ไม่ว่าประเด็นรวมแคนาดาเข้ากับสหรัฐ ไม่ว่าซื้อเกาะกรีนแลนด์ หรือยึดคืนคลองปานามา ล้วนเป็นเป้าหมายไปสู่คำขวัญ MAGA = Make America Great Again หากมองในมุมกว้างของประวัติศาสตร์ คือพฤติกรรมที่ไร้ประโยชน์ เพราะเป็นการทำลาย “อำนาจอ่อน” ทางการเมือง สหรัฐได้กลายเป็นศัตรูของแคนาดาและบรรดาประเทศยุโรป ที่สุดแล้วได้ถูกจัดไปอยู่ชายขอบของสังคม
คำขวัญ MAGA ของทรัมป์ได้ถูกแปลงเป็น Make America Go Away
แม้ทรัมป์ได้พยายามขจัดปัญหาภายใน แต่นอกจากไม่เกิดประโยชน์ ยังเป็นการสร้างความแตกแยกในวงกว้าง เพราะมิได้รับการสนับสนุนจากคนอเมริกัน เช่น บังคับให้ศาลยกฟ้อง Eric Adams นายกเทศมนตรีนิวยอร์ก ในข้อหาทุจริตต่อหน้าที่ เป็นเหตุให้ Danielle Sassoon อัยการรัฐบาลกลางลาออกจากงาน เพื่อเป็นการประท้วงต่อคำสั่งที่ขาดความชอบธรรม เพราะประธานาธิบดีกระทำละเมิดต่ออำนาจตุลาการ
นอกจากนี้ ทรัมป์ยังทำให้เหตุการณ์ภายใน “สงครามแนวคิด” แผ่ไปยังยุโรป โดยบัญชาให้รองประธานาธิบดีแวนซ์ไปกล่าวโจมตีประเทศยุโรปในที่ประชุมว่าด้วยความมั่นคง ณ มิวนิก เยอรมนี ด้วยการเน้นย้ำให้ยุติสงครามยูเครนโดยด่วน แวนซ์ กล่าวว่า ศัตรูของยุโรปมิใช่รัสเซียหรือจีน หากเกิดจากภายในยุโรปเอง อีกทั้งพบกับหัวหน้าพรรคฝ่ายขวาของเยอรมนีพร้อมทั้งเปิดเผยสนับสนุนการเลือกตั้ง จึงเป็นเหตุให้สังคมมองว่า กรณีเป็นการแทรกแซงกิจการภายใน เป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นก่อนในประวัติศาสตร์
ชั ดเจนยิ่ง การที่ทรัมป์จะทำการปรับเปลี่ยนรูปแบบแห่งอำนาจทางการเมือง เป้าหมายหลักคือต้องการยุติสงครามยูเครนโดยด่วน ก่อนหน้านี้ก็ได้คุยกับปูตินทางโทรศัพท์เป็นเวลานานถึง 90 นาที ว่ากันว่า ผลการสนทนาเป็นที่น่าพอใจ และได้กำหนดการประชุมสุดยอดกับปูตินที่ซาอุดีอาระเบีย ต่อมาได้โทรศัพท์แจ้ง “เซเลนสกี” ประธานาธิบดียูเครน ว่า การประชุมสุดยอดว่าด้วยยุติสงครามยูเครน จะไม่มีการเชิญเซเลนสกีร่วมด้วย ประเทศยุโรปก็มิให้เข้าร่วม ทั้งนี้โดยอ้างว่า สงครามยูเครนเป็นเรื่องระหว่างสหรัฐและรัสเซีย กรณีจึงเป็นการทำลายจิตใจของคนยุโรป เพราะถูกขจัดให้อยู่นอกลู่ ชาวยุโรปไม่พอใจที่การเจรจาสงบศึกของสงครามยุโรป กลับกีดกันมิให้คนยุโรปเข้าร่วม จึงเป็นความระทม
ต้องยอมรับว่า นี่คือลัทธิสัจนิยมสากลของสหรัฐ ซึ่งดูแต่ผลประโยชน์ ไม่คำนึงถึงเหตุผล ทรัมป์ได้เน้นย้ำว่า ไบเดนและประเทศยุโรปส่วนหนึ่งได้ทำความผิดอย่างใหญ่หลวง โดยการขยายขอบเขตนาโตมายังตะวันออกอย่างต่อเนื่อง กำลังทหารมุ่งสู่ชายแดนรัสเซีย เป็นการยั่วยุให้รัสเซียต้องตอบโต้อย่างรุนแรง
จึงเป็นเหตุให้สื่อในยุโรปตั้งข้อสังเกต สหรัฐจะรวมกับรัสเซียมาสกัดจีนละหรือ จึงเป็นเหตุให้คิดถึงสุนทรพจน์ของ “คิสซิงเจอร์” ที่ว่า ความสัมพันธ์ระหว่างจีน สหรัฐและรัสเซียคือรูปสามเหลี่ยม สองมุมรวมกันย่อมใหญ่กว่าอีกมุมหนึ่ง หมายถึงรัสเซียเข้ากับฝ่ายใด ฝ่ายนั้นก็ใหญ่กว่าแน่นอน
แ ต่หลายปีที่ผ่านมาสัมพันธภาพจีนและรัสเซียนับวันสนิทสนมมากขึ้น การที่จะให้จีนและรัสเซียแตกกัน คงเป็นไปได้ยาก อันเป็นประจักษ์ที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิงมีกำหนดจะไปเยือนมอสโกในเดือนพฤษภาคม เพื่อร่วมฉลองชัยชนะสงครามต่อต้านลัทธิฟาสต์ซิสครบรอบ 80 ปี ถือเป็นสันถวไมตรีที่กลั่นออกมาจากเลือด น่าเชื่อว่าจีนและรัสเซียคือหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ที่แท้จริงและพึ่งได้
ส่วนความขัดแย้งภายในของสหรัฐบวกกับปัญหาภาษีศุลกากร เป็นเหตุให้สินค้าบริโภคมีราคาสูงขึ้น สร้างความเดือดร้อนให้แก่อเมริกันชน เช่น ไข่ไก่ 1 ฟอง ราคาสูงถึง 1 ดอลลาร์ ถือว่าสูงสุดเป็นประวัติกาล แต่วัวหายล้อมคอกยังไม่สาย ถ้าหากทรัมป์รีบทำการยกเลิกเก็บภาษีบางประเภทจากจีนและฮ่องกงอันเกี่ยวกับพัสดุที่มีมูลค่าต่ำกว่า 800 ดอลลาร์ หากมิฉะนั้น อัตราเงินเฟ้อที่นับวันสูงขึ้นก็จะต้องกระทบถึงคำขวัญ
Make America Great Again!
ศ.ชยานันต์ ศุกลวณิช
