46 เรื่อง ที่ผมเรียนรู้, รับฟัง และ AI Prompt US Tour | พิธา ลิ้มเจริญรัตน์
บทความพิเศษ | พิธา ลิ้มเจริญรัตน์
46 เรื่อง
ที่ผมเรียนรู้, รับฟัง และ AI Prompt จาก US Tour
1) ปัจจุบันมีคนไทยอาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกาประมาณ 340,000 คน (Pew Research Center, พฤษภาคม 2025)
2) คนไทยเป็นกลุ่ม Asian American ใหญ่อันดับที่ 10 คิดเป็นราว 1% ของทั้งหมด
3) คนไทยในสหรัฐเป็นกลุ่มตั้งรกรากระยะยาว : 74% อยู่เกิน 10 ปี และ 67% ได้สัญชาติแล้ว
4) การเลือกตั้งปี 2023 มีคนไทยในสหรัฐลงทะเบียนใช้สิทธิ์ราว 15,000 คน หรือประมาณ 4.4%
5) การเลือกตั้งปี 2026 ตัวเลขเพิ่มเป็นราว 17,000 คน เพิ่มขึ้นประมาณ 13.3%
6) ผู้ใช้สิทธิ์ส่วนใหญ่อยู่ในเมืองหลักคือ ลอสแอนเจลิส วอชิงตัน ดี.ซี. นิวยอร์ก และชิคาโก
7) สหรัฐอเมริกามีร้านอาหารไทยประมาณ 11,000-12,000 ร้าน โดยรัฐแคลิฟอร์เนียมากที่สุด
8) ปี 2025 การส่งออกไทยไปสหรัฐยังขยายตัวราว 20% แม้มีภาษีนำเข้าใหม่ 19%
9) ในช่วงเดียวกัน ค่าเงินบาทแข็งจากราว 34.1 บาท/ดอลลาร์ มาอยู่ที่ประมาณ 31.5 บาท/ดอลลาร์ หรือแข็งราว 7.7%
10) ปีการศึกษา 2023-2024 มีนักเรียน-นักศึกษาไทยในสหรัฐราว 8,000 คน
11) เศรษฐกิจของรัฐแคลิฟอร์เนียมีขนาดราว 4.1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ (2024) ใหญ่ที่สุดในสหรัฐ
12) แคลิฟอร์เนียสร้างมูลค่าประมาณ 14-14.5% ของ GDP สหรัฐ
13) หากเป็นประเทศ แคลิฟอร์เนียจะเป็นเศรษฐกิจใหญ่อันดับ 4 ของโลก
14) ใหญ่กว่าหลายประเทศพัฒนาแล้ว เช่น ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร และฝรั่งเศส
15) ตลาดอุตสาหกรรมภาพยนตร์-ทีวีของสหรัฐมีมูลค่าราว 90-100 พันล้านเหรียญสหรัฐต่อปี
16) แคลิฟอร์เนียขยายมาตรการ Film & TV Tax Credit (2025-2030) จาก 330 ล้านเหรียญสหรัฐต่อปี เป็น 750 ล้านเหรียญสหรัฐต่อปี
17) Netflix มีรายได้ปี 2024 ราว 39 พันล้านเหรียญสหรัฐ
18) เทียบตลาดวัฒนธรรมโลก : Hollywood ประมาณ 90-100 พันล้าน Bollywood ประมาณ 10-13 พันล้าน K-pop ประมาณ 8-10 พันล้าน Nollywood ประมาณ 6-7 พันล้านต่อปี
19) ไทยดึงกองถ่ายต่างชาติ 451 เรื่อง (มกราคม-ตุลาคม 2568) สร้างรายได้ 6,786 ล้านบาท และช่วง 2565-2567 รวมกว่า 13,000 ล้านบาท
20) ลอสแอนเจลิสมี Thai Town ที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการแห่งเดียวในสหรัฐ
21) เศรษฐกิจของชิคาโกมีขนาดราว 770-800 พันล้านเหรียญสหรัฐต่อปี ใหญ่กว่าหลายประเทศยุโรป
22) ราคาพืชผลของเกษตรกรทั่วโลกจำนวนมากอ้างอิงจาก Chicago Board of Trade
23) CME Group ที่ตั้งอยู่ในชิคาโก เป็นตลาดอนุพันธ์ใหญ่ที่สุดในโลก
24) ชิคาโกเป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของ McDonald’s แบรนด์โลกที่ปรับเมนูท้องถิ่นในกว่า 100 ประเทศ รวมถึงโจ๊กในไทย
25) ชิคาโกเคยถูกเรียกว่า “Capital of Corruption” โดยกว่า 50 ปี มีผู้ว่าการรัฐอิลลินอยส์อย่างน้อย 4 คน ถูกตัดสินคดีอาญา
26) คดี Rod Blagojevich (2008) ที่พยายาม “ขาย” ที่นั่งวุฒิสภา กลายเป็นสัญลักษณ์ระดับชาติ
27) การเมืองชิคาโกในอดีตเป็นระบบ machine politics ใช้อำนาจรัฐแลกความภักดี (เมืองนี้เองก็เคยอยู่ในโซน “เทาๆ” ระหว่างอำนาจ การเมือง และผลประโยชน์)
28) ดัชนีคอร์รัปชั่น (CPI) : สหรัฐ ประมาณ 69/100 ไทย ประมาณ 35-36/100
29) การซ่อมระบบเริ่มจากลด Monopoly ผ่านคดี Shakman Decrees ยุติการใช้ตำแหน่งรัฐแลกคะแนนเสียง
30) ลด Discretion ด้วยกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างของรัฐอิลลินอยส์ จำกัดดุลพินิจนักการเมือง
31) เพิ่ม Accountability ผ่านการบังคับใช้กฎหมายของรัฐบาลกลางและหน่วยตรวจสอบอิสระ
32) เสริมอำนาจ Inspector General ตรวจสอบฝ่ายบริหารและสภาเมืองอย่างอิสระ
33) ใช้ open data & transparency เปิดเผยสัญญา ผู้รับเหมา และการใช้เงินสาธารณะ
34) ใช้กฎหมายการเงินการเมือง บังคับเปิดเผยแหล่งที่มาของเงินบริจาคอย่างละเอียด
35) ใช้กติกา pay-to-play ห้ามผู้รับสัญญารัฐบริจาคเงินให้ผู้มีอำนาจอนุมัติสัญญา เพื่อตัดวงจรผลประโยชน์
36) เมื่อการโกงเสี่ยงและไม่คุ้ม ต้นทุนคอร์รัปชั่นจึงสูงขึ้นอย่างเป็นระบบ
37) ระยะยาวตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1980 ถึงราวปี 2018 การเติบโตของ Real GDP รัฐอิลลินอยส์ในหลายช่วงสูงกว่าค่าเฉลี่ยสหรัฐ
38) นิวยอร์กซิตีเป็นมหานครเศรษฐกิจระดับโลก มีขนาดเศรษฐกิจราว 2.0-2.1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐต่อปี
39) เป็นศูนย์กลางการเงินและบริการขั้นสูง แต่การเติบโตไม่กระจายเท่ากันในชีวิตจริงของคนเมือง
40) ในนิวยอร์ก ผู้เช่าราว 40-45% อยู่ในกลุ่ม rent-burdened (ค่าเช่าเกิน 30% ของรายได้)
41) ความเหลื่อมล้ำรายได้ของนิวยอร์กซิตี : บน 20% ต่อ ล่าง 20% ประมาณ 5.7-6 เท่า
42) ของไทย ช่องว่างรายได้อยู่ราว 5-5.5 เท่า ใกล้เคียงกันในเชิงโครงสร้าง
43) ปัญหาค่าครองชีพจึงกลายเป็นประเด็นการเมืองโดยตรงของเมืองโลก
44) มีข้อเสนอให้ freeze ค่าเช่า ครอบคลุมกว่า 1 ล้านยูนิต และสร้างที่อยู่อาศัยใหม่ 200,000 หน่วยใน 10 ปี
45) เสนอรถบัสฟรี (โครงการทดลองพบการใช้เพิ่มประมาณ 30%) และร้านขายของชำของเมืองเพื่อลดค่าอาหารจำเป็น
46) ขยาย childcare ราคาที่เข้าถึงได้/ถ้วนหน้า เพื่อลดภาระครอบครัว
AI Disclosure – บางข้อมูลใช้ AI ในการหา คำนวณ และ Sanity check จากบทสนทนาระหว่างทริป
