หน้าแรก บทความ อนาธิปไตย : โ...

อนาธิปไตย : โนม ชอมสกี : โดย เฉลิมพล พลมุข

3.05.19 | 13:00 น.

ความเป็นมนุษย์หรือคนที่ต้องมีวิถีชีวิตรวมกันอยู่ตั้งแต่ระดับครอบครัว ชุมชน สังคม เมือง ประเทศชาติย่อมต้องมีการคัดสรรหรือคัดเลือกผู้นำกลุ่ม เพื่อให้เขาเหล่านั้นได้มาเป็นผู้นำเพื่อนำพากลุ่ม คณะ เมือง ประเทศและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ไปสู่จุดหมายความสุขของชีวิตทั้งระบบเศรษฐกิจ ความเชื่อ วัฒนธรรมประเพณี สังคม ศาสนา อาจจักรวมไปถึงระบบการเมืองที่ดูเสมือนจะเป็นปัญหาไปทั่วทุกแห่งหนในโลกนี้

ดร.แอฟราม โนม ชอมสกี (Avram Noam Chomsky) เป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณของคณะภาษาศาสตร์และปรัชญา สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) เขาได้รับการยกย่องที่เป็นผู้ให้กำเนิดทฤษฎี Transfor mative-Generative Grammar ชีวิตของเขา นอกจากนั้น ก็เป็นนักกิจกรรมการเมือง นักจิตวิทยา นักพฤติกรรมศาสตร์ นิยมหลักการเศรษฐศาสตร์แบบมีส่วนร่วม โดยนิยามชีวิตของเขาเป็นนักสังคมนิยมเสรีที่มีความเห็นต่างอำนาจรัฐและสนับสนุนสหการนิยมอนาธิปไตย (Anarcho-syndicalism) โดยเฉพาะนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกา (th.m.wikipedia.org)

ชอมสกีเห็นด้วยกับการแสดงความคิดเห็นเชิงสาธารณะ รัฐควรให้สิทธิเสรีภาพในการพูดของประชาชนที่สามารถวิพากษ์นโยบายรัฐที่อาจจะสร้างความเสียหายต่อบ้านเมือง และไม่เห็นด้วยที่รัฐจะปิดบังข้อมูลหรือมีข้อห้ามเพื่อรัฐจะปกป้องตนเองจากการถูกตรวจสอบในข้อเท็จจริง เขาให้หลักการที่ว่า “…เสรีภาพของการพูดมีหลักการสองอย่างคือ จะทำการปกป้องอย่างขยันขันแข็ง หรือจะปฏิเสธและยินดีในมาตรฐานของลัทธิฟาสซิสต์ของสตาลิน…”

นโยบายในรัฐบาลกลางของสหรัฐอเมริกา ชอมสกีได้วิพากษ์วิจารณ์ด้วยเหตุที่ว่า ตัวเขาเองและพลเมืองของประเทศมีส่วนรับผิดชอบบ้านเกิดเมืองนอนของตนที่จะแสดงความคิดเห็นโดยใช้หลักตรรกะของภาษาเพื่อสื่อสารให้พลเมืองได้ตระหนักถึงประโยชน์ของบ้านเมือง ครั้งหนึ่งเขาได้มีปาฐกถาที่ประเทศนิการากัวเมื่อปี พ.ศ.2529 ได้มีผู้ที่ถามเขาว่า จะสามารถใช้เหตุผลเดียวกันได้อย่างไรในฐานะที่เป็นคนขวาจัด (Reactionaries) เขาได้ตอบว่า ในโลกนี้มีอยู่สองประเทศที่วรรณกรรมการเมืองของเขาจะไม่สามารถจะปรากฏขึ้นได้ก็คือ สหรัฐอเมริกา และสหภาพโซเวียต โดยเขาพยายามที่จะอธิบายข้อเท็จจริงถึงโลกปกติที่ไม่น่าจะยินดีมากนัก โดยยกกรณีการก่อการร้ายและการใช้ความรุนแรงซึ่งอาจจะเป็นดุลพินิจผู้ปกครองของรัฐในด้านจริยธรรม

หลักปรัชญาภาษาหนึ่งของเขาที่ได้ส่งผ่านในภาษาวาทกรรมที่วิพากษ์การบริหารงานของรัฐบาลประเทศสหรัฐอเมริกาก็คือ ผู้นำของประเทศเขากระทำตนเป็นอภิมหาอำนาจของโลก มีความพยายามจัดระเบียบโลกไปเพื่อผลประโยชน์ในประเทศของตน ทั้งการใช้กำลังทางทหาร อำนาจทางเศรษฐกิจโดยผ่านระบบทุนนิยม ผลประโยชน์ทางธุรกิจเข้าไปแทรกแซงนโยบายรัฐ (State Capitalism)

Advertisement

สิ่งที่เป็นรูปธรรมที่สามารถเห็นได้ชัดเจนก็คือ การกำหนดนโยบาย หลักการไปในรูปของกฎกติกา กฎหมายลิขสิทธิ์ และสิทธิบัตรต่างๆ หรือกฎหมายระหว่างประเทศที่จะเอื้อต่อประโยชน์ทางระบบทรัพยากรทางเศรษฐกิจและความมั่นคง กรณีการแทรกแซงของสหรัฐอเมริกาต่อประเทศลาว สงครามเวียดนาม สงครามอิรัก กัวเตมาลา นิการากัว และเกรเนดา

การที่สหรัฐอเมริกาที่สมมุติตนเองว่าเป็นประเทศมหาอำนาจของโลกก็เนื่องด้วยระบบเศรษฐกิจที่เป็นทุนนิยมที่รัฐให้การสนับสนุน โดยใช้เงินภาษีของประเทศชาติไปเพื่อการวิจัย พัฒนาเทคโนโลยีที่ล้ำหน้า ทั้งระบบคอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต ระบบเรดาร์ ดาวเทียมสอดแนม เครื่องบินไอพ่น รวมถึงอาวุธนิวเคลียร์ที่ผู้นำประเทศต้องไปเจรจากับประเทศหรือรัฐอื่นที่คาดว่า อาวุธนิวเคลียร์ที่มีประสิทธิภาพของประเทศใดประเทศหนึ่งที่อาจจะเหนือกว่าตนเองอาจจะทำร้ายต่อประเทศสหรัฐอเมริกาก็อาจจักเป็นไปได้ ด้วยเหตุผลนี้รัฐบาลจึงต้องจัดสรรงบประมาณดังกล่าวไปให้กับกระทรวงกลาโหมในจำนวนที่มากมหาศาล มิอาจจักรวมถึงการสร้างกำแพงกั้นประเทศ เพื่อมิให้ผู้อพยพจำนวนมากมายที่เดือดร้อนในประเทศของตนเข้าไปอาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกา

ครั้งหนึ่งในเดือนธันวาคม พ.ศ.2552 เขาได้ปาฐกถาที่ศูนย์มนุษยชาติเฮย์แมนในหัวข้อ “กาลแห่งอภิมหาอำนาจขั้วเดียวและวัฒนธรรมจักรวรรดินิยม (The Unipolar Moment and the Culture of Imperialism)” เขากล่าวถึงการล่มสลายของกำแพงเบอร์ลินได้มีการเฉลิมฉลองที่มีการล่วงเกินสิทธิมนุษยชน หลังจากนั้นกองทัพ Atlacatl ในประเทศเอลซัลวาดอร์ ที่ได้รับอาวุธสงครามจากการสนับสนุนของสหรัฐอเมริกา ได้ลอบสังหารหัวหน้าบาทหลวงเยซูอิตชาวละตินอเมริกาหกคน ชอมสกีให้ความหมายของการกระทำของสหรัฐอเมริกาที่ว่า “เป็นการแสดงความยินดีให้กับตนเอง” ทั้งจากความเงียบที่ยังคงกึกก้องอยู่ในหัวใจของประชาชนและการใช้การอ้างหลักการประชาธิปไตยไปเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง

ระบบเศรษฐกิจหนึ่งที่เป็นมาตรการของสหรัฐอเมริกาก็คือ หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้มีนโยบายควบคุมสถาบันเศรษฐกิจของโลกก็คือ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และธนาคารโลกซึ่งได้ให้กฎเหล็กก็คือ “Washington Cundensus” ที่บังคับให้ประเทศกำลังพัฒนาจำกัดการใช้จ่ายและเปลี่ยนโครงสร้างของประเทศ สิ่งหนึ่งที่เราท่านได้พบเห็นเป็นรูปธรรมก็คือ การตัดงบประมาณด้านสวัสดิภาพและสังคม ครั้งหนึ่งเมืองไทยเราก็ประสบวิกฤตของประเทศต้องไปพึ่งพากองทุนการเงินดังกล่าว ในที่สุดเมืองไทยเราก็ได้หลุดพ้นจากภาวะวิกฤต ยังคงเป็นวาทกรรมของนักการเมืองไทยบางคนที่ใช้ในการหาเสียงต่อประชาชนเมื่อถึงคราวเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา

อนาธิปไตย ในความหมายของพจนานุกรมฉบับมติชน พ.ศ.2547 ในความหมายที่ว่า ภาวะที่บ้านเมืองสับสนวุ่นวายขณะที่ไม่มีรัฐบาลปกครอง ไม่มีกฎหมาย โดยเปรียบเทียบใช้เรียกภาวการณ์ที่ไม่มีใครใส่ใจกับกฎระเบียบหรือกฎหมาย ครั้งหนึ่งในสมัยของการเมืองอดีตนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของเมืองไทยก็คือ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร มีประชาชนออกมาประท้วงปิดถนน ทำเนียบรัฐบาล สนามบิน สถานที่ราชการ เจ้าหน้าที่รัฐหรือข้าราชการหลายหน่วยงานไม่สามารถจะเข้าไปทำงานได้

การประท้วงนำไปสู่การใช้อาวุธสงคราม ทำให้ประชาชนและเจ้าหน้าที่รัฐหลายคนต้องบาดเจ็บ พิการ และเสียชีวิต จนกระทั่งนำไปสู่การปฏิวัติรัฐประหารที่นำโดยพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้บัญชาการทหารบก เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 ในเหตุผลที่ประชาชนคนไทยต้องทำร้ายกันและฆ่ากันเองอาจจะเป็นรัฐที่ล้มเหลวเสมือนบางประเทศที่รัฐบาลมิอาจจักบังคับการใช้กฎหมายของบ้านเมืองได้

คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้มีรัฐบาลที่นำโดยพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ดูแลปกครองบริหารบ้านเมืองผ่านกาลเวลามากกว่าห้าปี ในที่สุดก็ให้มีการเลือกตั้งที่คาดว่าจักได้ผู้แทนของประชาชนเข้าไปทำหน้าที่บริหารบ้านเมือง ที่ได้มาของ ส.ส. คนไทยส่วนใหญ่คาดหวังถึงความเป็นประชาธิปไตยของความเป็นไทยจะกลับมาเสมือนอารยประเทศที่มีการปกครองจากสิทธิและเสียงคะแนนจากประชาชนที่ได้เลือกผู้แทนของตนไปทำหน้าที่ทำประโยชน์ต่อประเทศชาติบ้านเมือง

การเลือกตั้งที่ดูมีการตื่นตัวของประชาชนเป็นพิเศษเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ.2562 รวมถึงการเลือกตั้งล่วงหน้าก่อนหน้านั้นทั้งในเมืองไทยเราและต่างประเทศ การนับคะแนน บัตรเขย่ง การร้องขอให้มีการยุบพรรค คดีความของการเมือง งูเห่า รัฐบาลแห่งชาติ เสียงปริ่ม กกต.บางจังหวัดสั่งให้มีการนับคะแนนใหม่ ผลคะแนนในช่วงวันเวลาที่ผ่านมาส่วนหนึ่งสร้างความสับสนต่อทั้งผู้ที่คาดหวังว่าจะได้เป็น ส.ส.และผู้ที่ออกไปใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้ง มิอาจจักรวมถึง กกต.ที่ให้มีการเลือกตั้งใหม่จำนวน 6 หน่วย ในวันอาทิตย์ที่ 21 เมษายน 2526 ทั้งในจังหวัดลำปาง ยโสธร เพชรบูรณ์ พิษณุโลก และกรุงเทพมหานคร วาทกรรมการกล่าวร้าย ให้ร้าย ใส่ร้ายซึ่งกันและยังคงมีอยู่ทั้งการอ้างถึงเผด็จการ ประชาธิปไตย ขวาจัด ซ้ายจัด ความขัดแย้งทั้งความคิด ความเชื่อ และความรู้ยังคงซึมลึกอย่างแยบยล ภาวะดังกล่าวอยู่ในอนาธิปไตยรวมอยู่ด้วยหรือไม่

ขณะเดียวกัน นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีได้ให้สัมภาษณ์ถึงกรณี นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ (อนค.) และนายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการพรรค ซึ่งเป็นผู้ต้องหาในหลายคดีจะมีผลกระทบต่อการประกาศรับรองผลการเป็น ส.ส.หรือไม่ ว่าไม่เกี่ยวกัน แต่ผลกระทบนั้นมีแน่ แต่ไม่ได้ทำให้ไม่ประกาศผลแต่อย่างใด หากมีการประกาศรับรองการเป็น ส.ส.แล้วเกิดมีปัญหาขึ้นมา พบว่ามีความผิดและดำเนินคดี ก็ต้องถือว่าเป็นตำแหน่งว่าง แต่เมื่อยังไม่ถึงขั้นตอนการพิพากษา อีกไม่นานก็จะมีการเปิดสภาก็ยังไม่ถือว่ามีปัญหา (มติชนรายวัน 21 เมษายน 2562 หน้า 10)

การเมืองในทรรศนะของชอมสกี มิอาจจะปฏิเสธระบอบโลกาภิวัตน์ (Globalization) นั่นหมายถึงระบบเศรษฐกิจแบบบูรณาการทั้งการค้าเสรี ทุนนิยม ความยุติธรรมทางสังคมและสิ่งแวดล้อม เป็นความพยายามที่เรียกหาจากอำนาจสถาปนานโยบายเพื่อผลประโยชน์แห่งตนและพวกพ้อง เขาไม่เห็นด้วยกับการใช้อำนาจอย่างไม่ชอบธรรมโดยรูปแบบของอนาธิปไตยในความหมายก็คือ…

“เป็นลัทธิสังคมนิยมแบบอาสาสมัคร หรือสังคมนิยมแบบอิสรนิยม มีจินตนาการถึงสังคมที่จัดระเบียบอย่างดี โดยมีฐานเป็นหน่วยที่ปรับตัวเองได้ (Organic) การตัดสินใจจะกระทำผ่านระดับต่างๆ” เขาเห็นด้วยกับรูปแบบประชาธิปไตยในระดับรากหญ้าแบบเสมอต้นเสมอปลายและความเป็นสถาบันประชาธิปไตยที่แท้จริงจักต้องมีตัวแทน หรือผู้แทนจากประชาชนอย่างแท้จริงโดยปราศจากกลโกง ซื้อสิทธิ ขายเสียงแต่ประการใด

ระบบการเมืองการปกครองของสังคมไทยเราในปัจจุบันดูเสมือนจะเป็นปัญหากลืนไม่เข้าคายไม่ออก นั่นก็คือประเทศชาติมีรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่ได้ประกาศใช้ตั้งแต่วันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2562 ในจำนวน 279 มาตราและมีแผนยุทธศาสตร์ชาติยี่สิบปีที่รัฐบาล คสช.ได้กำหนดเดินควบคู่ไปเพื่อการพัฒนาอย่างมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน การเลือกตั้งที่ผ่านมานักการเมืองบางคน บางพรรคก็บอกกล่าวต่อประชาชนว่า จะปรับแก้ไขรัฐธรรมนูญ ปฏิรูประบบทหาร ไม่เข้าร่วมกับพรรคที่เป็นเผด็จการ การชิงไหวชิงพริบกันในบริบทของภาวะของการเมืองไทยเรายังคงอยู่ในกระแสของการเมืองรายวัน ประชาชนเยี่ยงเราท่านทั้งหลายควรมีข้อพิจารณาถึงระบบการเมืองไทยที่กระทำเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนไทยอย่างแท้จริงได้อย่างไร…

ชอมสกี ถูกกล่าวขานจากนักศึกษา นักวิชาการการเมืองฝ่ายซ้ายที่ชื่นชมในการพูดที่มีผู้ฟังเป็นจำนวนมาก เขาได้รับการยกย่องเป็นองค์ปาฐกสำคัญในการประชุมประชาคมสังคมโลก (World Social Forum) ปี พ.ศ.2545 หนังสือของเขามียอดการจัดจำหน่ายขายดีที่สุด วงดนตรียูทูเรียเรียกนามเขาว่า “กบฏที่ไร้การหยุดพัก, เอลวิสของนักวิชาการ” หนังสือของเขาได้ถูกตีพิมพ์มากกว่า 26 ประเทศ แปลเป็นภาษาชาติต่างๆ มากกว่า 23 ภาษา

ประธานาธิบดีเวเนซุเอลา อูโก ชาเบซ ได้ชูหนังสือของชอมสกีที่ได้ปาฐกถาในสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ.2549 ชื่อหนังสือ (Hegemony or Survival) ความเป็นเจ้าโลกหรือการอยู่รอด นับว่าเป็นความยิ่งใหญ่ของนักคิดนักเขียนและนักพูด ในหลักของกาลามสูตรได้เตือนสติเราท่านที่ว่า อย่าพึงเชื่อเพราะฟัง เล่าลือ สืบกันมา คิดเอาเอง คาดคะเน รูปร่างหน้าตา อ้างตำรา ตรรกะ ทฤษฎี สติปัญญาของใครบางคนก็อย่าพึงเชื่อ….แล

เฉลิมพล พลมุข