารแบบนี้จะเรียกว่า Semi-Cargo

ผมเคยนั่งเครื่อง Boeing 747-400 Semi-Cargo ของ Air India จากสุวรรณภูมิ-Narita มาแล้ว จึงเข้าใจความหมายของเครื่อง Semi-Cargo ได้ดี

เครื่องบินอีกประเภทที่โบอิ้งจะผลิตคือเครื่องบินทหาร (Military Aircrafts) มีกองทัพเป็นลูกค้า

Dr. Deborah L. Birx หัวหน้าผู้ประสานงานโคโรนาไวรัสประจำทำเนียบขาวออกมาชี้แจงว่า สถานการณ์โคโรนาไวรัสในอเมริกาเริ่มดีขึ้นมากแล้ว เพราะกราฟคนติดเชื้อเริ่มชะลอตัวลดลง กราฟลงมาแตะเส้นในแนวนอน รวมทั้งตัวเลขคนตายก็เริ่มลดลง

จะเห็นได้ว่าตัวเลขคนติดเชื้อในรัฐเกือบทั่วประเทศไม่เพิ่มขึ้นเลย อันนี้เป็นข่าวที่น่ายินดีมาก

ยกเว้นใน 5 รัฐทางตะวันออก คือ นิวยอร์ก นิวเจอร์ซีย์ เพนซิลเวเนีย คอนเนHdทิคัตและแมสซาชูเซตส์ และอีกหนึ่งรัฐทางตะวันตกคือแคลิฟอร์เนีย

วันต่อมา Dr. Birx บอกว่า สำหรับรัฐที่ต้องการจะปลดการล็อกดาวน์ให้คนออกมานอกบ้าน ทำกิจกรรมต่างๆ ต้องระวังไม่ให้เกิดการติดเชื้อคลื่นที่สอง ขอให้แต่ละรัฐทำ 3 สิ่งนี้ให้สำเร็จก่อน คือ

1. Point of care testing ให้มีการตรวจเชื้อคนในรัฐอย่างทั่วถึงทุกคน ใครมาโรงพยาบาลต้องจับตรวจให้หมด

2. พุ่งความสนใจให้กลุ่มที่ติดเชื้อแต่ไม่มีอาการ (Asymptomatic) เฝ้าระวังความเคลื่อนไหวว่าไปติดต่อสื่อสัมพันธ์กับใครบ้าง

3. Tracing การติดตาม ต้องรู้ว่าคนไหนเอาเชื้อไปแพร่ให้ใคร กี่คน ต้องตามดูให้ได้

ส่วนการ Reopen นั้น ทำเนียบขาวมีคำแนะนำว่ามีกิจการที่ควรได้รับการเปิดดำเนินการใน Phase แรก คือ

1. ภัตตาคาร ร้านอาหาร

2. สนามกีฬา (Sport venues) และการแข่งกีฬา แต่เดิมให้งดหมด

3. โบสถ์ สถานที่ประกอบพิธีทางศาสนา

4. โรงยิม

5. การผ่าตัดที่ไม่ฉุกเฉิน (Elective surgeries) ก่อนหน้านี้งดทุกอย่าง

6. การไปเยี่ยมสถานสงเคราะห์คนชรา (Visiting senior living facilities) แต่เดิมห้ามเยี่ยมโดยเด็ดขาด เพราะคนแก่ติดเชื้อง่าย

7. โรงเรียน

8. บาร์เหล้า

ทั้งนี้ การ Reopen ทุกคนจะยังต้องอยู่ในกฎการเว้นระยะห่าง (Physical distancing measure) อย่างเคร่งครัด เช่น เข้าโบสถ์ต้องนั่งห่างกัน เด็กนักเรียนก็ต้องนั่งเรียนเว้นระยะห่าง

ต้องเข้าใจว่า การปกครองในอเมริกานั้น แต่ละรัฐจะปกครองตัวเอง รัฐบาลกลางไม่สามารถเข้าไปบังคับให้ปิดหรือเปิดรัฐได้ ขึ้นอยู่กับผู้ว่าการแต่ละรัฐจะดำเนินการโดยอิสระ

วันที่ 19 เมษายน 2020 รัฐฟลอริดาที่มีคนติดเชื้อโคโรนาไวรัสเป็นอันดับ 8 มีคนติดเชื้อ 24,753 คน ตาย 726 คน รัฐนี้ไม่ค่อยสนเรื่องการล็อกดาวน์ บางเมืองไม่ออกประกาศเรื่องนี้ แต่วันนี้หลายเมืองในรัฐฟลอริดาประกาศเลิกล็อกดาวน์ เช่นเมือง Jacksonville คนออกมาเดินควงแขนเต็มชายหาด ไม่มีใครสวมหน้ากาก

ส่วนในแอลเอนั้น ตอนนี้มีการ Test โคโรนาไวรัสวันละ 10,000 เคส เพราะเป็นความจำเป็นต้อง Test ให้ได้มากที่สุดก่อนจะ Reopen

รัฐส่วนใหญ่วางแผนว่าจะประกาศปลดล็อกดาวน์วันที่ 1 พฤษภาคมนี้

วันศุกร์ที่ 24 เมษายน 2020 รัฐจอร์เจียเป็นรัฐแรกที่ประกาศปลดล็อกดาวน์ ด้วยเหตุผลว่าถึงแม้จะมีเคสติดเชื้อใหม่บ้างแต่น้อยมาก และไม่มีคนตายมาหลายวันแล้ว จึง Reopen กิจการบางอย่างทีละสเต็ป เริ่มที่การเปิดร้านตัดผม (Barber shops) ร้านเสริมสวย (Beauty Saloons) ร้านสปา (Spas) และอย่างอื่น (and more)

ร้านเสริมสวย ทำผม ให้ลูกค้าเข้ามาในร้านเฉพาะที่โทร.จองนัดเวลาไว้ ไม่รับลูกค้า Walk in ตอนเข้ามาก็ต้องตรวจวัดไข้ ต้องใส่ Mask ทั้งลูกค้าและช่าง แล้วให้นั่งทำผมห่างกันตามกฎ Social Distancing ไม่ให้ลูกค้านั่งรอทำผมในร้าน ต้องรอนอกร้าน

ร้านทำผมที่เปิดมีคนจองคิวแน่นไปถึง 3 อาทิตย์ ส่วนช่างก็มีกลับมาทำงานแค่ครึ่งเดียว

เจ้าของร้านบางคนไม่เห็นด้วยที่จะเปิดร้านตอนนี้ เพราะกลัวติดเชื้อ แต่จำใจต้องเปิดร้าน เพราะถ้าขืนปิด ลูกค้าจะหนีไปร้านอื่นที่เปิดหมด

ทั้งหมดนี้จะสรุปผลการปลดล็อกดาวน์หลังจากผ่านไป 2 อาทิตย์ว่าผลออกมาเป็นอย่างไร

ต้องติดตามดูกันว่า หลังจากปลดล็อกดาวน์ อเมริกาจะเอาโคโรนาไวรัสอยู่ หรือจะถูกโคโรนาไวรัสเอาอยู่เป็นคลื่นลูกที่สอง

เช่นกันที่เมืองไทยเริ่มพูดถึงการปลดล็อกดาวน์ ควรจะศึกษาวิธีการและผลการปลดล็อกดาวน์ในอเมริกามาเป็นต้นแบบ และปรับปรุงให้เหมาะสมกับบ้านเรา