ถอดบทเรียน ‘พรรคประชาชน’ พ่าย’ ส้มคิด น้ำเงินทำ’ – ‘หนู’ ติดปีก ปาร์ตี้ลิสต์หด – ส.ส.เขตหลุดเป้า เจอ ป.ป.ช.แทงซ้ำส่งศาลฎีกาคดี 112
ในประเทศ
สมรภูมิเลือกตั้ง 2569 ปิดฉากลงด้วยชัยชนะแบบแลนด์สไลด์ของพรรคภูมิใจไทย หลังกวาดที่นั่ง ส.ส.ไปครองเป็นอันดับ 1 จำนวน 193 คน แบ่งเป็น ส.ส.เขต 174 คน และ ส.ส.บัญชีรายชื่อ 19 คน จากผลการนับคะแนนแล้ว 94%
ผลการเลือกตั้งที่ออกมาเรียกได้ว่าหักปากกาเซียน ทั้งนักวิเคราะห์และนักวิชาการ รวมถึงผลโพลสำนักต่างๆ ด้วย เพราะไม่มีใครคาดคิดว่าพรรคภูมิใจไทยจะชนะการเลือกตั้งแบบถล่มทลายขนาดนี้
เช่นเดียวกับ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯ และ รมว.มหาดไทย ในฐานะหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ที่ยอมรับว่าตัวเลขนี้เหนือความคาดหมายมาก เพราะคิดว่าจะได้แค่ 130-140 ที่นั่งเท่านั้น
“สำหรับภูมิใจไทย ผมถือว่าอันนี้ยิ่งกว่าแลนด์สไลด์ สำหรับผมนี่คือความไว้วางใจและความคาดหวังของพี่น้องประชาชน” นายอนุทินกล่าว
ส่วนอันดับ 2 พรรคประชาชน ได้ ส.ส.จำนวน 118 คน แบ่งเป็น ส.ส.เขต 87 คน และ ส.ส.บัญชีรายชื่อ 31 คน โดยมีคะแนนปาร์ตี้ลิสต์ชนะเป็นอันดับ 1 ได้ไป 9,777,951 คะแนน รองลงมาคือภูมิใจไทย ได้ไป 5,954,535 คะแนน
หากดูจากผลการเลือกตั้งปี 2566 เทียบกับปี 2569 พบว่ากระแสของพรรคส้มตกต่ำลงอย่างน่าใจหาย สะท้อนภาพชัดจากทั้งจำนวน ส.ส.เขต และ ส.ส.บัญชีรายชื่อ ที่ไม่ได้เป็นไปตามเป้าหมาย 250 ที่นั่ง จัดตั้งรัฐบาลประชาชน
คะแนนปาร์ตี้ลิสต์ ปี 2566 พรรคก้าวไกล ได้ 14,438,851 คะแนน หรือ 39 ที่นั่ง แต่ปี 2569 พรรคประชาชน ได้เพียง 9,777,951 คะแนน หรือ 31 คนเท่านั้น
ขณะเดียวกัน ฐานที่มั่นที่เคยสร้างปรากฏการณ์ปักธงสีส้มยกจังหวัด แต่เลือกตั้งรอบนี้พวกเขากลับไม่สามารถรักษาแชมป์เอาไว้ได้ โดยพ่ายแพ้ให้กับพรรคคู่แข่งทั้งภูมิใจไทย กล้าธรรม และประชาธิปัตย์
โดยปี 2566 พรรคก้าวไกล กวาด ส.ส.ยกจังหวัดได้ถึง 8 จังหวัด รวมเก้าอี้ ส.ส.ทั้งสิ้น 32 เขต ได้แก่ สมุทรปราการ (8 เขต), นนทบุรี (8 เขต), สมุทรสาคร (3 เขต), สมุทรสงคราม (1 เขต), ระยอง (5 เขต), จันทบุรี (3 เขต), ตราด (1 เขต) และภูเก็ต (3 เขต)
แต่ผลการเลือกตั้งปี 2569 ปรากฏว่า พรรคสีส้มที่เคยชนะยกจังหวัดกลับสูญเสียที่นั่ง ส.ส.ให้กับพรรคอื่นไป 5 จังหวัด ดังนี้ สมุทรปราการ ภูมิใจไทยชนะ 1 เขต, สมุทรสาคร ภูมิใจไทยชนะ 2 เขต, ระยอง ประชาธิปัตย์ชนะ 1 เขต ภูมิใจไทยชนะ 1 เขต, จันทบุรี ภูมิใจไทยชนะยกจังหวัด 3 เขต และภูเก็ต กล้าธรรมชนะ 1 เขต
แม้ว่าจะพลาดเป้าใน 5 จังหวัด สูญเสียที่นั่ง ส.ส.ให้กับพรรคอื่นไปก็จริง แต่ในส่วนของกรุงเทพฯ และนนทบุรี พรรคส้มยังครองใจพี่น้องประชาชนในเขตเมือง สร้างประวัติศาสตร์ปักธงสีส้มยกจังหวัดอีกครั้ง โดยกวาดชัยชนะได้แบบแลนด์สไลด์ทั้งกรุงเทพฯ 33 เขต และนนทบุรี 8 เขต
นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน แถลงยอมรับความพ่ายแพ้ ซึ่งตนพร้อมเป็นฝ่ายค้าน โดยยืนยันว่าไม่ตั้งรัฐบาลแข่ง ไม่ร่วมรัฐบาลที่พรรคภูมิใจไทยเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล และไม่ยกมือโหวตแคนดิเดตนายกฯ ของพรรคภูมิใจไทยอย่างแน่นอน
นอกจากนี้ นายณัฐพงษ์ยังร่ำไห้เสียใจที่ไม่สามารถพาเพื่อน ส.ส.เข้าสภาได้ รวมถึงน้อมรับข้อวิจารณ์เรื่องความนิยมที่ยังสู้ 2 อดีตหัวหน้าพรรคส้มไม่ได้ ทั้งนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ และนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ซึ่งตนรู้สึกเจ็บปวดในฐานะหัวหน้าพรรค
“ผมพิมพ์แชตไปหาเพื่อนๆ ส.ส.เขตเดิมทุกคนที่ผลการเลือกตั้งออกมาแล้วเขาอาจจะไม่ผ่าน ผมเสียใจ ผมนึกถึงหน้าเขา เราอาจจะไม่ได้เจอเขาในสภาอีกรอบ ผมก็ยอมรับว่าผมมีส่วนหรือเปล่า แต่เขาก็บอกว่ามันไม่ได้เกี่ยวกับตัวผม แต่ถ้าใครรู้สึกแบบนั้นผมก็ขอโทษ”
“ณ ตอนนี้มันไม่ใช่เวลาที่หัวหน้าพรรคจะประกาศลาออกหรือทำให้มันสั่นคลอนคนในพรรค หน้าที่ของผมตอนนี้คือการทำให้พรรคเดินหน้าต่ออย่างมั่นคง หากในอนาคตมีใครที่ดีและพร้อมกว่า ผมก็ไม่ติด ผมรู้สึกเสียใจที่ผลมันออกมาเป็นแบบนี้” หัวหน้าเท้งกล่าวพร้อมน้ำตา
ขณะเดียวกัน นายศรายุทธิ์ ใจหลัก เลขาธิการพรรคประชาชน ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่ง เพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อผลการเลือกตั้งที่ไม่เป็นไปตามเป้าหมาย
ยิ่งไปกว่านั้น พรรคประชาชนที่แพ้ในสนามเลือกตั้งกลับเจออีกหนึ่งสัญญาณเสี่ยง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ชี้มูลความผิดนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ กับอดีต ส.ส.พรรคก้าวไกล รวม 44 คน มีพฤติการณ์ละเมิดมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง จากกรณีลงชื่อแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา ม.112
พร้อมทั้งส่งเรื่องและความเห็นต่อศาลฎีกาเพื่อพิจารณาวินิจฉัยการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาทั้ง 44 คน ภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีมติ ซึ่งมีโอกาสกระทบพรรคประชาชนอย่างสูง
“เสธ.โหน่ง” พล.ท.พงศกร รอดชมภู อดีตรองเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) และ รศ.ดร.พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ให้สัมภาษณ์ในรายการ The Politics ข่าวบ้าน การเมือง โดยถอดบทเรียนความพ่ายแพ้ของพรรคประชาชนได้อย่างแหลมคม
พล.ท.พงศกรมองว่าพรรคประชาชนได้ ส.ส.บัญชีรายชื่อน้อยกว่าที่คาดไว้เยอะ แต่ไม่ถึงกับแย่อะไร คะแนนเสียงหายไป 4.5 ล้านคะแนน ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะคนมาใช้สิทธิ์เลือกตั้งลดลงด้วย และอีกส่วนมาจากการกลับมาของประชาธิปัตย์ในภาคใต้
“ส.ส.เขตครั้งที่แล้วส้มได้เยอะ เพราะพรรคอื่นแข่งกันเองตามกลุ่มต่างๆ เช่น พลังประชารัฐ รวมไทยสร้างชาติ แต่รอบนี้เขาวางแผนเป็นระบบเลย ซึ่งต้องยอมรับว่าสุดยอด เขาได้หมด ซึ่งเรื่องนี้เป็นโจทย์ของพรรคประชาชนที่ต้องไปทำงานให้หนักขึ้น อย่ามองว่าคุณมีกระแสแล้ว คุณจะชนะ อย่าคิดแค่นั้น คุณต้องคิดเรื่องเขตให้มากขึ้น”
“มันยังพอมีช่องว่าง คุณต้องลงไปตรงนั้นให้ได้ กรุงเทพฯ ปริมณฑล เชียงใหม่ มีความเป็นเมืองสูง แต่ลงไปในชนบทมันก็จะเป็นอีกแบบหนึ่ง ดังนั้น อย่าไปทิ้งชนบท คุณต้องเดินต่อตั้งแต่วันนี้เพื่อการเลือกตั้งครั้งหน้า”
“รอบนี้ผู้บริหารพรรคคิดไม่รอบคอบ คือไปเน้นเรื่องของกระแส การที่ภูมิใจไทยชนะเลือกตั้ง เพราะส้มไปเปิดกล่องแพนโดร่า แล้วคุณก็เอาไม้ไปค้ำเขา พอเขาคุมมหาดไทยได้ คุมระบบได้ ทุกอย่างมันก็เกิดอย่างที่เห็น เขาสามารถจัดการเลือกตั้งได้ดีขึ้น” พล.ท.พงศกรกล่าว
ด้าน รศ.ดร.พิชญ์ วิเคราะห์ว่ากระแสของส้มจะลงมากกว่านี้ จนกว่าจะไปถึงการเลือกตั้งครั้งหน้า เพราะส้มไม่ประสบความสำเร็จในสนามการเลือกตั้งท้องถิ่น
“ถ้าท้องถิ่นคุณยังยืนกระต่าย 2 ขา เรื่องน้ำประปากับเลือกตั้งผู้ว่าฯ เรื่องเลือกตั้งผู้ว่าฯ คุณมองจากนักวิชาการและทฤษฎี แต่ถ้ามองระดับชาวบ้าน การเลือกตั้งผู้ว่าฯ ไม่ใช่ประเด็นของชาวบ้านโดยตรง จะเลือกตั้งหรือไม่เลือกตั้ง เขาดูโครงสร้างพื้นฐานว่าครบไหม โจทย์มันอยู่ตรงนี้”
“ถ้าคุณดูคะแนนที่ออกมา คะแนนปาร์ตี้ลิสต์ส้มแปรออกมาได้ 31 คน ส.ส.เขตได้ 87 คน ส่วนภูมิใจไทยได้ตั้ง 170 กว่าเขต แสดงว่าต่อเขตเขาแม่นยำกว่า ปาร์ตี้ลิสต์เขาอาจจะไม่ได้ชนะเยอะ แต่เขาชนะเฉลี่ยทุกเขต”
“ป๊อปปูลาร์โหวตคุณชนะ ทำให้คุณได้ตื่นเต้นว่าคุณชนะ แต่เขตไม่แม่นพอ คุณก็ต้องยอมรับ และมันก็จะมีคำอธิบายว่าคุณทำพื้นที่ไม่ถึงอะไรก็แล้วแต่ มันดูเป็นความชอบธรรมไง คุณเก่งกระแส แต่ลงพื้นที่คุณแพ้ และชัยชนะของส้มแต่ละเขตก็ไม่เหมือนกัน บางเขตชนะแลนด์สไลด์ บางเขตชนะแบบตาอยู่ โจทย์ท้องถิ่นคุณจะขายอะไรสู้เขา”
“การไปโหวตคุณอนุทินมันมีราคาที่ต้องจ่าย แต่เผอิญว่าคำนวณราคาผิด ไม่ใช่เขาไม่รู้ เขาไม่ได้โง่ แต่นึกไม่ถึงว่าฝ่ายนั้นจะเขี้ยวขนาดนี้ การปล่อยให้ภูมิใจไทย ซึ่งมีความชำนาญพิเศษด้านการทำงานในรัฐบาลตัวเอง เขาเริงร่าเลยด้วยเวลาสั้นขนาดนี้ กลายเป็นหนูติดปีกจริงๆ”
“ส้มเนี่ยเป็นแนวทางที่ภูมิใจไทยน้อมนำไปปฏิบัติถึง 2 รอบ หรือเรียกว่า ส้มคิด น้ำเงินทำ ส้มบอกว่าเราต้องแตะ 200 แล้วทิ้งอันดับ 2 ให้ห่างๆ สรุปใครได้ ก็น้ำเงินได้ แล้วก่อนหน้านั้นไปออกรายการสรยุทธ สูตรฮั้ว ส.ว. มีการรณรงค์ด้วยนะ ต้องมาแฮ็กระบบ ส้มคิดไหม แล้วใครทำ น้ำเงินทำได้ และสำเร็จด้วย”
“ส้มจึงเป็นนักยุทธศาสตร์ของน้ำเงิน ส้มคิดแล้วชอบโชว์ไง แต่น้ำเงินทำได้ และทำให้เห็นเลย” รศ.ดร.พิชญ์สะท้อนภาพความพ่ายแพ้ของพรรคประชาชนในสมรภูมิเลือกตั้ง และผ่ากลยุทธ์ “ส้มคิด น้ำเงินทำ” จนทำให้หนูติดปีกคว้าชัยชนะแบบแลนด์สไลด์
