การเสวนา “รับน้องต้องสมัครใจ ไม่ละเมิด เปิดเผย” จัดโดยกลุ่มนิวเจนเน็ตเวิร์กเมื่อเร็วๆ นี้ ผู้ร่วมเสวนาคนหนึ่ง น.ส.วิภาพรรณ วงษ์สว่าง กรรมการบริหารพรรคอนาคตใหม่ ระบุว่า ส่วนตัวคิดว่า การรับน้องใหม่คือการทำลายความเป็นอัตลักษณ์ของแต่ละคน เพราะคนที่เข้าเรียนปีหนึ่งส่วนใหญ่จะมีความเป็นตัวของตัวเองสูง พอเข้าไปในมหาวิทยาลัย ระบบโซตัสจะทำลายอัตลักษณ์ของแต่ละคนหลายคน เช่น เปลี่ยนสีผม เปลี่ยนทรงผม การแต่งตัว ถูกบังคับให้ทำอะไรเหมือนๆ คนอื่น รวมถึงความรุนแรง ระบบโซตัสคือการกดความคิด ทำลายความเป็นตัวตนของคนคนนั้น โดยใช้อำนาจนิยมที่ปลูกฝังในสังคมไทย
นายภัทร กองทรัพย์ อดีตนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนในอเมริกากล่าวว่า สิ่งที่พบเจอจากระบบการศึกษาของอเมริกา ให้ความสำคัญกับสิทธิมนุษยชนมาก แต่พอย้ายมาเรียนปีหนึ่งที่ประเทศไทย ความแตกต่างเหล่านั้นทำให้รู้สึกไม่โอเค จุดประสงค์ของระบบโซตัสในไทยคือการทำให้คนในองค์กรได้เรียนรู้ซึ่งกันและกันและปรับเข้าหากัน ทั้งที่ต้องเป็นองค์กรเองที่ต้องเรียนรู้แล้วปรับตัวให้เข้ากับคนที่เข้ามาใหม่ ต้องคงไว้ซึ่งความคิดและตัวตนของเขา ไม่ใช่กดความคิดให้เขาคิดเหมือนๆ กัน ที่อเมริกาไม่มีระบบการรับน้อง ไม่มีการสร้างสังคมแบบไทย การสร้างความสัมพันธ์ของที่นั่นคือระบบชมรมหรือคลับที่มีปลดปล่อยอิสระทางความคิดของนักศึกษา รุ่นพี่และรุ่นน้องได้สร้างความสัมพันธ์โดยไม่ต้องมาว้ากใส่กัน มากดดัน มาบังคับความคิดกันเลยด้วยซ้ำ
การรับน้องยังเป็นปัญหาใหญ่ของสังคมการศึกษาไทย แม้หลายแห่งยุติไป แต่บางมหาวิทยาลัยยังรักษาระบบนี้ไว้ ด้วยเครือข่ายอาจารย์บางคนในสถาบันนั้นเองและศิษย์เก่า หนุนหลังรุ่นพี่ให้จัดงาน โดยปิดเป็นความลับ ผลเสียของการรับน้องนั้นชัดเจน นอกจากที่สะท้อนในวงเสวนาข้างต้นแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมการใช้ความรุนแรงต่อตัวบุคคล โดยอ้างความเป็นพี่ ละเมิดหลักสิทธิมนุษยชน ทางราชการควรดำเนินการแก้ไข โดยเริ่มต้นที่อาจารย์และศิษย์เก่า ขณะเดียวกัน ต้องรณรงค์ส่งเสริมให้น้องใหม่มั่นใจในสิทธิของตนเอง และรณรงค์ให้รุ่นพี่เคารพในสิทธิของรุ่นน้องอย่างจริงจัง
