ปรากฏการณ์แอ๊กทีฟซิติเซน จับพิรุธ ‘กกต.’แพ้ได้ แต่ต้องโปร่งใส

ในประเทศ

ผ่านพ้นไปแล้วสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) เมื่อวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ซึ่งต้องยอมรับว่าการเลือกตั้ง ส.ส.ในครั้งนี้ ประชาชนในฐานะผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง มีความตื่นตัวออกมาแสดงพลัง ร่วมกันใช้ 1 สิทธิ์ 1 เสียง กันเป็นจำนวนมาก

แต่ทว่ากระบวนการจัดการเลือกตั้ง ภายใต้การบริหารจัดการของ 7 เสือคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และสำนักงาน กกต. ในฐานะผู้คุมกฎ กติกา เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปด้วยความเรียบร้อย สุจริต เที่ยงธรรม และโปร่งใส กลับเกิดสารพัดปัญหาและข้อผิดพลาดขึ้นมากมาย

โดยเฉพาะปัญหาที่เกิดขึ้นจาก Human Error อาทิ กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) ที่ จ.น่าน เกิดความผิดพลาดฉีกบัตรเลือกตั้ง ส.ส.แบบแบ่งเขตผิดแนว จำนวนถึง 69 บัตร รวมทั้งกรณีกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) ที่ จ.พะเยา เตรียมแอบหย่อนบัตรลงคะแนนลงหีบบัตรเลือกตั้ง เป็นต้น

อีกทั้งภายหลังปิดหีบลงคะแนนเลือกตั้ง แน่นอนว่า ประชาชนส่วนใหญ่ต่างเฝ้ารอเกาะติดผลคะแนนการเลือกตั้ง ผ่านระบบ ECT REPORT 2569 ของสำนักงาน กกต.

แต่ปรากฏว่า ช่วงหัวค่ำของวันเลือกตั้ง ระบบการรายงานผลกลับหยุดชะงัก ไม่มีความเคลื่อนไหว ตัวเลขหยุดนิ่งอยู่ที่นับคะแนนเสร็จที่ 31% ประมาณเกือบ 3 ชั่วโมงได้ ก่อนที่คะแนนจะกลับมาเคลื่อนไหวในช่วงดึกอีกครั้ง

ล่วงเลยเวลาที่ก่อนหน้านี้กกต.คอนเฟิร์มว่าจะทราบผลคะแนนอย่างไม่เป็นทางการ นับเสร็จ 95 % ไม่เกิน 23.00 น. ของวันเลือกตั้ง

นอกจากนี้กระบวนการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งของเจ้าหน้าที่หรือกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) พบพิรุธหลายจุดและหลายแห่งทั่วประเทศ สร้างความกังขา สร้างความสงสัย ทำให้ประชาชนและสังคมต่างตั้งคำถามกับ “กกต.” ซึ่งเป็นองค์กรจัดการเลือกตั้งว่าการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) โดยเฉพาะการนับคะแนนนั้นดำเนินการอย่างถูกต้องและโปร่งใสหรือไม่

เพราะจากความผิดพลาด ความคลาดเคลื่อน ข้อบกพร่อง ข้อพิรุธต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ในบางแห่งนั้น ขณะนี้กำลังสร้างผลกระทบครั้งใหญ่ต่อ “กกต.” องค์กรผู้รับผิดชอบจัดการเลือกตั้ง

โดยเฉพาะความเชื่อมั่นของประชาชนและสังคมที่มีต่อกระบวนการจัดการเลือกตั้ง

การที่ประชาชนร่วมกันออกมาแสดงพลัง สังเกตการณ์กระบวนการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งของเจ้าหน้าที่ว่า “ถูกต้อง โปร่งใส เที่ยงธรรม” หรือไม่ ถือเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการการมีส่วนร่วมทางประชาธิปไตย เพราะหากพบความผิดปกติ พวกเขาสามารถทักท้วงการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ได้ทันที

ซึ่งการเลือกตั้งครั้งนี้ เกิดปรากฏการณ์ประชาชนร่วมแสดงพลังออกมาปกป้องสิทธิ์ของตัวเอง หน่วยเลือกตั้งใดหรือเขตเลือกตั้งใดที่พบว่าการนับคะแนนมีความคลุมเครือหรือพบพิรุธ ประชาชนก็ได้มารวมตัวปักหลักค้างคืนเพื่อติดตามสถานการณ์และเรียกร้องให้มีการนับคะแนนใหม่

ขณะเดียวกันโลกโซเชียลยังได้ผุดแฮชแท็ก #นับใหม่ทั้งประเทศ #นับคะแนนใหม่ เรียกร้องให้ กกต.ประกาศให้มีการนับคะแนนใหม่โดยเร็ว

อีกทั้งหลายหน่วยงาน รวมทั้งพรรคการเมือง ต่างเรียกร้องให้กกต.เร่งเปิดเผยผลคะแนนดิบรายหน่วยทั่วประเทศให้ครบถ้วนทั้งหมดโดยเร็วเพื่อแสดงความโปร่งใส

ทั้งนี้ ปรากฏการณ์ประชาชนลุกฮือออกมาแสดงพลังเรียกร้องให้นับคะแนนใหม่ เริ่มขึ้นจากเหตุการณ์ ช่วงค่ำวันที่ 8 กุมภาพันธ์ หน่วยนับคะแนนเลือกตั้ง จังหวัดปทุมธานี ที่หอประชุมมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี กลุ่มนักศึกษาและประชาชนกว่า 300 คน ประท้วงเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้ง พร้อมบันทึกคลิปไว้เป็นหลักฐานถึงความไม่โปร่งใสของเจ้าหน้าที่ กปน. และเรียกร้องให้มีการนับคะแนนใหม่ เหตุการณ์ที่โรงยิมเทศบาลเมืองชลบุรี อ.เมือง จ.ชลบุรี ซึ่งเป็นที่เก็บหีบบัตรเลือกตั้ง ส.ส.เขต 1 ชลบุรี ซึ่งเป็นการแข่งขันกันระหว่างนายสุชาติ ชมกลิ่น ผู้สมัครจากพรรคภูมิใจไทย ได้ 43,703 คะแนน และนายวรท ศิริรักษ์ ผู้สมัครจากพรรคประชาชน 39,920 คะแนน โดยประชาชนข้องใจการเลือกตั้งอาจไม่บริสุทธิ์ยุติธรรม จึงรวมตัวเรียกร้องให้นับคะแนนใหม่

ที่อาคารกองกิจการนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พบว่า มีประชาชน นิสิต นักศึกษารวมตัวกันหลายร้อยคน เรียกร้องให้ กกต.มหาสารคามนับคะแนนเขต 1 ใหม่ เนื่องจากมีเหตุต้องสงสัยนับคะแนนไม่ถูกต้อง

ส่วนที่ จ.ลำปาง ชาวลำปางเรียกร้องให้ตรวจสอบผลคะแนนการเลือกตั้ง ส.ส.ลำปาง ในเขตเลือกตั้งที่ 2 และ 3 ที่มีบัตรเสียจำนวนมาก

นอกจากนี้ประชาชนประมาณ 300 คน ได้รวมตัวกันที่บริเวณหน้าหอประชุมที่ว่าการอำเภอเมืองสุพรรณบุรี เพื่อเรียกร้องและกดดันให้ กกต.มีการนับคะแนนเลือกตั้ง ส.ส.ใหม่ทั้ง 5 เขตของสุพรรณบุรี โดยระบุว่าไม่ยอมรับผลเลือกตั้งครั้งนี้ ขอให้ กกต. หน่วยงานราชการ ปฏิบัติตามกฎหมาย

นอกจากนี้กลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม นัดหมายรวมตัวที่สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เพื่อทวงถามถึงความโปร่งใสการนับคะแนนผลการเลือกตั้ง พร้อมแสดงจุดยืนให้มีการนับใหม่ทั้งประเทศ

ฟากเพจเฟซบุ๊กของพรรคประชาชน (ปชน.) ยังโพสต์ข้อความระบุว่า “แพ้ได้ โกงไม่ได้” เพราะคะแนนเสียงของประชาชนทุกคนมีคุณค่า พรรคประชาชนพร้อมยืนหยัดเคียงข้างประชาชน ขณะนี้มีประชาชนร้องเรียนความผิดปกติจากการเลือกตั้งมาที่ช่องทางของพรรคประชาชนเป็นจำนวนมาก

ขณะเดียวกัน พบว่า ผู้สมัครของพรรคประชาชน (ปชน.) ได้ยื่นหนังสือต่อ กกต.จังหวัดทั้งหมด 18 เขต เพื่อขอให้มีการสั่งนับคะแนนใหม่ อาทิ ขอนแก่น เขต 3 ลําปาง เขต 2 สุราษฎร์ธานี เขต 1 ชลบุรี เขต 1 มหาสารคาม เขต 1 นครราชสีมา เขต 13 ชัยนาท เขต 1 สมุทรปราการ เขต 6 ตาก เขต 1 สระบุรี เขต 1 เชียงใหม่ เขต 6 เชียงราย เขต 6 นครราชสีมา เขต 2 และสุพรรณบุรี ยกจังหวัด 5 เขต

ทั้งนี้ เมื่อตรวจสอบข้อกฎหมายเกี่ยวกับเรื่องการนับคะแนนใหม่ จากพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มาตรา 124 ระบุว่า เมื่อคณะกรรมการได้รับรายงานผลการนับคะแนนแล้ว ถ้าปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม หรือการนับคะแนนเป็นไปโดยไม่ถูกต้อง คณะกรรมการจะงดการประกาศผลการเลือกตั้งและจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือนับคะแนนใหม่ในหน่วยเลือกตั้งใดหน่วยเลือกตั้งหนึ่งหรือทุกหน่วยเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นก็ได้

สำหรับประเด็นการนับคะแนนใหม่นั้น ว่าที่ ร.ต.ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการกกต. ย้ำว่า “การสั่งนับคะแนนใหม่เป็นอำนาจของ กกต.ชุดใหญ่ ไม่มีใครสามารถสั่งนับคะแนนใหม่ได้”

อย่างไรก็ดี หากย้อนกลับไปเมื่อการเลือกตั้งปี 2566 ภายหลังการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2566 กกต.ชุดนั้นได้มีคำสั่งให้มีการนับคะแนนเลือกตั้ง ส.ส.ใหม่ ภายหลังได้รับรายงานผลการนับคะแนนเลือกตั้ง ปรากฏว่าการนับคะแนนไม่ถูกต้อง จึงสั่งให้นับคะแนนใหม่ ใน 47 หน่วย ใน 16 จังหวัด

ฉะนั้น ต้องรอดูว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ หาก 7 เสือ กกต.ได้รับรายงานข้อเท็จจริงจากทางสำนักงาน กกต.จังหวัดเรียบร้อยแล้วนั้น จะมีมติเรื่องการนับคะแนนใหม่ ตามที่ฝ่ายต่างๆ เรียกร้องออกมาอย่างไร

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ตอนนี้ ต้องยอมรับว่า ภาพลักษณ์ของ กกต.ในสายตาประชาชนและสังคมค่อนข้างติดลบ

สิ่งสำคัญที่สุดคือ กกต.ต้องเร่งเปิดเผยตัวเลขผลการนับคะแนนที่ถูกต้องโดยเร็ว และเร่งตรวจสอบ หากหน่วยเลือกตั้งใดพบปัญหาก็ควรมีคำสั่งให้นับคะแนนใหม่โดยเร็ว ก่อนที่เหตุการณ์จะลุกลามบานปลายไปมากกว่านี้

เพราะเชื่อว่าหากผลการนับคะแนนออกมาถูกต้อง จำนวนบัตรตรงกับจำนวนผู้มาใช้สิทธิ์ ไม่มีบัตรเขย่ง ไม่มีพิรุธ ไม่มีการทุจริต แค่เพียงกระบวนการการเลือกตั้งทุกขั้นตอนโปร่งใส เป็นไปตามกฎและกติกา สามารถตรวจสอบได้ ประชาชนย่อมยอมรับได้อยู่แล้ว

แต่ กกต.พร้อมพิสูจน์การทำงานของตนเองหรือไม่