มติชนสุดสัปดาห์ > Special Report > สกู๊ปออนไลน์ > ประชาชน “ปิดตาขวา” ท่ามกลางคำถามถึงการสลายการชุมนุม

ประชาชน “ปิดตาขวา” ท่ามกลางคำถามถึงการสลายการชุมนุม

24.11.2022

เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2565 ที่ผ่านมา ภาคีเครือข่ายประชาชนภายใต้ชื่อ ‘ราษฎรหยุด APEC 2022’ ประกอบไปด้วยกลุ่มไผ่ดาวดิน กลุ่มทะลุฟ้า และกลุ่มราษฎร ได้นัดรวมตัวเพื่อเคลื่อนขบวนเดินเท้าจากลานคนเมืองมุ่งหน้าสู่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ สถานที่ประชุมเอเปค เพื่อยื่นหนังสือถึงผู้นำต่างชาติที่มาเข้าร่วมการประชุมโดยมีข้อเรียกร้อง 3 ข้อ ดังนี้

1.ขอให้พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ยกเลิกนโยบายเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (Bio-Circular-Green Economy – BCG) รวมถึงระเบียบและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับนโยบายนี้ ที่พยายามนำเสนอเข้าที่ประชุมเอเปครับรอง เนื่องจาก อาจเป็นการเอื้อประโยชน์กับกลุ่มทุนชั้นนำของประเทศ

2.พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ไม่มีความชอบธรรมในการลงนามข้อตกลงร่วมกับผู้นำกลุ่มเอเปค ดังนั้น ขอให้ยุติบทบาทการเป็นประธานในการประชุมทันที

3.ขอให้พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ทำการยุบสภา เพื่อเปิดทางให้มีการเลือกตั้งและการร่างรัฐธรรมนูญใหม่โดยประชาชนเพื่อประชาธิปไตยอย่างแท้จริง

อย่างไรก็ตาม ก่อนที่กลุ่มผู้ชุมนุมจะไปถึงที่หมาย ปรากฏว่ามีเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้ามาควบคุมฝูงชน (คฝ.) และได้ทำการขัดขวาง พร้อมใช้ความรุนแรงต่อกลุ่มผู้ชุมนุมด้วยการยิงกระสุนยาง ส่งผลให้ผู้ชุมนุมและสื่อมวลชนได้รับบาดเจ็บหลายราย ซึ่งหนึ่งในผู้ชุมนุมที่บาดเจ็บสาหัสมากที่สุด คือ ‘พายุ ดาวดิน’

แล้ว ‘ดวงตาหนึ่งดวง จะสร้างดาวอีกล้านดวง’

ภาพบาดเจ็บของพายุ ดาวดิน ที่ถูกยิงด้วยกระสุนยางเข้าที่เบ้าตา จนทำให้ดวงตาด้านขวาเต็มไปด้วยเลือดสีแดงฉาน สะท้อนให้เห็นว่าผู้ชุมนุมต้องเผชิญกับความรุนแรงของเจ้าหน้าที่ตำรวจควบคุมฝูงชน

วันที่ 18 พฤศจิกายน 2565 เวลา 20.28 น. เพจเฟซบุ๊ก ดาวดิน สามัญชน Daodin Commoners ได้อัพเดทอาการพายุ ดาวดิน โดยข้อความระบุว่า

“หมอผ่าตัดดวงตาแจ้งว่า ลูกตาทั้งลูกแตกละเอียด วุ้นตา เลนส์ตา จอตาเสียหายทั้งหมด การรักษาหมอทำการผ่าตัดเย็บดวงตาให้เป็นลูกตากลมเหมือนเดิม แต่โอกาสกลับมาใช้งานได้ปกติต่ำกว่า 1 % ต้องให้ยาฆ่าเชื้อและเฝ้าระวังการติดเชื้อภายใน 2-3 วัน หากมีอาการติดเชื้อต้องกลับมาพิจารณาการควักลูกตาออกเพื่อป้องกันติดเชื้อที่อาจจะลามไปสมอง ด้านหมอศัลยกรรมในส่วนของแผลภายนอกแจ้งว่า กล้ามเนื้อหนังตาขาดและเสียหายมาก มีผลต่อการลืมตา กระดูกจมูกแตก โดยหมอศัลยกรรมกำลังผ่าตัดตกแต่งหนังตาที่ฉีกขาดและกระดูกจมูกแตก”

ด้วยเหตุนี้ อานนท์ นำภา ทนายความ จึงขอเชิญชวนประชาชนร่วมกิจกรรมรณรงค์แสดงออกเชิงสัญลักษณ์ ‘ชูสามนิ้วปิดตาขวา’ ถ่ายภาพลงบนโซเชียลมีเดีย พร้อมติดแฮชแท็ก #คฝยิงพายุ และ #ดวงตาหนึ่งดวงจะสร้างดาวอีกล้านดวง เพื่อเป็นการส่งกำลังใจให้พายุ ดาวดิน ซึ่งก็มีบุคคลสำคัญต่าง ๆ ร่วมกิจกรรมนี้ ไม่ว่าจะเป็นผศ.ทัศนัย เศรษฐเสรี อาจารย์ประจำภาควิชาสื่อศิลปะและการออกแบบสื่อ คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภาณุ บุญพิพัฒนาพงศ์ นักวิจารณ์ศิลปะชื่อดัง และภัควดี วีระภาสพงษ์ นักแปลชื่อดัง

ต่อมาวันที่ 22 พฤศจิกายน 2565 กลุ่มทะลุฟ้า นำโดยไผ่ ดาวดิน ได้นัดหมายทำกิจกรรมยื่นหนังสือทะลุโลก #BLOODYAPEC2022 ต่อสถานทูตที่มาเข้าร่วมประชุมเอเปค และยื่นต่อองค์การสหประชาชาติ (UN) โดยเนื้อหาในหนังสือเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนของเจ้าหน้าที่รัฐ ทั้งนี้ก่อนที่จะเริ่มเดินขบวนได้มีการชู 3 นิ้ว ปิดตาขวา พร้อมเปล่งเสียงว่า “APEC เลือด” และชูป้ายภาพเหตุการณ์สลายการชุมนุมในวันที่ 18 พฤศจิกายน 2565 เพื่อสื่อถึงการสูญเสียดวงตาด้านขวาของพายุ ดาวดิน และในระหว่างเดินขบวนก็ยังมีการเปล่งเสียงว่า “Bloody APEC” และ “ประยุทธ์ get out” อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ วันที่ 23 พฤศจิกายน 2565 กลุ่มมวลชนอิสระ และกลุ่ม 14 ขุนพลคนของราษฎร ได้นัดรวมตัวทำกิจกรรมเดินขบวนรอบเยาวราช โดยถือป้ายผ้าและฟิวเจอร์บอร์ดปรากฏข้อความต่าง ๆ เช่น

#ดวงตาหนึ่งดวงจะสร้างดาวอีกล้านดวง #คฝยิงพายุ และ #คฝยิงประชาชน เพื่อประกาศให้ชาวไทยและชาวต่างชาติทราบถึงเหตุการณ์ที่เจ้าหน้าที่ตำรวจควบคุมฝูงชน (คฝ.) ใช้ความรุนแรงกับประชาชนเพื่อสลายการชุมนุมของราษฎรหยุด APEC 2022

เมื่อการสลายการชุมนุม
ไม่เป็นไปตามหลักสากล

การสลายการชุมนุมด้วยกระสุนยางของเจ้าหน้าที่รัฐ ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าเป็นไปตามหลักสากลหรือไม่?

เนื่องจาก การที่เจ้าหน้าที่รัฐไม่แจ้งเตือนกลุ่มผู้ชุมนุมก่อนว่าจะมีการใช้กระสุนยาง และยังเล็งไปที่ส่วนหัวจนทำให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บ ถือว่าเป็นการปฏิบัติหน้าที่ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยหลักสากลเรื่องการใช้กระสุนยางสลายการชุมนุม

iLaw ได้อธิบายว่า “กระสุนยางควรเล็งที่ท้องส่วนล่างหรือขา หากเล็งที่หน้าหรือหัว อาจทำให้กระโหลกศรีษะแตก ตาบอด หรือเสียชีวิตได้”

นอกจากนี้ ปิยนุช โคตรสาร ผู้อำนวยการ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย ได้เผยว่า “ปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ตำรวจในครั้งนี้ไม่ได้เป็นไปตามมาตรฐานสากลตามที่กล่าวอ้าง แทนที่จะอำนวยความสะดวกในการจัดการชุมนุม กลับสลายการชุมนุมที่รุนแรงโดยการใช้กำลังของเจ้าหน้าที่มุ่งเป้าเพื่อการปะทะและการจับกุมผู้ชุมนุม ถือเป็นการละเมิดการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ และเป็นการปิดปากผู้เห็นต่าง”

สุดท้ายนี้ การสลายการชุมนุมที่ขัดต่อหลักสากลมีสิ่งหนึ่งที่มอบให้กับกลุ่มผู้ชุมนุม นั่นก็คือ ‘ความรุนแรง’