มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส
เคยพบปะพูดคุยกับ ดร.สมศักดิ์ ปัญญาแก้ว ศาสตราจารย์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิศวกรไฟฟ้ามือหนึ่งของไทย และนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ เจ้าของผลงานวิจัยทางด้านอิเล็กทรอนิกส์ และอื่นๆ มากมาย
อาจารย์เล่าให้ฟังถึงงานวิจัยเกี่ยวกับพลังงานแสงอาทิตย์ ที่เริ่มไว้เมื่อสามสิบปีก่อน ตั้งแต่ประตูเลื่อนไฟฟ้าแสงอาทิตย์ ที่บ้าน ไปจนถึงไฟฟ้าแสงอาทิตย์ ที่หมู่บ้านชาวเขาบนดอยไกล สายไฟยังไปไม่ถึง
เสียดายว่า ชุดความรู้เรื่องเหล่านี้ไม่ได้พัฒนาต่อเนื่อง จนถึงยุคสมัยที่พลังงานแสงอาทิตย์ หรือโซลาร์เซลล์ กำลังอยู่ในความสนใจ
บ้านผู้เขียน ที่อยู่พำนักอยู่ตอนนี้ แม้ยังไม่ติดตั้งแบตเตอรี่สำหรับเก็บไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ที่ผลิตได้ในตอนกลางวัน เลยต้องทิ้งไฟฟ้าที่ผลิตเหลือใช้ทุกเย็น แต่ก็ช่วยลดค่าไฟฟ้าได้หลักพันบาทในแต่ละเดือน
เลยคิดเอาเองว่า ถ้าทุกบ้านทั่วประเทศติดตั้งระบบไฟฟ้าแสงอาทิตย์ ก็จะลดความต้องการใช้ไฟฟ้าจากการไฟฟ้านครหลวงและภูมิภาคไปหลายสิบเปอร์เซ็นต์ ซึ่งเท่ากับลดภาระการผลิตของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ เท่ากับลดการใช้เชื้อเพลิงปิโตรเลียม ก๊าซธรรมชาติ และถ่านหิน ในการผลิตไฟฟ้า เท่ากับลดการนำเข้าถ่านหินจากต่างประเทศ เท่ากับช่วยดุลการค้าของไทยให้ดีขึ้น
ถ้ารัฐบาลสนับสนุนบ้านพักอาศัย เหมือนโรงงาน หรือใช้นโยบายคนละครึ่งในการติดตั้ง ก็จะยังจูงใจให้คนไทยใช้ระบบพลังงานแสงอาทิตย์มากขึ้น
ถ้าดีมานด์ติดตั้งโซลาร์เซลล์บ้านเรือนมากขึ้น ย่อมเกิดการแข่งขันในหมู่ซัพพลายเออร์ ราคาค่าติดตั้งระบบไฟฟ้าแสงอาทิตย์ย่อมลดลงแน่นอน เจ้าของบ้านจะได้ลดทั้งเงินต้นตอนติดตั้ง และลดค่าไฟฟ้าในแต่ละเดือน
แนวทางนี้ยังสอดคล้องกับนโยบายการใช้พลังงานสะอาด ลดตัวเลขการผลิตคาร์บอน แก้ปัญหาโลกร้อน และรักษ์โลกไปพร้อมกัน
เสียดายว่า ทางภาครัฐ ทั้งรัฐบาลและข้าราชการกระทรวง ไม่สนใจแนวทางนี้ เลยทำให้ค่าติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์ทุกวันนี้ยังสูงเป็นหลักแสน
ที่สำคัญ ยังต้องผ่านขั้นตอนมากมาย และนานเป็นปี การติดตั้งโซลาร์เซลล์ต้องขออนุญาตปรับปรุงต่อเติมอาคาร (ทั้งที่ไม่มีผลต่อรูปแบบเดิม แค่วางแผ่นโซลาร์เซลล์บนหลังคา) ต้องแสดงหลักฐานใบอนุญาตปลูกสร้างอาคารเดิม (ที่ไม่น่าจะเกี่ยวกัน) รายการคำนวณโครงสร้าง เพื่อตรวจสอบการรับน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น (ที่น้อยมาก)
ยังต้องติดต่อกับการไฟฟ้านครหลวงและภูมิภาค เพื่อขออนุญาตเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าที่มีอยู่เดิม (ตามระเบียบ) ต้องผ่านการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ ก่อนดำเนินการ (รอจนกว่าเจ้าหน้าที่จะพร้อม) ต้องแสดงรูปแบบรายการระบบพลังงานแสงอาทิตย์
เดิมทียังต้องขออนุญาตจากกรมโรงงาน เพราะบ้านกลายเป็นโรงงานผลิตไฟฟ้า โชคดีว่าเรื่องนี้ยกเลิกไปแล้ว
เลยเป็นว่า นอกจากรัฐบาลจะไม่สนใจ ยังให้ข้าราชการและพนักงานของรัฐตั้งเครื่องกีดขวาง สร้างความยุ่งยากมากมาย พลเมืองดีที่อยากช่วยประเทศและช่วยโลก นอกจากเสียเงิน ยังต้องเสียใจกับกฎระเบียบต่างๆ ที่ล้าสมัย
ทั้งที่ถ้าเอื้อให้แต่ละบ้านเชื่อมต่อกับสายไฟฟ้าที่มีอยู่แล้ว แต่ละบ้านที่ผลิตไฟฟ้าได้เกินต้องการเวลากลางวันก็ไม่ต้องทิ้ง หากขายให้การไฟฟ้าไปให้อาคารอื่นใช้เวลากลางคืน แต่ละบ้านก็ซื้อไฟฟ้าใช้แบบเดิม ซึ่งตอนนี้มีเอไอช่วยดูแลจัดการตัวเลขต่างๆ อยู่แล้ว จึงไม่วุ่นวายหรือเพิ่มภาระงานเจ้าหน้าที่แต่อย่างใด
ยังมีปัญหาทางด้านวิชาการ ด้วยเรื่องโซลาร์เซลล์ไม่ค่อยมีในตำราหรือวารสารวิชาการวิศวกรรมไฟฟ้า ฝรั่งตะวันตก และญี่ปุ่น ด้วยเป็นเมืองหนาว แดดน้อย นักวิชาการไทยเลยไม่มีแหล่งศึกษา ค้นคว้า และไม่มีวารสารรับลงบทความ ที่จะใช้ขอตำแหน่งวิชาการเพื่อเพิ่มเงินเดือน
เมื่อครูบาอาจารย์ไม่สนใจ วิศวกรที่จบออกไปเลยไม่มีความรู้และไม่สนใจพลังงานไฟฟ้าแสงอาทิตย์
อีกทั้งถ้าบ้านเรือนชาวบ้านกลายเป็นแหล่งผลิตไฟฟ้าแข่งกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิต อีกทั้งการใช้ไฟฟ้าลดลง จะทำให้มีพนักงานการไฟฟ้าบางคนไม่ได้เงินทอนจากการขยายโรงงานไฟฟ้า หรือสร้างโรงงานใหม่ ที่ใช้ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ หรือปิโตรเลียม
การไฟฟ้านครหลวงและภูมิภาคแม้มีภาระงานเพิ่มขึ้น แต่เมื่อเอไอช่วยคำนวณการใช้ไฟฟ้า จะทำให้พนักงานเดินสายจดเลขมิเตอร์ตกงานทันที
เมืองไทยที่มีแสงอาทิตย์ตลอดทั้งวันทั้งปี ยังต้องแก้ปัญหาน้ำมัน ยิ่งเขารบกัน ปัญหายิ่งมาก
เป็นเรื่องน่าเสียดายจริงๆ
