กรุงเทพอภิมหานคร

มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส

ผลจากการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม และเม็ดเงินดอลลาร์จากทหารอเมริกันที่ไปรบในสงครามเวียดนาม ทำให้กรุงเทพธนบุรีในยุคแอนะล็อกเจริญก้าวหน้าอย่างมาก ขณะเดียวกันก็เกิดปัญหาเมืองมากมาย ไม่ว่าจะเป็นรถติด น้ำท่วม สลัม น้ำเน่า ฯลฯ

ทุกรัฐบาลต่างพยายามแก้ไขปัญหาดังกล่าว แต่ก็แก้ได้บ้าง หรือไม่ได้เลยก็มี

จนกระทั่งจอมพลถนอม กิตติขจร ทำการปฏิวัติรัฐประหารรัฐบาลที่ตนเองเป็นนายกรัฐมนตรี ในปี พ.ศ.2514 จึงมีประกาศคณะปฏิวัติเพื่อจะแก้ปัญหาเมืองหลวงทางด้านพื้นที่ที่แยกกันตามเขตการปกครองแบบเดิม คือจังหวัดกรุงเทพ กับจังหวัดกรุงธนบุรี โดยให้ยุบรวมเป็นนครหลวงกรุงเทพ และเปลี่ยนเป็น กรุงเทพมหานคร ในปีต่อมา

รวมทั้งให้กรุงเทพมหานครเป็นเขตปกครองพิเศษ มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ แทนการแต่งตั้งจากกระทรวงมหาดไทย

นับแต่นั้นมา แม้จะแก้ปัญหาต่างๆ ที่คาบเกี่ยวกับพื้นที่ลงได้ แต่ทว่าปัญหาเมือง ทั้งรถติด น้ำท่วมก็ยังมีอยู่ ตามความเจริญก้าวหน้าของบ้านเมือง ผนวกรวมกับจำนวนประชากรและนักท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้น

ที่สำคัญ พื้นที่เมืองหรือความเจริญนั้นยังขยายเกินเขตกรุงเทพมหานครไปยังหลายพื้นที่ในปริมณฑล เปลี่ยนจากพื้นที่เกษตรกรรม อุตสาหกรรม ชุมชนพักอาศัยเบาบางกลายเป็นชุมชนเมือง

ซึ่งถ้าพิจารณาชุมชนเมืองตามเกณฑ์เทศบาลนคร จังหวัดนนทบุรีจะมีเทศบาลนครนนทบุรี ปากเกร็ด และบางบัวทอง จังหวัดปทุมธานีจะมีเทศบาลนครรังสิต จังหวัดสมุทรสาครจะมีเทศบาลนครสมุทรสาคร และอ้อมน้อย จังหวัดสมุทรปราการจะมีเทศบาลนครสมุทรปราการ และจังหวัดพระนครศรีอยุธยาจะมีเทศบาลนครอยุธยา

ยังมีเทศบาลเมืองอีกหลายแห่ง อาทิ เทศบาลเมืองปากเกร็ด ปากน้ำ พระประแดง ปู่เจ้าสมิงพราย กระทุ่มแบน ปทุมธานี บางกรวย บึงยี่โถ เป็นต้น

ทุกวันนี้ โครงข่ายคมนาคมไม่ว่าจะเป็นทางหลวง ทางด่วน ทางด่วนพิเศษ หรือรถไฟฟ้าล้วนขยายไปตามความเจริญข้ามเขตปกครองไปแล้ว รวมทั้งบ้านจัดสรร คอนโดมิเนียม ศูนย์การค้า ซูเปอร์สโตร์ โรงงานอุตสาหกรรม และคลังสินค้าที่ปรากฏทั่วสารทิศ

ปัญหาเมืองที่เคยมี หรือที่เพิ่งมีจึงทวีคูณ ปริมาณมากขึ้น ซับซ้อนขึ้นเกินความสามารถของกรุงเทพมหานครและเทศบาลท้องถิ่นจะแก้ปัญหาได้

ในขณะที่รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งก็ยังไม่สามารถแก้ปัญหาน้ำท่วมได้ หรือแค่คิดจะรวมตั๋วขนส่งมวลชนระบบรางก็ยังทำไม่ได้

เลยดูเหมือนว่า ปัญหาใหญ่และยุ่งยากแบบนี้ คงต้องรอวิธีการเดิมเมื่อห้าสิบปีก่อน

คือรอการปฏิวัติรัฐประหารครั้งต่อไป รอประกาศคณะปฏิวัติฉบับต่อไป ที่จะยุบรวมพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลเป็นเขตปกครองพิเศษ

กรุงเทพอภิมหานคร (กทอ.)