‘ชุมชนวัดชากลูกหญ้า’ ตั้งอยู่ที่ตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง สิ่งที่นอกเหนือจากความร่วมแรงร่วมใจ ความสมานฉันท์ ที่ผู้อยู่อาศัยร่วมกันในชุมชนนั้นได้ช่วยกันบริหารจัดการเพื่อให้ชุมชนนั้น ๆ เป็นชุมชนที่น่าอยู่แล้ว ‘ชุมชนวัดชากลูกหญ้า’ ยังเป็นต้นแบบด้านการบริหารจัดการขยะแห่งแรกของจังหวัดระยองเลยก็ว่าได้ แล้วปัจจัยอะไรที่ทำให้คนในชุมชนต่างให้ความสนใจเรื่องของการบริหารจัดการขยะ วันนี้ทีมข่าวมติชนจะพาไปค้นหาคำตอบเพื่อไขขอข้องใจไปพร้อมๆ กัน
ย้อนกลับไปเมื่อ 2-3 ปีก่อน คุณเปิ้ล นภาพัฒน์ อู่เจริญ ประธานวิสาหกิจชุมชนธนาคารคัดแยกขยะรีไซเคิล ชุมชนวัดชากลูกหญ้า เล่าว่า “ปกติแล้วภายในชุมชนฯ มีปริมาณขยะมูลฝอยมากกว่า 8.2 ตัน/วัน ซึ่งถือว่าเป็นปริมาณที่มากพอสมควร จึงเกิดการระดมความคิดของคนในชุมชนเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาว่าจะนำขยะที่มีอยู่มาทำอะไรให้เป็นประโยชน์ได้บ้าง ทางเทศบาลจึงได้ส่งชาวบ้านให้ไปศึกษาดูงานหลายๆ ที่ กลับมาจึงได้แนวคิดและตกผลึกออกมาเป็น โครงการธนาคารคัดแยกขยะรีไซเคิล โดยมีความตั้งใจแรกคือ อยากให้คนในชุมชนเกิดความร่วมมือในการคัดแยกขยะ โดยมีเงื่อนไขและหลักการของโครงการว่า ชาวบ้านที่เป็นสมาชิกของโครงการ จะต้องนำขยะมาฝากตามที่กำหนด เพื่อรักษาความเป็นสมาชิกไว้ ส่วนเงินที่ได้จากการเอาขยะมาฝากไว้นั้นได้ลงความเห็นกันว่า จะนำเงินส่วนนี้ไว้ใช้ดูแลเรื่องของ ทุนการศึกษา ค่ารักษาพยาบาล ตลอดจนเรื่องของการฌาปณกิจ และสวัสดิการของคนในชุมชนทุกๆ แขนง”
หลังจากโครงการธนาคารคัดแยกขยะ ดำเนินการมาได้ระยะเวลาหนึ่งแล้วนั้น บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC คิดค้นนวัตกรรมการจัดการพลาสติกใช้แล้วแบบครบวงจรที่เรียกว่า ‘YOUเทิร์น แพลตฟอร์ม’ ขึ้น หลักการทำงานของนวัตกรรมนี้เริ่มตั้งแต่กระบวนการรวบรวมและคัดแยกขยะ การขนส่งขยะพลาสติกเข้าสู่ระบบกระบวนการรีไซเคิล และกระบวนการแปรรูปจนได้กลับมาเป็นสินค้าอัพไซคลิง ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มอีกครั้งหนึ่ง เพื่อตอบสนองการดำเนินชีวิตของผู้คนและส่งเสริมให้เกิดพฤติกรรมการรีไซเคิล รวมถึงสร้างระบบการบริหารจัดการขยะอย่างยั่งยืน
GC เล็งเห็นว่าแพลตฟอร์มนี้เป็นประโยชน์กับชุมชนแห่งนี้ จึงได้เข้ามาเป็นพลังเสริมศักยภาพในการพัฒนาการบริหารจัดการขยะของชุมชนให้ครบวงจร เช่น การบันทึกข้อมูลขยะขาเข้าจากแหล่งต่างๆ การจัดการด้านบัญชีการเงิน ข้อมูลขยะในคลัง จนถึงการจัดการด้านการขายพลาสติก (ประเภท PET และ HDPE) ให้กับโรงงาน ENVICCO ของ GC ซึ่งเป็นโรงงานผลิตเม็ดพลาสติกรีไซเคิลระดับ Food Grade มาตรฐานยุโรปแห่งแรกของประเทศไทย ช่วยบริหารจัดการด้านการขนส่งให้มีต้นทุนที่ถูกที่สุดอีกด้วย เรียกได้ว่า ‘YOUเทิร์น แพลตฟอร์ม’ เป็นแฟลตฟอร์มที่ช่วยเสริมข้อมูล องค์ความรู้ และการบริหารจัดการในแง่ของการคัดแยกขยะและการรีไซเคิล ตลอดจนพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าได้ คาดการณ์ว่าสามาถช่วยบริหารจัดการขยะของชุมชนได้ถึง 10 ตันต่อเดือน ซึ่งนับว่า ศูนย์บริหารและจัดการขยะรีไซเคิล ชุมชนวัดชากลูกหญ้า เป็นต้นแบบการบริหารจัดการขยะอย่างครบวงจรจากต้นทางถึงปลายทาง ‘แห่งแรก’ ในจังหวัดระยอง
พี่เปิ้ลยังเล่าอีกว่า “อยากให้ที่นี่เป็นศูนย์ที่ให้ชาวบ้านเข้ามาเรียนรู้ ให้เขาเข้ามาแล้วเห็นว่า วันนี้ชุมชนกำลังทำอะไรอยู่ เมื่อเห็นแล้วก็อยากจะให้ทุกคนมีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะร่วมมือกับสิ่งที่ชุมชนได้สร้างขึ้นมา ชุมชนวัดชากลูกหญ้าก็ขอฝากถึงพี่น้องชาวระยอง ใครที่มีเคมีตรงกับเรา อยากเดินทางร่วมโครงการนี้ไปกับเรา ท่านสามารถเข้ามาร่วมเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันได้ มาช่วยกันสานต่อโครงการนี้ให้ยั่งยืนและแข็งแรง เพื่อสิ่งแวดล้อมของชาวระยอง เราก็จะพยายามสร้างศูนย์การเรียนรู้ฯ แห่งนี้ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ให้กับชุมชน เพื่อน ๆ โดยรอบ นักเรียน เด็กรุ่นใหม่ๆ เพราะว่าอย่างน้อยสิ่งที่ทางผู้ประกอบการ GC , ENVICCO และหน่วยงานต่างๆ ที่เข้ามาร่วมมือมาช่วยกัน ก็ทำให้เรามีพลังที่จะทำให้โครงการนี้ยั่งยืนตลอดไป”
และในวันนี้ ศูนย์บริหารและจัดการขยะรีไซเคิล ชุมชนวัดชากลูกหญ้า เป็นหนึ่งในโครงการของชุมชนเข้มแข็ง ซึ่งมาจากแนวคิดของ GC ที่มีความเชื่อว่า การพัฒนาความยั่งยืน คือ การสร้างความสมดุลระหว่าง เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดการพัฒนาโดยเชื่อมโยงอย่างครบวงจร เป็นการสร้างอาชีพให้กับคนในชุมชน สามารถร่วมมือกันเพื่อลดปัญหาขยะ ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมในชุมชนของตนเอง และสามารถนำรายได้ส่วนหนึ่งกลับมาสนับสนุนกิจกรรมและสวัสดิการต่างๆ เพื่อช่วยเหลือคนในชุมชนได้อย่างยั่งยืน เป็นอีกนิยามที่สื่อความหมายของคำว่า ‘ชุมชน’ ได้ดีที่สุดอีกความหมายหนึ่ง
สิ่งที่ คุณเปิ้ล ประธานวิสาหกิจชุมชนธนาคารคัดแยกขยะรีไซเคิล ชุมชนวัดชากลูกหญ้า ได้ให้แง่คิดในวันนี้ ไม่เพียงแต่เป็นการเชิญชวนพี่น้องในชุมชนอื่นๆ หันมาใส่ใจปัญหาการจัดการขยะเพียงเท่านั้น แต่ยังเป็นการส่งเสริม ปรับปรุงดูและสิ่งแวดล้อมในชุมชน ให้ยังคงอยู่ไปถึงรุ่นลุกรุ่นหลานสืบไปในอนาคต และสามารถแบ่งปันองค์ความรู้ให้ชุมชนใดก็ตามที่สนใจ สามารถนำไปต่อยอดปรับใช้และสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน เป็นอีกหนึ่งบันดาลใจในการพัฒนาแหล่งที่อยู่อาศัยและสิ่งแวดล้อมให้อยู่คุ่กับชุมชนไปอีกนานแสนนาน
หากต้องการพลักดันชุมชนของคุณให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ด้วยนวัตกรรมการจัดการขยะ‘YOUเทิร์น แพลตฟอร์ม’ จาก GC สามารถแจ้งความประสงค์ได้ที่ Email : [email protected] ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องพร้อมที่จะเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนชุมชนของคุณสู่ความยั่งยืนอย่างแท้จริง
