ล้างบ้านน้ำท่วมจบแล้ว งานยังไม่จบ ต้องล้างท่อต่อ

ล้างบ้านน้ำท่วมจบแล้ว งานยังไม่จบ ต้องล้างท่อต่อ

ผม (ผู้เขียนรายชื่อแรก) ได้มีโอกาสแวะไปลงพื้นที่ที่บ้านน้ำท่วมที่แม่สายจังหวัดเชียงราย และได้เห็นด้วยตาตัวเองว่ามันสาหัสสากรรจ์จริงๆ แต่ก็ดีใจที่คนไทยยังมีจิตอาสาอยู่มาก มาลงแขกช่วยกันทำความสะอาดล้างบ้าน ให้กับคนที่ดูแล้วไม่มีปัญญาที่จะทำได้ด้วยตัวเอง แต่จากนี้เป็นเรื่องที่เราอยากจะเสนอแนะในเชิงวิศวกรรมให้ภาครัฐเตรียมตัวไว้เพื่อป้องกันน้ำท่วมอีกในโอกาสต่อๆ ไป

เมื่อชาวบ้านและจิตอาสาได้ทำความสะอาดบ้านโดยใช้คราดดันขี้เลนที่เป็นเนื้อๆออกจากบ้าน แล้วให้กลุ่มคนอีกชุดที่เป็นองค์กรอาสาสมัครหรือทหารหรือหน่วยราชการเอาเครื่องมือหนักและรถบรรทุกมาตักโคลนพวกนั้นไปทิ้งที่อื่นนอกชุมชนที่จะไม่รบกวนชาวบ้านอีกต่อไป  นี่ถือว่าเป็นวิธีการที่ถูกต้องเพราะได้กำจัดส่วนเนื้อๆ ของขี้เลนออกไปก่อนอย่างง่ายที่สุด  ส่วนความสกปรกส่วนน้อยที่เหลือติดอยู่ตามผนังหรือพื้นบ้านหรือแม้กระทั่งผิวถนนก็ใช้วิธีฉีดน้ำล้างพร้อมคราดไล่ออกไปข้างนอก ที่สุดท้ายแล้วน้ำโคลนที่เจือจางนี้ก็จะไหลลงไปในท่อระบายต่อไป

แต่นั่นหมายถึงว่าในอนาคตจะมีปัญหาท่อระบายตันตามมาเพราะน้ำโคลนเจือจางพวกนั้นเมื่อไปกองอยู่นานๆ ในท่อมันก็จะจมตัวลงกลายเป็นตะกอนหนาไปขวางทางไหลของน้ำในท่อ โดยเฉพาะเมื่อทิ้งไว้นานจนถึงหน้าแล้งที่ขี้เลนพวกนั้นจะแข็งตัวและขุดออกยาก และเมื่อมีฝนมาอีกไม่ว่าจะเป็นในฤดูเดียวกันหรือถัดไป ก็เกิดภาวะน้ำท่วมบริเวณนั้นขึ้นได้แม้จะไม่ใช่ระเบิดฝนหรือ rain bomb (ฝนที่ตกหนักมากเป็นพิเศษในพื้นที่หนึ่งโดยเป็นผลมาจากปัญหาโลกร้อนที่นับวันจะรุนแรงขึ้นและถี่ขึ้น) ก็ตาม

เราจึงอยากจะเสนอแนะในเชิงวิศวกรรมไปยังหน่วยงานรัฐทั้งท้องถิ่นและส่วนกลางให้เตรียมตัวตั้งแต่บัดนี้ ว่าจะทำการล้างและล้วงท่อพวกนั้นล่วงหน้าให้ทันการได้อย่างไร  จะใช้วิธีแบบเดิมๆ ง่ายๆ แม้ประสิทธิภาพไม่สูงนักโดยการใช้แรงงานคนเอาถังพร้อมกับเชือกลากดึงจากบ่อพักหนึ่งไปอีกบ่อพักหนึ่งที่ปลายทาง เพื่อให้ถังดันขี้เลนไปที่บ่อพักปลายทางและใช้คนตักขี้เลนนั้นออก ก็ต้องเร่งทำขณะที่กระแสจิตอาสายังมีพลังอยู่

ในระหว่างการลากขี้เลนในท่อนั้น เทศบาลหรือหน่วยงานรัฐอื่น เช่น ทหาร หรือกรมป้องกันสาธารณภัย ควรต้องเอารถดับเพลิงมาฉีดน้ำอย่างแรงอัดลงไปในบ่อพักเพื่อช่วยไล่ขี้เลนไปที่ปลายทางให้เร็วขึ้นและดีขึ้น รวมทั้งที่บ่อพักปลายทางต้องมีปั๊มขนาดใหญ่มาติดตั้งชั่วคราวเพื่อสูบส่งต่อไปยังบ่อพักปลายทางเรื่อยๆ จนสุดท้ายน้ำพร้อมขี้เลนจะต้องถูกสูบลงแม่น้ำให้ได้ ด้วยวิธีนี้ขี้เลนที่อยู่ในท่อทั้งระบบก็จะถูกกำจัดออกไป ท่อจะโล่งและเมื่อฝนมาในครั้งต่อไปหรือในฤดูถัดไป  ปัญหาน้ำท่วมก็จะบรรเทาลงไป

อีกวิธีหนึ่งที่ดีกว่า มีประสิทธิภาพสูงกว่า ทว่าแพงกว่า คือใช้เครื่องมือกลที่ติดตั้งอยู่บนรถขนาดใหญ่ มีอุปกรณ์ที่เรียกว่ากระสวยฉีดพ่นน้ำแรงดันสูงเข้าไปในท่อ  ตัวหัวกระสวยจะมีเหล็กไว้สำหรับกระแทกอะไรก็ตามแต่ที่ขวางค้างอยู่ในท่อ เช่น เศษเข่ง ผ้าพลาสติก หรือแม้กระทั่งรากไม้ ให้หลุดออก แล้ววิ่งไปกับน้ำไปที่บ่อพักปลายทางที่มีปั๊มสูบน้ำเพื่อดึงน้ำให้งวดลง จนระดับน้ำปลายทางต่ำกว่าต้นทาง  น้ำก็จะไหลจากต้นทางมาที่ปลายทาง เป็นการไล่เลนไปพร้อมๆ กัน

เราไม่แน่ใจว่าประเทศไทยมีรถแบบนี้อยู่มากน้อยเท่าใด  แต่แน่ใจว่ากรุงเทพมหานครเองก็ใช้อยู่และมีเป็นหลักสิบคันเป็นอย่างน้อย รัฐบาลจึงน่าจะประสานงานกันเพื่อเอารถและอุปกรณ์เช่นว่านี้เร่งเข้าไปใช้งานที่จังหวัดที่มีปัญหาเรื่องน้ำท่วมใหญ่อย่างที่เราประสบกันอยู่

ด้วยวิธีนี้เราก็จะปลอดภัยต่อภาวะน้ำท่วมที่จะเกิดขึ้นเป็นปกติในครั้งต่อๆ ไป

อีกปัญหาหนึ่งที่แม้จะรุนแรงน้อยกว่าประเด็นที่กล่าวมา แต่เราเห็นว่าก็เป็นปัญหาที่ต้องเร่งขจัดให้พ้นไปด้วยเช่นกัน โดยอาจทำไปพร้อมกับการล้วงล้างท่อ คือ การล้างถนนเพื่อกำจัดฝุ่นที่มาพร้อมกับขี้เลนที่ตากแห้งอยู่บนผิวถนนและมีรถวิ่งทับไปมา  ณ วันนี้หากลงพื้นที่ก็จะเห็นได้ชัดว่าเริ่มมีชาวบ้านเรียกร้องรัฐอย่างอ้อมๆ คือ เอาน้ำมาฉีดพรมบนผิวถนนกันแล้ว ทั้งนี้ก็เพื่อลดฝุ่นที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ อาหาร การค้าขาย และเสื้อผ้าของตนอย่างมาก  แต่การแก้ปัญหาเช่นที่ชาวบ้านทำอยู่นั้นประสิทธิภาพไม่สูงพอ

เราจึงขอเสนอวิธีคิดทางวิศวกรรมนี้ให้แก่ผู้บริหารบ้านเมืองที่จะนำไปพิจารณาดำเนินการต่อไป