บรรยากาศรำลึกเหตุการณ์นักศึกษาประชาชนลุกขึ้นเรียกร้องประชาธิปไตย และถูกปราบปรามถึงหลั่งเลือดและเสียชีวิต เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2516 ซึ่งปีนี้ครบรอบ 50 ปีแล้ว ที่อนุสรณ์สถาน 14 ตุลา แยกคอกวัว ถนนราชดำเนิน กรุงเทพฯ ยังคึกคักในวันที่ 14 ตุลาคมที่ผ่านมา กิจกรรมทางศาสนาและการเมืองมีผู้เข้าร่วมอย่างหนาตา มีการแสดงข้อความสดุดีวีรชน ต่อต้านเผด็จการ เรียกร้องประชาธิปไตยที่ยังไม่ก้าวหน้าเท่าที่ควร
ในวาระ 50 ปีของ 14 ตุลาฯ มีการปรารภถึงการปรับปรุงอนุสรณ์สถานให้โดดเด่นสมกับผลสะเทือนที่เหตุการณ์ 14 ตุลาฯ ก่อให้เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันหรือมากกว่า และควรดำเนินการให้เกิดขึ้นก็คือ การสืบทอดและทำให้เจตนารมณ์ของผู้เสียสละในเหตุการณ์ 14 ตุลาฯ ที่ต้องการประชาธิปไตย ต้องการกติกาสังคมที่รับรองสิทธิเสรีภาพของประชาชนได้เกิดขึ้นอย่างมีพลัง และดำรงอยู่อย่างต่อเนื่องเป็นจริง
เหตุการณ์ 14 ตุลาฯ คือความใฝ่ฝันถึงประชาธิปไตยที่บรรลุระดับหนึ่ง แต่ไม่ถึงฝันเสียทีเดียว เพราะถูกขัดขวางทำลายตลอดเวลาจากผู้เสียประโยชน์ ทำให้เกิดการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยและความสูญเสียตามมาอีกหลายเหตุการณ์ ไม่ว่าจะเป็น 6 ตุลาฯ 2519, ความสูญเสียของนักศึกษาประชาชนจากการต่อสู้ด้วยอาวุธในชนบท, เหตุการณ์ พ.ค.ทมิฬ 2535, การต่อสู้ของคนเสื้อแดงที่ถูกสลายด้วยอาวุธสงครามเกินกว่า 100 ศพเมื่อปี 2552-2553 การเคลื่อนไหวของคนรุ่นใหม่หลังรัฐประหาร 2557 จนถูกจับกุมคุมขังและคุกคามจำนวนมาก ฯลฯ ในปีนี้ 2566 เป็นเวลาที่เหมาะสมที่จะทบทวนว่า ทำอย่างไรให้เกิดประชาธิปไตยที่แข็งแรงยั่งยืน
หลัง 14 ตุลาฯ 2516 จนปัจจุบัน ความคิดความเข้าใจเรื่องประชาธิปไตยเกิดผันแปรและแตกต่าง ผู้สนับสนุนการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยจำนวนหนึ่งหันไปสนับสนุนทิศทางการเมืองที่เป็นอันตรายกับประชาธิปไตย ในวาระของการรำลึกถึงความเสียสละของวีรชนประชาธิปไตย ทุกฝ่ายควรสนับสนุนหลักพื้นฐานของประชาธิปไตยที่ต้องฟังเสียงประชาชน ทั้งเลือกตั้ง ใช้กระบวนการประชาธิปไตยแก้ปัญหา สร้างกฎกติกาที่เป็นธรรม ไม่สนับสนุนการล้มโต๊ะ ปฏิวัติรัฐประหาร หรือขายความคิดคลั่งไคล้อำนาจนิยม เพราะนี่คือความคิดของฝ่ายผู้ปราบปรามใน 14 ตุลาฯ 2516
