บทนำ : มูลค่าและการควบคุม
นายอนุสรณ์ ธรรมใจ อดีตกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ สภาวิจัยแห่งชาติ สาขาเศรษฐศาสตร์ ให้ความเห็นถึงนโยบายกัญชาเสรีอย่างน่าสนใจว่า เป็นนโยบายที่เปิดโอกาสเพื่อความจำเป็นทางสุขภาพได้ง่ายขึ้น สร้างคุณภาพชีวิตและบรรเทาความเจ็บป่วยที่จำเป็นต้องใช้สารสกัดจากกัญชา แต่ต้องคิดถึงผลดีผลเสียให้รอบคอบหากจะนำมาผสมอาหาร เครื่องดื่ม และเสพเพื่อสันทนาการ คาดการณ์ว่าภายใน ค.ศ.2025 ตลาดกัญชาเพื่อการแพทย์ทั่วโลก อาจมีมูลค่าสูงถึง 1.9-2.1 ล้านล้านบาท ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องควรช่วยกำหนดแนวทางที่เหมาะสมว่า อะไรคือประโยชน์สูงสุดต่อสังคม คุณภาพชีวิตของผู้คน และเศรษฐกิจ
นายอนุสรณ์ระบุว่า กรณีรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา อนุญาตเสพกัญชาเพื่อสันทนาการ มีเงินสะพัดในอุตสาหกรรมกัญชาในสหรัฐถึง 5,100 ล้านเหรียญสหรัฐ ใน ค.ศ.2018 และอาจเติบโตถึง 3 เท่า ในช่วง 10 ปีข้างหน้า อุตสาหกรรมกัญชาถูกกฎหมายสร้างรายได้กว่า 40,000 ล้านเหรียญสหรัฐ และสร้างงานกว่า 400,000 ตำแหน่งในสหรัฐ รัฐบาลสามารถเก็บภาษีได้ 4,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ภายใน 3 ปีที่ผ่านมา แต่การใช้กัญชาเพื่อสันทนาการก็ส่งผลกระทบต่อสังคมตามมาได้ นอกจากนี้ ยังมีตัวอย่างในประเทศสเปน สาธารณรัฐเช็ก เนเธอร์แลนด์ ใช้กัญชาดึงดูดนักท่องเที่ยวช่วยผลักดันอุตสาหกรรมท่องเที่ยวให้เติบโต สำหรับไทยที่ทำกัญชาให้เป็นพืชเศรษฐกิจ คาดว่าจะสร้างมูลค่าได้ถึงหมื่นล้านบาท แต่หากกำกับควบคุมไม่ดี อาจนำมาสู่ผลเสียหายทางเศรษฐกิจ สังคมและสุขภาพมากกว่าผลดี นำมาสู่ค่าใช้จ่ายทางด้านรักษาพยาบาล คุณภาพแรงงานถดถอย
หลังจากวันที่ 9 มิ.ย.ที่ปลดกัญชาออกจากพืชเสพติด กระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศมาควบคุมกัญชาหลายฉบับ ห้ามใช้เพื่อสันทนาการ และห้ามใช้สำหรับผู้อายุต่ำกว่า20 ปี และสตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร ฯลฯ และกำลังยกร่าง พ.ร.บ.อีกฉบับเพื่อกำหนดรายละเอียดและข้อจำกัดต่างๆ ส่วน กทม.มีนโยบายจำกัดห้ามใช้ห้ามซื้อขายใกล้โรงเรียน สิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งคือ การรณรงค์ให้ความรู้ที่ถูกต้อง และเน้นการใช้ทางการแพทย์รวมถึงในเชิงเศรษฐกิจ เช่น การผลิตอาหารเครื่องดื่ม และอื่นๆ ซึ่งคาดหมายว่าจะสร้างมูลค่าได้ถึงหมื่นล้านบาท
