สถานีคิดเลขที่ 12 : อียิปต์โมเดล โดย ชุมฉันท์ ชำนิประศาสน์
เหตุการณ์เจ้าหน้าที่รัฐการ์ดตกจนทำให้ผู้คนหวนกลับมาหวาดผวาโควิด-19 รอบใหม่ มีมุมตลกร้ายว่า ผู้ติดเชื้อระดับวีไอพีที่โผล่เข้ามาประเทศไทยที่จังหวัดระยองไม่เพียงเป็นนายทหารและยังมาจากประเทศอียิปต์
หากดูด้านความสัมพันธ์ไทย-อียิปต์อาจไม่ได้ชัดเจนเหมือนกับสหรัฐ จีน หรือญี่ปุ่น
ที่แน่ๆ คืออียิปต์เป็นศูนย์กลางการศึกษาอิสลามที่นิยมของนักศึกษาไทยมุสลิม
ข้อมูลของกระทรวงการต่างประเทศระบุว่า อียิปต์เป็นคู่ค้าสำคัญอันดับ 2 ของไทยในกลุ่มภูมิภาคแอฟริกา ส่วนไทยเป็นคู่ค้าอันดับที่ 1 ของอียิปต์ในภูมิภาคอาเซียน
การค้าระหว่างไทยกับอียิปต์ช่วง 5 ปี พ.ศ.2555-2559 มีมูลค่าเฉลี่ยปีละเกือบพันล้านดอลลาร์ และไทยเป็นฝ่ายได้ดุลการค้ามาโดยตลอด
ไทยและอียิปต์ต่างพึ่งพารายได้จากการท่องเที่ยวจากต่างประเทศคล้ายๆ กัน อียิปต์มีต้นทุนใหญ่อยู่ในมือคือ โบราณสถานระดับโลก ไม่ว่า พีระมิด หรือสุสานฟาโรห์
สิ่งที่สองประเทศมีคล้ายกันมากอีกด้านคือเกิดเหตุการณ์สำคัญทางการเมืองยุคปัจจุบัน
เมื่อปี 2554 อียิปต์เกิดการปฏิวัติโดยประชาชน ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงช่วงอาหรับสปริง ฮอสนี มูบารัก ผู้นำที่ครองอำนาจมายาวนาน 29 ปี ต้องลงจากอำนาจ หลังการชุมนุมใหญ่มีพลเรือนเสียชีวิตไป 846 คน บาดเจ็บ 6,000 คน ซึ่งการใช้กำลังปราบปรามประชาชนสูญเสียขนาดนี้ ก็ยากที่รัฐบาลชาติตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา จะอุ้มชูมูบารักต่อไปได้
ต่อมาอียิปต์จัดการเลือกตั้งตามวิถีประชาธิปไตยที่เบ่งบานเต็มที่ แต่รัฐบาลพลเรือนของ มูฮัมหมัด มอร์ซี อายุสั้นมาก อยู่ได้แค่ 1 ปี ช่วง มิ.ย.2555-ก.ค.2556 ก็ถูกรัฐประหารจากกลุ่มอำนาจเก่า
ว่ากันว่ารัฐประหารนี้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี เพราะมหาอำนาจภายนอกไม่ต้องการให้อียิปต์เปลี่ยนไปสู่สายเคร่ง ภายใต้การนำของนายมอร์ซี แต่ต้องการให้อียิปต์เป็นแบบเก่าที่ญาติดีกับอิสราเอลได้
นายพลผู้นำการรัฐประหาร อับเดล ฟัตตอห์ เอล-ซิซี ขึ้นเป็นผู้นำคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ จากนั้นจึงถอดเครื่องแบบทหารออก ลงรับสมัครเลือกตั้งที่แทบจะไม่มีคู่แข่ง
กระทั่งได้เป็นประธานาธิบดีตามวิถีที่ชาติตะวันตกสบายใจ ตั้งแต่ปี 2557 และ 2561 ถึงปัจจุบัน แม้ว่ารัฐบาลยุคนี้จะปราบปรามฝ่ายตรงข้ามที่เป็นคนชาติเดียวกันด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงอย่างน่าตกตะลึง
ขนาดนายมอร์ซี ประธานาธิบดีเก่าที่ถูกโค่นล้มต้องไปติดคุกระหว่างสู้คดี จนสิ้นใจตายกลางศาลไปเมื่อปี 2561 เป็นที่น่าสะเทือนใจ
บางคนยึดเป็นอุทาหรณ์ด้วยว่า การฝืนสู้กับอำนาจที่สู้ไม่ได้นั้นไม่คุ้มเอาเสียเลย
อียิปต์โมเดลที่ว่านี้อาจจะดูคุ้นๆ และคล้ายๆ กับของไทยในบางส่วน และถ้าเดาไม่ผิด ทหารอียิปต์น่าจะมีบทบาทในสังคมอยู่มาก หากดูจากการรัฐประหารปี 2556
แต่ที่แตกต่างกับไทยตอนนี้คือสถานการณ์โควิด-19 อียิปต์อยู่อันดับที่ 24 ของโลก มีผู้ติดเชื้อถึง 83,001 คน และเสียชีวิตแล้ว 3,935 ราย สูงกว่าไทยมาก
เมื่อปลายเดือนมีนาคม มีนายพลอียิปต์ 2 ราย เสียชีวิตเพราะโควิด-19 ส่วนเจ้าหน้าที่ทหารและบุคลากรในกองทัพติดเชื้อแล้วอย่างน้อย 550 นาย
หนึ่งในนั้นเดินทางเข้ามาในไทยด้วยสิทธิวีไอพี
