การผลิตครูยุคการศึกษา 5.0
การศึกษายุค 5.0 เป็นการจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับยุคอุตสาหกรรม 5.0 ที่เน้นการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดิจิทัลในการขจัดปัญหา อุปสรรคต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน และการพัฒนาครูให้สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลผสมกลมกลืนกับศาสตร์การสอน (Digital Pedagogy) ที่สอดคล้องกับพัฒนาการของ
ผู้เรียนในแต่ละช่วงวัย และสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะผู้เรียนให้เป็นผู้เรียนที่สามารถนำตนเองในการเรียนรู้ (Self-Directed Learning) และยกระดับคุณภาพการเรียนการสอน การจัดการเรียนรู้ของครูให้สามารถบูรณาการความรู้ ทักษะหลากหลายสาขาวิชาในการจัดการเรียนการสอนที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสม เพื่อสร้างทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้ของผู้เรียนและเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่สนุกสนานและมีความสุข
การผลิตครูยุคการศึกษา 5.0 ของสถาบันผลิตครู คณะครุศาสตร์ ศึกษาศาสตร์อาจจะมีความจำเป็นต้องทบทวน ปรับเปลี่ยนหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน ตลอดจนการจัดกิจกรรมเสริมสร้างคุณลักษณะความเป็นครูที่มีความพร้อมสำหรับการเป็นครูในอนาคตนอกจากทักษะพื้นฐาน ได้แก่ ทักษะดิจิทัล ทักษะการเรียนรู้ ทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะการแก้ปัญหาและการตัดสินใจ ทักษะการสื่อสาร การใช้ภาษาอังกฤษ เป็นต้น ซึ่งมีประเด็นสำคัญๆ ที่สถาบันผลิตครูต้องคำนึงถึงในการผลิตครูมีดังนี้
1.ความรู้ ทักษะ สำหรับวิชาชีพครูอนาคต เป็นความรู้ทักษะที่มีความจำเป็นในอนาคตสำหรับวิชาชีพครูทุกคนนอกเหนือจากวิชาชีพครูแบบเดิมๆ แล้ว สถาบันผลิตครูจะต้องเสริมสร้างพัฒนานิสิต นักศึกษาครูให้มีความสามารถหลากหลายในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ได้แก่ การใช้ AI วิเคราะห์พัฒนาการตามช่วงวัยต่างๆ และการเรียนรู้ของผู้เรียน ศาสตร์ความเป็นครูกับการสอนยุคดิจิทัล (Digital Pedagogy) ทักษะการประสานความสามารถของเทคโนโลยี AI (AI Cooperation) และใช้ Big Data เพื่อการจัดการเรียนการสอนและกิจกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียน การใช้ AI ในการจัดการชั้นเรียน การใช้ Digital Platforms ต่างๆ เพื่อการจัดการเรียนรู้
2.การใช้เทคโนโลยี AI ในการวัดประเมินผลนิสิต นักศึกษาครู เป็นการนำเทคโนโลยี AI ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาต่างๆ ของสถาบันผลิตครูเพื่อสามารถสรุป วัดผล ประเมินผล พัฒนาการความรู้ ความสามารถของนิสิตนักศึกษาครูแต่ละคนในด้านต่างๆ ตามมาตรฐานวิชาชีพครู จัดทำเป็น Digital Portfolio ของนิสิตนักศึกษาแต่ละคน และอาจารย์ที่ปรึกษาสามารถที่จะใช้ประโยชน์เพื่อให้นิสิต นักศึกษาในความดูแลได้รับ Feedback ถึงความสามารถเชิงวิชาการ คุณลักษณะความเป็นครู จุดเด่น จุดที่ควรพัฒนาในแต่ละด้านเพื่อให้แต่ละคนได้ทราบข้อเสนอแนะหรือแนวทางการพัฒนาตนเองในการเป็นครูที่ดีมีความพร้อมมากที่สุดก่อนเข้าสู่วิชาชีพครูในอนาคต
3.สร้างระบบการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ให้นิสิต นักศึกษาครู เป็นการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาต่างๆ ของอาจารย์คณะครุศาสตร์ ศึกษาศาสตร์จะต้องจัดให้มีหลากหลายรูปแบบทั้ง Onsite, Online, E-learning หรือ Hybrid เพื่อให้นิสิตนักศึกษาครูเกิดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (Experiential Learning) จากการจัดการเรียนการสอนของอาจารย์ได้เรียนรู้และรับประสบการณ์ตรงจากเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนการสอนของอาจารย์ สามารถนำประสบการณ์ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้กับการฝึกประสบการณ์วิชาชีพในอนาคตได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการเรียนการสอนของอาจารย์ครุศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ต้องสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) ให้นิสิตนักศึกษาครูทุกคน เห็นถึงการประสานความสามารถของ AI (AI Cooperation) และ Big Data กับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของอาจารย์โดยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างผสมกลมกลืน
4.การจัดประสบการณ์วิชาชีพครูให้นิสิตนักศึกษาครู นอกจากการสร้างการเรียนรู้เชิงประสบการณ์จากอาจารย์ในคณะครุศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ แล้วการที่กำหนดให้นิสิต นักศึกษาครูต้องได้รับการฝึกประสบการณ์วิชาชีพระหว่างเรียนก่อนที่จะออกปฏิบัติการสอนจริงตามหลักสูตร ซึ่งสถาบันผลิตครูจะต้องมุ่งเน้นประสบการณ์วิชาชีพที่เสริมสร้างทัศนคติการเป็นครูในยุคดิจิทัล การใช้ AI และ Big Data ในการปฏิบัติหน้าที่ครู ให้มีประสบการณ์ การเรียนรู้ สภาพแวดล้อมทางเทคโนโลยีดิจิทัล AI, Big Dataและ Digital Platforms ต่างๆ ที่เสริมสร้าง พัฒนาขีดความสามารถการทำหน้าที่ครูในอนาคต เป็นการเตรียมครูเพื่อปฏิบัติการสอนในอนาคตไม่ใช่เตรียมครูเพื่อให้อยู่ในปัจจุบัน
5.การพัฒนาทักษะความรู้ ความสามารถทางภาษาอังกฤษ เป็นที่ยอมรับแล้วว่าภาษาอังกฤษมีความสำคัญที่ทุกคนจะต้องใช้ในการเข้าถึงแหล่งความรู้ต่างๆ ที่เป็นสากลผ่าน Internet ดังนั้น นิสิตนักศึกษาครูทุกคนจะต้องสามารถสื่อสาร ใช้ภาษาอังกฤษได้อย่างดีเทียบเท่า CEFR ไม่ต่ำกว่า B2 ทุกคน ดังนั้นหากสถาบันผลิตครู มีอาจารย์ที่มีความพร้อมควรจัดกิจการเรียนการสอนในบางรายวิชาต่างๆ ของคณะในอนาคตอาจจะให้เป็น Bilingual ได้คือแต่ละวิชามีการบรรยายเป็นภาษาอังกฤษได้ร้อยละ 20 ของจำนวนชั่วโมงเรียนตามจำนวนหน่วยกิตและสามารถเพิ่มสัดส่วนได้เมื่อนิสิต นักศึกษาครูมีความคุ้นเคย ทั้งนี้ เพื่อเป็นการสร้างบรรยากาศการเรียนการสอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ต้องใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อในการสอนและการเรียนรู้ นิสิต นักศึกษาครูก็มีโอกาสฝึกฝน เรียนรู้เชิงประสบการณ์และพัฒนาขีดความสามารถด้านภาษาอังกฤษของตนเองให้สามารถใช้ภาษาอังกฤษได้ดีและมีโอกาสในการเป็นครูสอนในโรงเรียนสองภาษาในอนาคตได้อีกด้วย
การผลิตครูยุคการศึกษา 5.0 สถาบันผลิตครูจะต้องจัดหลักสูตร การเรียนการสอนให้มีความยืดหยุ่น และเน้นที่สร้างการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ในยุคดิจิทัล เพื่อสร้างขีดความสามารถให้นิสิต นักศึกษาครู มีความสามารถที่หลากหลายนอกเหนือจากวิชาชีพครูพื้นฐานเพื่อให้นิสิตนักศึกษาครูทุกคนสามารถทำหน้าที่ครูได้อย่างมีประสิทธิภาพทันต่อการเปลี่ยนแปลง
เอกชัย กี่สุขพันธ์
อดีตประธานกรรมการมาตรฐานวิชาชีพคุรุสภา
