กกต.ตำบลกระสุนตก ‘เลือกตั้ง ส.ส.-ประชามติ รธน.’ พิสูจน์ฝีมือผลงานระดับชาติ ครั้งประวัติศาสตร์

ในประเทศ

กกต.ตำบลกระสุนตก ‘เลือกตั้ง ส.ส.-ประชามติ รธน.’
พิสูจน์ฝีมือผลงานระดับชาติ ครั้งประวัติศาสตร์

นับถอยหลังเหลือเวลาอีกประมาณ 1 เดือน ประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง จะได้ใช้หนึ่งสิทธิ์หนึ่งเสียงอันมีค่า ร่วมกำหนดอนาคตประเทศไทย ในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ผ่านคูหาการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) “เลือกคนที่รัก เลือกพรรคที่ใช่” รวมทั้งการออกเสียงประชามติ “เห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่”

การเลือกตั้ง ส.ส. และการออกเสียงประชามติในครั้งนี้กำหนดให้เป็นวันเดียวกัน คือ วันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องกำหนดวันออกเสียงประชามติ ระบุเหตุผลไว้ว่า เพื่อเป็นการประหยัดและใช้งบประมาณแผ่นดินโดยคุ้มค่า อำนวยความสะดวกแก่ประชาชนมากที่สุด รวมทั้งช่วยลดภาระของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ที่ต้องดําเนินการจัดออกเสียงประชามติ และการเลือกตั้ง ส.ส.ในวันที่แตกต่างกันด้วย

โดยช่วงระหว่างวันที่ 20 ธันวาคม 2568 – 5 มกราคม 2569 ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในฐานะผู้จัดการเลือกตั้ง ส.ส. และการออกเสียงประชามติ เปิดให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ที่ไม่สะดวกไปใช้สิทธิ์เลือกตั้ง ส.ส.ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ยื่นคำขอลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้าวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569

ขณะที่การออกเสียงประชามตินั้น นายกรัฐมนตรีได้ประกาศวันออกเสียงประชามติเป็นวันเดียวกับการเลือกตั้ง ส.ส. แต่หากผู้มีสิทธิ์ออกเสียงไม่สะดวกเดินทางกลับไปใช้สิทธิ์ออกเสียงตามหน่วยเลือกตั้งที่มีชื่อตามภูมิลำเนาหรือตามทะเบียนบ้านได้นั้น

ระหว่างวันที่ 3-5 มกราคม 2569 ทางสำนักงาน กกต.ก็ได้เปิดให้มีการลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ออกเสียงประชามตินอกเขตและนอกราชอาณาจักรได้ แต่ต้องไปใช้สิทธิ์ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์วันเดียวเท่านั้น เพราะการออกเสียงประชามติกำหนดให้กระทำได้ในวันเดียวกันทั่วประเทศ หมายความว่า “ไม่มีลงคะแนนออกเสียงล่วงหน้า “

ฉะนั้น การลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขตและนอกราชอาณาจักรครั้งนี้ จึงถูกประชาชนตั้งคำถามและเกิดข้อกังขาขึ้นมากมาย โดยเฉพาะช่วงเวลาลงทะเบียนที่มีเพียงแค่ 3 วัน ซึ่งยังอยู่ในช่วงเทศกาลปีใหม่ หากขาดการประชาสัมพันธ์ที่ทั่วถึงไป อาจทำให้ผู้มีสิทธิ์เผลอลืมเข้าไปลงทะเบียนจนทำให้เสียสิทธิ์ได้

อีกทั้งการลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขตไม่สามารถลงทะเบียนในเขตจังหวัดเดียวกันได้ ก็ยิ่งส่งผลกระทบต่อประชาชนซึ่งไม่สะดวกกลับไปใช้สิทธิ์ตามภูมิลำเนาในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ แม้ว่าจะอยู่ในพื้นที่หรือจังหวัดเดียวกันก็ตาม ประกอบกับด้วยระยะเวลาที่กระชั้นชิด ประชาชนต้องรีบเข้าไปลงทะเบียน ทำให้บางช่วงระบบล่ม ไม่สามารถเข้าไปลงทะเบียนได้

ด้วยเหตุนี้ จึงเกิดข้อเรียกร้องจากฝ่ายต่างๆ ส่งเสียงไปยัง กกต.ให้ขยายเวลาการลงทะเบียนทั้งการเลือกตั้งล่วงหน้าและการออกเสียงประชามตินอกเขต อย่างน้อย 3 วัน จนถึงวันที่ 8 มกราคม 2569 เพื่อช่วยอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน ตามเจตนารมณ์ของรัฐบาลที่กำหนดให้วันออกเสียงประชามติเป็นวันเดียวกับการเลือกตั้งนั้นเพื่อต้องการประหยัดงบประมาณค่าใช้จ่าย และช่วยอำนวยความสะดวกประชาชน

ทั้งนี้ ภายหลังปิดระบบการลงทะเบียนลงคะแนนเลือกตั้ง ส.ส.ล่วงหน้าและการออกเสียงประชามตินอกเขตและนอกราชอาณาจักร ทาง กกต.ได้สรุปยอดจำนวนผู้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ออกเสียงลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง รวมจำนวน 2,410,425 คน

ขณะที่จำนวนผู้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ออกเสียงประชามตินอกเขตและนอกราชอาณาจักร รวม 1,598,056 คน ซึ่งมีส่วนต่างประมาณ 8 แสนคน

ทำให้หลายฝ่ายเกิดความวิตกกังวลว่า จำนวนโหวตเตอร์ออกเสียงประชามติอาจจะน้อยกว่าโหวตเตอร์ที่ไปออกเสียงเลือกตั้ง และสุดท้ายจะส่งผลกระทบต่อการทำประชามติก็เป็นได้

นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ออกมาตั้งข้อสังเกตประเด็นตัวเลขประชาชนลงทะเบียนประชามตินอกเขตน้อยกว่าลงทะเบียนเลือกตั้งว่า คิดในมุมบวก คนยอมกลับภูมิลำเนาในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ เพื่อไปออกเสียงประชามติ โดยวันที่ 1 กุมภาพันธ์ยังไปสิทธิ์ ณ หน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าของตน เป็นพลเมืองดี ที่ใช้ความพยายามไปใช้สิทธิ์ 2 รอบ คนละสถานที่ แต่จะมีสักกี่คนที่คิดเช่นนี้

ดังนั้น คิดในมุมลบ คือ จะลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ออกเสียงประชามติไปทำไม ในเมื่อยังต้องไป 2 วัน คือ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ ไปเลือกตั้ง ส.ส. นอกเขต และวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ก็ยังต้องไปออกเสียงประชามตินอกเขตอีก สู้ปล่อยทิ้ง ไปแค่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ ลอยแพวันที่ 8 กุมภาพันธ์ แล้วค่อยไปแจ้งเหตุไม่ไปออกเสียงเพื่อรักษาสิทธิ์ทางการเมือง ไม่ดีกว่าหรือ

ดังนั้นจึงคาดการณ์ได้ว่า จำนวนผู้ออกเสียงประชามติจะน้อยกว่าคนไปออกเสียงเลือกตั้ง รวมๆ แล้วอาจใกล้หลักล้านคน ซึ่งคนเหล่านี้แทนที่จะมีส่วนกำหนดทิศทางของประเทศ กลับไม่มีโอกาสใช้สิทธิ์จากความไม่สะดวกที่เกิดขึ้นจากกฎหมาย ระเบียบ และกำหนดการที่รีบเร่งของ กกต.

ขณะที่นายแสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง ได้ระบุกรณีที่มีการเรียกร้องให้ขยายระยะเวลาการลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขตว่า ไม่สามารถทำได้ ด้วยเงื่อนไขระยะเวลาที่จะต้องทำตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมีทั้งเรื่องการแยกบัญชีชื่อ แยกผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งนอกราชอาณาจักร และทำบัญชีของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งทั่วไป 1 แสนกว่าหน่วย รวมถึงเรื่องธุรการอื่นๆ ด้วยระยะเวลาในการเปิดให้ลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขต 3 วันนั้น ถือว่าแต่ละคนมีเวลา 4,320 นาที แค่เจียดเวลามา 3 นาทีก็สามารถทำได้ เพราะการลงทะเบียนไม่ใช่เรื่องยาก หากเตรียมข้อมูลให้พร้อม

“ย้ำว่าใช้เวลาเพียงแค่ 3 นาทีเท่านั้น และหากบริหารจัดการเวลาให้ดี สามารถลงทะเบียนทันแน่นอน ดังนั้น เมื่อมีระยะเวลาเพียงแค่ 3 วัน ต้องรับผิดชอบตัวเองให้ได้ ยืนยันว่าไม่สามารถขยายระยะเวลาได้ เพราะจะกระทบกับการดำเนินงานในส่วนอื่น” เลขาธิการ กกต.ระบุ

ต้องยอมรับว่า เพียงแค่เริ่มต้นกระบวนการจัดการเลือกตั้ง คือ การเปิดลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้าและลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ออกเสียงประชามตินอกเขต และนอกราชอาณาจักร 7 เสือ กกต.และสำนักงาน กกต. กลายเป็นตำบลกระสุนตกทันที ได้รับเสียงก่นด่าและท้วงติงมากกว่าคำชื่นชม

ยิ่งวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 จะเป็นวันประวัติศาสตร์ของการเมืองไทยที่มีการเลือกตั้ง ส.ส.และการออกเสียงประชามติพร้อมกันเป็นครั้งแรก หาก กกต.ในฐานะผู้จัดการเลือกตั้งบริหารจัดการได้ไม่ดีพอ ปัญหาและความวุ่นวายจะเกิดขึ้นตามมาอย่างแน่นอน

ฉะนั้น ก่อนถึงวันเลือกตั้งและออกเสียงประชามติอีกประมาณ 1 เดือน กกต.ต้องเร่งถอดบทเรียนจากปัญหาและอุปสรรคต่างๆ ที่เคยเกิดขึ้นในอดีต เตรียมพร้อมรับมือทุกสถานการณ์เพื่อไม่ให้ปัญหาเกิดขึ้นซ้ำรอย

และเป็นการพิสูจน์ผลงานระดับชาติครั้งสำคัญของ กกต.