มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส
ด้วยผืนแผ่นดินไทยนั้น อุดมสมบูรณ์ด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร อีกทั้งสัตว์แลปูปลา ดังคำกล่าว ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว หรือคำทักทายว่า ไปไหนมา กินข้าวกินปลามาหรือยัง คำดังกล่าว ล้วนสะท้อนวิถีชีวิตของคนไทยที่ ผูกพันกับข้าว กับปลา
ตอนพาไปมองเมืองธัญบุรี ที่ได้รับพระราชทานนามจาก พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในฐานะเมืองข้าว แหล่งผลิตข้าวของสยามประเทศนั้น
มีการพาดพิงถึงเมืองฝาแฝด ที่ก่อตั้งในช่วงเวลาเดียวกัน คือ เมืองปลา หรือ มีนบุรี อันเนื่องมาจากพระราโชบายปรับปรุงระบบบริหารราชการแผ่นดิน มีการจัดตั้งมณฑล และเมืองขึ้นมาใหม่หลายแห่ง
ภายหลังการตั้งเมืองธัญญบุรีสำเร็จ โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งเมืองใหม่อีกเมือง ในพื้นที่ชานพระนครทางทิศตะวันออก ที่เรียกขานกันว่าทุ่งแสนแสบ
เมืองใหม่ที่จะตั้งขึ้น พระเจ้าน้องยาเธอ กรมพระนเรศวรฤทธิ์ เสนาบดีกระทรวงนครบาล ได้กราบบังคมทูล เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ.2445 ตามที่โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งเมืองที่ทุ่งแสนแสบ เพื่อให้ท้องที่การปกครอง ได้มีความเจริญต่อเนื่องจากเมืองธัญญบุรี
โดยรวมท้องที่อำเภอคลองสามวา อำเภอแสนแสบ อำเภอจีระดับ และอำเภอหนองจอก รวม 4 อำเภอ ตั้งเมืองที่ตรงใกล้สามแยกคลองสามวา กับคลองแสนแสบ ในอำเภอคลองสามวา มีหม่อมเจ้าสง่างาม รับราชการอยู่ในตำแหน่งผู้ว่าราชการเมือง
…แลนามเมืองนั้น ข้าพระพุทธเจ้าคิดด้วยเหล่าฯ ว่า ถ้าเป็น เมืองปลา คู่กับ เมืองเข้า (ข้าว) ก็ควร เพราะตำบลแสนแสบ เป็นที่มีบ่อปลามาก หรือจะสมควรมีนามเมืองโดยความหมายสถานใดแล้วแต่จะโปรดเกล้าฯ…
ทั้งนี้ ยังอ้างถึงนามเมืองใหม่ที่ พระสาสนโสภณ (อ่อน อหึสโก) เจ้าอาวาสวัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม คัดเลือกคำที่มีความหมายถึงปลา ไว้หลายชื่อด้วยกัน ได้แก่ มีนบุรี บุญชธานี และเมสบุรี
ในที่สุด พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชวินิจฉัย และพระราชทานนามเมืองใหม่นี้ว่า มีนบุรี ซึ่งต่อมาใน วันที่ 31 มกราคม พ.ศ.2451 ระหว่างเสด็จเปิดรถไฟสายตะวันออกที่ ฉะเชิงเทรานั้น ทรงแวะประทับแรมที่เมืองมีนบุรี
ในปี พ.ศ.2368 มีประกาศให้เมืองมีนบุรี เป็นจังหวัด อยู่ในมณฑลกรุงเทพ ต่อมา เพื่อประหยัดรายจ่ายเงินแผ่นดินลง มีการยุบรวมมณฑลและจังหวัด ทำให้จังหวัดมีนบุรีไปรวมอยู่กับจังหวัดพระนคร ยกเว้นอำเภอหนองจอก ไปขึ้นกับจังหวัดฉะเชิงเทรา ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2475
เมื่อมีพระราชกฤษฎีกาแบ่งกรุงเทพมหานคร ออกเป็นเขต พ.ศ.2516 อำเภอมีนบุรี จึงเปลี่ยนนามเป็น เขตมีนบุรี มาจนถึงปัจจุบัน
ทุกวันนี้ ไม่รู้ว่ายังมีปลามากมายเหมือนในอดีต แต่ที่แน่ๆ มีบ่อน้ำที่มาจากการขุดดินขาย และสระน้ำในหมู่บ้านจัดสรร
