คนทำงานแบบไหน?…ที่องค์กรใดๆ ก็อยากได้

ไพรซ์วอเทอร์เฮาส์คูเปอส์ หรือพีดับบลิวซี (PricewaterhouseCoopers-PwC) หนึ่งในบริษัทตรวจสอบบัญชีสี่แห่งที่ใหญ่ที่สุดในโลก เคยเปิดเผยผลวิจัยที่น่าสนใจเกี่ยวกับคนทำงานและโลกการทำงานอนาคตไว้ว่า คนทำงานร้อยละ 37 รู้สึกกังวลเกี่ยวกับการนำระบบอัตโนมัติมาใช้ ร้อยละ 77 พร้อมที่จะเรียนรู้ทักษะใหม่หรือเข้ารับการฝึกอบรมใหม่เพื่อเตรียมตัวกับการทำงานในอนาคต ร้อยละ 60 คิดว่ามีคนทำงานไม่กี่คนที่จะมีความมั่นคงในการทำงานและได้รับการว่าจ้างแบบ

ระยะยาวในอนาคต และร้อยละ 73 คิดว่าเทคโนโลยีไม่สามารถเข้ามาแทนที่จิตใจมนุษย์

PwC ยังได้ฉายภาพหรือฉากทัศน์เกี่ยวกับโลกการทำงานอนาคตอีก 8 ปีข้างหน้า หรือปี 2573 ว่าจะแบ่งออกเป็น4 ลักษณะ คือ

1) โลกสีแดง (The Red World) องค์กรที่เน้นความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและนวัตกรรรม 2) โลกสีน้ำเงิน (The Blue World) องค์การที่เน้นทำกำไรหรือทุนนิยมมากกว่าความรับผิดต่อสังคม 3) โลกสีเขียว (The Green World) องค์กรที่เน้นความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และ 4) โลกสีเหลือง (The Yellow World) องค์กรที่เน้นคุณค่าและความหมายของความเป็นมนุษย์

จากข้อมูลของ PwC ข้างต้น กล่าวได้ว่าองค์กรต้องการคนทำงานที่มีคุณลักษณะสัมพันธ์หรือเชื่อมโยงกับคุณลักษณะที่ตั้งอยู่บนชุดค่านิยมหลักขององค์กร (Core values) ซึ่งค่านิยมหลักขององค์กรก็คือชุดความคิด/กรอบความคิดหลัก หรือหลักการและพฤติกรรมที่สื่อถึงความคาดหวังที่ต้องการให้บุคลากรปฏิบัติโดยสะท้อนถึงความเชื่อและตัวตนขององค์กร และการรับคนเข้าทำงานขององค์กรใดๆ ก็จำเป็นต้องพิจารณาและตัดสินใจเลือกบุคคลที่มีมุมมองหรือทัศนคติที่สอดคล้องกับค่านิยมหลักขององค์กร เพื่อให้ทั้งองค์กรและคนทำงานเดินทางไปในทิศทางเดียวกันสู่ความสำเร็จร่วมกัน

กองบรรณาธิการ Indeed ซึ่งเป็นกลุ่มนักเขียนและนักวิจัยที่ให้ข้อมูลเชิงลึกแนวโน้มการทำงาน การสรรหาบุคลากร และทรัพยากรมนุษย์ในโลกยุคใหม่ กล่าวว่า คุณลักษณะ/ทักษะที่องค์กรแสวงหาหรือต้องการจากคนงานรุ่นใหม่ประกอบด้วย

Hard skills หรือ Technical skills ซึ่งคือตัวความรู้เชิงเทคนิคที่ต้องเอามาใช้ในการทำงาน เช่น ภาษาต่างประเทศ การจัดการฐานข้อมูล ความปลอดภัยบนเครือข่าย เหมืองข้อมูล บล็อกเชน การตลาด การตกแต่งภาพถ่าย การตัดต่อคลิป ฯลฯ และ Soft skills หรือ Interpersonal skills หรือ Professional skills เป็นคุณลักษณะหรือทักษะที่คนทำงานพึงมีและองค์กรต้องการ เช่น สื่อสารได้ ทำงานเป็นทีม คิดเชิงวิเคราะห์ ริเริ่มสร้างสรรค์ แก้ปัญหาเป็น น่าเชื่อถือ คิดบวก พึ่งพาตนเอง ใฝ่เรียนรู้ มั่นใจ ทะเยอทะยานใฝ่ดี เมตตากรุณา อดทน กล้า ยืดหยุ่น ซื่อสัตย์ อ่อนน้อม รักเกียรติ ภักดีต่อองค์กร

มีสติ หนักแน่น คงเส้นคงวา ฟื้นตัวไว มีวินัย และภาวะผู้นำ เป็นต้น (https://www.indeed.com/career-advice/career-development/hard-skills)

ขณะที่สมาคมวิทยาลัยและนายจ้างแห่งชาติ (National Association of Colleges and Employers-NACE) องค์กรไม่แสวงหากำไร ตั้งอยู่ที่รัฐเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา สำรวจนายจ้างทั่วประเทศ พบว่าคุณลักษณะ/ทักษะที่องค์กรต้องการในตัวคนงานรุ่นใหม่ที่กำลังจะสำเร็จการศึกษาและต้องการหางานทำหรือเข้าฝึกงาน 10 อันดับ

เรียงตามลำดับความต้องการจากมากไปน้อยคือ 1) การสื่อสารด้วยวาจา 2) การทำงานเป็นทีม 3) การตัดสินใจและการแก้ปัญหา 4) การวางแผน การจัดการและการจัดลำดับความสำคัญของงาน 5) การรับและประมวลผลข้อมูล

6) การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ 7) ความรู้ในงานที่ต้องปฏิบัติ 8) ทักษะการใช้ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ 9) การเขียนรายงาน และ 10) การโน้มน้าวหรือมีอิทธิพลต่อผู้อื่น

อย่างไรก็ตาม ในทางกลับกันวัฒนธรรมองค์กรก็เป็นสิ่งที่ดึงดูดให้คนทำงานโดยเฉพาะคนที่มีความสามารถอยากร่วมงานกับองค์กรด้วยเหมือนกัน (HR NOTE.asia-https://th.hrnote.asia/orgdevelopment/work-culture-for-good-talent-11012021/) ได้แก่ ความเชื่อใจกันและความยืดหยุ่น สภาพแวดล้อมในการทำงานที่ดี คนเก่งดึงดูดคนเก่งเข้าทำงาน ผู้นำองค์กรที่น่าเลื่อมใส การใส่ใจและเห็นใจกัน และความเป็นธรรม

นอกจากนี้ จากผลการศึกษาคนวัยทำงานกว่า 5,000 คน ของกลาสดอร์ (Glassdoor) เว็บไซต์แลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างคนทำงาน พบว่าคนวัยทำงานมากกว่า ร้อยละ 56 มองว่าวัฒนธรรมองค์กรสำคัญมากกว่าค่าตอบแทน และร้อยละ 77 ประเมินวัฒนธรรมองค์กรก่อนสมัครงาน

จากข้อมูลที่กล่าวมา จะเห็นว่าทั้ง “องค์กร” และ “คน” ต่างก็มีความสำคัญ และมีความสัมพันธ์แห่งนัยยะที่ชัดเจน โดยเมื่อองค์กรเลือกคนเข้าทำงานเพื่อความเติบโตและความมั่นคง ส่วนคนก็เลือกองค์กรเข้าทำงานเพื่อความสุขและความมั่นคงของชีวิต ทั้งองค์กรและคนทำงานต่างพึ่งพากันและกัน ต่างเป็นทั้งผู้ให้และผู้รับ ทั้งสองฝ่ายจึงต้องร่วมมือกันเพื่อสร้างความยั่งยืนให้แก่กันและกัน

ถ้ามาพิจารณา “องค์กรในประเทศไทย” และ “คนไทย” ท่านผู้อ่านคงพอจะคาดเดาได้ไม่ยากว่า “เราจะสร้าง คนไทยแบบไหน?” ที่จะให้องค์กรไทยยอมรับ! โจทย์นี้คงต้องโยนให้ภาคการผลิต (คน) ไปพิจารณาละครับ!

รศ.ดร.สุขุม เฉลยทรัพย์
ประธานที่ปรึกษาอธิการบดี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต