ความสำคัญของธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม สู่ความมั่นคงทางพลังงาน

ประเทศไทยมีทั้งแหล่งก๊าซธรรมชาติ และแหล่งน้ำมันดิบกระจายอยู่หลายแห่ง แต่อัตราผลิตยังไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้ในประเทศ โดยน้ำมันดิบผลิตได้เพียง 10-15% ก๊าซธรรมชาติผลิตได้ 50-60% จากความต้องการใช้ทั้งประเทศ ทำให้ต้องอาศัยการนำเข้าทั้งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ เพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการ

หลังจากได้รับสัมปทานสำรวจและผลิตปิโตรเลียม หรือที่เรียกว่า ‘ต้นน้ำ’ (Upstream) แล้ว จะมีขั้นตอนการดำเนินการหลักๆ 4 ขั้นตอน เริ่มจากการสำรวจ (Exploration) เพื่อวิเคราะห์โอกาสค้นพบแหล่งกักเก็บปิโตรเลียม และเจาะหลุมสำรวจเพื่อพิสูจน์ว่า มีน้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติหรือไม่

ต้นทุนในการเจาะหลุมสำรวจมีตั้งแต่ร้อยล้านบาทจนถึงหลักพันล้านบาทต่อหลุม ขึ้นอยู่กับสภาพของพื้นที่และสภาพทางธรณีวิทยา โดยกระบวนการสำรวจมักจะใช้เวลารวมกันประมาณ 5 ปี กรณีถ้าไม่พบปิโตรเลียมก็จะต้องคืนพื้นที่ให้กับรัฐ

Advertisement

ต่อมาเป็นการพัฒนาแหล่งปิโตรเลียม (Field Development) เพื่อประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ หากพบว่าไม่คุ้มค่าก็จะคืนแปลงสำรวจให้รัฐ แต่ถ้ามีความคุ้มค่าก็จะได้รับการอนุมัติงบลงทุนดำเนินการก่อสร้าง สร้างแท่นกระบวนการผลิต แท่นหลุมผลิต และอุปกรณ์การผลิตต่างๆ รวมถึงการเจาะหลุมผลิต

ขั้นตอนการพัฒนาแหล่งนี้จะใช้เวลาอีก 3-5 ปี และใช้เงินลงทุนสูงมากอาจสูงถึงหลักหมื่นล้านบาทขึ้นอยู่กับขนาดของแหล่ง

เมื่อพัฒนาแหล่งปิโตรเลียมแล้ว ก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการผลิต (Production) โดยปกติจะใช้เวลา 20-30 ปี ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ได้รับสัมปทานหรือสัญญา โดยผู้ผลิตจะต้องใช้เงินลงทุนต่อเนื่องตลอดช่วงระยะเวลาที่ได้รับสิทธิ์เพื่อรักษากำลังการผลิต 

เนื่องจากหลุมผลิตที่ผลิตจากกระเปาะเล็กๆ เหล่านี้จะมีระยะเวลาผลิตสั้น ต้องมีการลงทุนเจาะหลุมผลิตเพื่อหาปิโตรเลียมในกระเปาะอื่นๆ อย่างต่อเนื่อง

ทำให้แหล่งในประเทศไทยมีต้นทุนการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมต่อหน่วยสูงเมื่อเทียบกับพม่าและมาเลเซียที่มีลักษณะเป็นกระเปาะใหญ่

ขั้นตอนสุดท้ายเป็นการรื้อถอน (Abandonment) หลังจากที่ผลิตปิโตรเลียมจนหมดอายุสัมปทาน/สัญญา หรือกำลังการผลิตลดลงจนถึงจุดไม่คุ้มทุนแล้ว จะต้องทำการรื้อถอนแท่นและอุปกรณ์การผลิตทั้งหมด และจะต้องปิดหลุมทุกหลุม ซึ่งจะใช้เวลาประมาณ 1-5 ปี

เห็นได้อย่างชัดเจนว่า น้ำมันดิบถึงจะผลิตได้ในประเทศ แต่ผู้รับสัมปทานสำรวจและผลิตต้องแบกรับความเสี่ยงเต็มๆ ทั้งโอกาสการไม่พบปิโตรเลียม จนถึงผลผลิตต่ำกว่าคาดการณ์ อีกทั้งยังมีความเสี่ยงด้านการชำระหนี้ กรณีรัฐจะลงทุนสำรวจเองก็จะเป็นการนำเงินภาษีของประชาชนไปพบกับความเสี่ยง ซึ่งหลายคนคงไม่ยอมอย่างแน่นอน

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image