สถานีคิดเลขที่ 12 วันที่ 29 เมษายน 2563 : ฮาวทู คลายล็อก
ถ้ามีหนังสือ How to คลายล็อกอย่างไรไม่ให้โรคโควิดระบาดรอบสอง น่าจะขายดีมาก
เพราะสูตรสำเร็จสำหรับการปลดล็อก หรือคลายล็อกดาวน์ยังไม่มี มีแต่ตัวอย่างที่ทำไปก่อนแล้วคือ ประเทศจีน
ส่วนที่กำลังทยอยตามมาคือหลายชาติในยุโรป และหลายมลรัฐในสหรัฐอเมริกา
เกาหลีเหนือ แม้จะเป็นประเทศที่ประกาศตัวว่าไม่พบผู้ป่วยโรคโควิด-19 แม้แต่คนเดียว แต่ก็ถูกล้อเลียนกันในโลกภายนอกว่า ใครจะกล้าป่วยล่ะ เพราะถ้าป่วยคงถูกจับยิงเป้าตายไปแล้ว
คำล้อเลียนเล่นๆ แต่แรงๆ แบบนี้ คงมีที่มาและแรงกระตุ้นจากการที่เกาหลีเหนือเป็นประเทศที่ปกครองโดยเผด็จการและเป็นประเทศปิด
ขนาดผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือเองยังตกเป็นข่าวลือ ทั้งลือเป็นตุเป็นตะตามโลกโซเชียล ลือแบบมีมูลเล็กน้อยตามแหล่งข่าวที่เผยกับสื่อมวลชน รวมถึงลือตามภาพถ่ายผ่านดาวเทียมที่พยายามจะส่องลงไปในดินแดนลึกลับ
ข่าวนี้ต้องให้คนในโลกเสรีออกมาช่วยปฏิเสธให้ เช่น นายโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ หรือคนในรัฐบาลเกาหลีใต้ บอกว่า ท่านคิม จอง อึน ยังอยู่สบายดี ยังไม่ตายหรือป่วยหนักแต่อย่างใด
กรณีนี้จึงสอนให้รู้ว่า ในโลกแห่งความจริง เป็นไปไม่ได้ที่เราจะศึกษาต้นแบบจากประเทศที่ปิดกั้น เปิดแบบแง้มๆ การหลงชื่นชมหรืออยากได้ความเข้มงวดเบ็ดเสร็จเด็ดขาด จะไม่ได้วิธีฮาวทูแต่อย่างใด
อิตาลี อาจจะเป็นประเทศที่ชาติอื่นไม่เลือกเป็นต้นแบบฮาวทูสู้โควิด-19 หลังเกิดการระบาดใหญ่จนระบบสาธารณสุขล่ม คนป่วยทยอยเสียชีวิตเป็นใบไม้ร่วง ระหว่างการล็อกดาวน์ยาวนานที่สุดในยุโรป 7 สัปดาห์
แต่จากนี้ไปก็น่าจับตาว่าการคลายล็อกของอิตาลีเป็นอย่างไร เพราะนายกฯ จูเซปเป คอนเต นายกรัฐมนตรีอิตาลี แถลงแผนคลายล็อกแบบเป็นระยะ ตั้งแต่วันที่ 4 พ.ค. เพื่อไม่ให้มีคนขอใช้สิทธิสวัสดิการรัฐมากไปกว่านี้ แต่ให้คนมีงานทำมากขึ้นแทน
แนวทางนี้สื่อถึงการสร้างสมดุลระหว่างการป้องกันเชื้อกับการฟื้นฟูเศรษฐกิจ
ถ้าจะดูประเทศโลกเสรีที่พอจะเป็นฮาวทูได้น่าจะเป็นนิวซีแลนด์ นายกรัฐมนตรี จาซินดา อาร์เดิร์น ประกาศชัยชนะการต่อสู้กับโควิด-19 ไปหมาดๆ
นิวซีแลนด์ใช้มาตรการป้องกันโควิด-19 ขั้นสูงสุด หรือระดับ 4 นานเกือบ 5 สัปดาห์ ช่วงคลายล็อกนี้คือการลดระดับการป้องกันมาอยู่ระดับ 3 ตั้งแต่วันที่ 28 เม.ย. หลังพบผู้ติดเชื้อใหม่เพียง 1 คน ผู้ติดเชื้อสะสม 1,122 คน เสียชีวิต 19 ราย จากประชากร 5 ล้านคน
คำเตือนจากนายกฯหญิงคือ ขณะนี้ไม่มีความแน่นอนว่าการติดเชื้อจะหมดแล้ว ดังนั้นแม้ประชาชนค่อยกลับมาใช้ชีวิตตามปกติ ก็ต้องทำอย่างค่อยเป็นค่อยไปและระมัดระวัง
สังเกตได้ว่าการสื่อสารของนายกฯอาร์เดิร์นที่ได้รับคำชมว่า เนื้อความชัดเจน มีความเห็นอกเห็นใจประชาชน ต้องการความร่วมมือจากประชาชนมากกว่าบอกว่าตนเองถือกฎหมายอะไร มีอำนาจอะไร เจ้าหน้าที่รัฐจะจับกุมใครที่ฝ่าฝืนได้บ้าง
ในสถานการณ์รับมือผลกระทบโควิด ฮาวทูคลายล็อก สำคัญมากกว่าฮาวทูขู่
