มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส
เมื่อเร็วๆ นี้ แฟลตดินแดง กลับมาเป็นข่าวอีกครั้ง ครั้งนี้ยังร่วมกระแสเจ้าหน้าที่รัฐทุจริต โดยนำรายชื่อแรงงานต่างชาติ สวมสิทธิ์เข้าทะเบียนบ้าน เพื่อออกบัตรประจำตัวคนไม่มีสัญชาติไทย (บัตรสีชมพู) กว่า 1,000 ราย ในข่าวรายงานว่า พบรายชื่อผู้อยู่อาศัยในบ้านหลังหนึ่งมากถึง 64 คน
ดินแดงนั้น ดูเหมือนอยู่ในกระแสบ้านเมืองตลอดมา ทั้งๆ ที่เมื่อร้อยปีก่อนเป็นพื้นที่ชานเมือง ห่างไกลจากศูนย์กลางพระนคร พระบรมมหาราชวัง และย่านการค้า เยาวราช
รัฐบาลจึงกำหนดให้เป็น สถานที่ทำลายมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลของกรุงเทพฯ ตามพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ในท้องที่ตำบลถนนพญาไท และตำบลสามเสนใน อำเภอดุสิต จังหวัดพระนคร ลงวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ.2485
รวมทั้งตัดถนนใหม่ จากจุดบรรจบปลายถนนราชวิถีกับถนนราชปรารภ เพื่อใช้เป็นเส้นทางสำหรับรถขนถ่ายขยะ เมื่อใช้ดินลูกรังบดอัดพื้นผิวถนน เลยทำให้เกิดฝุ่นสีแดงฟุ้งกระจาย
จึงเป็นที่มาของการเรียกขานกันตั้งแต่ ถนนดินแดง ในอดีต จนถึง เขตดินแดง ในปัจจุบัน
ต่อมา รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม แบ่งพื้นที่บางส่วน ให้กรมประชาสงเคราะห์สร้างที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย โดยได้รับการสนับสนุนจากองค์การสหประชาชาติ (UN) และได้รับเงินกู้จากรัฐบาลสหรัฐอเมริกา
โครงการอาคารสงเคราะห์ดินแดง เริ่มก่อสร้างในปี พ.ศ.2506 และเริ่มให้ย้ายเข้าอาศัยในปี พ.ศ.2508 ประกอบด้วยห้องชุดพักอาศัยขนาดเล็ก รวมอยู่ในอาคารห้าชั้น หลายสิบหลัง รองรับได้มากถึงห้าพันครอบครัว
นอกจากจะเป็นการเช่าอยู่อาศัยแฟลตดินแดงยังเป็นตึกทันสมัย แตกต่างไปจากบ้านพักอาศัยทั่วไปในเวลานั้น ทำให้ผู้มีรายได้น้อยที่โยกย้ายจากสลัมหรือแหล่งเสื่อมโทรมไม่พอใจ ไม่คุ้นเคย กับการอยู่ในห้องชุดพักอาศัย และอาคารพักอาศัยรวม
รายการซิตคอม edutainment ของช่อง 3 เรื่อง ประชาชนชาวแฟลต โดยภัทราวดี ศรีไตรรัตน์ พ.ศ.2522 ที่ได้รับความนิยมอย่างมากนั้น เป็นคล้ายตำราให้ได้เรียนรู้ปัญหาและวิธีอยู่อาศัยแบบใหม่
ในเวลาต่อมา สภาพพื้นที่โดยรอบเปลี่ยนไป มีการตัดถนนใหม่ อาทิ เพชรบุรีตัดใหม่ วิภาวดีรังสิต รัชดาภิเษก การขยายตัวทางด้านธุรกิจการค้า บริการ และบันเทิง แฟลตดินแดงจึงกลายเป็นพื้นรองรับการอยู่อาศัยในเมือง มีผู้คนย้ายเข้าอยู่อาศัยหนาแน่น มากกว่าที่วางแผนไว้
ในขณะที่ตัวอาคารมีสภาพชำรุดทรุดโทรม โครงสร้างบางส่วนอยู่ในภาวะวิกฤต จึงเป็นที่มาของ โครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดน ขึ้นมา เพื่อรื้ออาคารเก่า และสร้างอาคารใหม่ขึ้นมาทดแทน ก่อให้เกิดการประท้วงของชาวแฟลตดินแดงที่ไม่พอใจ เกรงว่าจะไม่ได้อยู่อาศัยในไพรม์แอเรียต่อไป
หลายรัฐบาลต้องประกาศยกเลิกหรือชะลอโครงการ จนถึงรัฐบาลที่มาจากการปฏิวัติ สมัย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ใช้วิธีแบ่งการพัฒนาออกเป็นระยะ รื้อถอนอาคารเพียงบางส่วน สร้างอาคารสูง 25-30 ชั้นทดแทนให้เห็นเป็นตัวอย่าง
โครงการแรกที่แล้วเสร็จมีจำนวนห้องชุดพักอาศัยมากถึง 20,292 หน่วย รองรับ
ผู้อยู่อาศัยจากแฟลตดินแดงเดิม 6,546 หน่วย และรายใหม่ 13,746 หน่วย
ดินแดง และแฟลตดินแดง คงจะอยู่ในกระแสต่อไป เพียงแต่ว่าการรื้อและก่อสร้างโครงการต่อไปน่าจะยากขึ้น
เพราะใช้ทำมาหากินกับเจ้าหน้าที่ของรัฐ แบ่งห้องให้ชาวต่างชาติเช่าทิพย์ได้
