เริ่มจากบทพรรณนาแห่งสำนวนของ เจ้าพระยาพระคลัง(หน) ที่ว่า ตั๋งโต๊ะจึงถามว่า
“ท่านจะไปเกลี้ยกล่อมลิโป้นั้นประการใดจะได้”
ลิซกจึงตอบว่า “ขอให้ท่านจัดทรัพย์สิ่งของอันดีกับม้าซึ่งชื่อว่าเซ็กเธาว์ อันมีกำลังเดินทางได้วันละหมื่นเส้นมาเถิด ข้าพเจ้าจะเอาไปให้ลิโป้ แล้วจะเกลี้ยกล่อมให้ลิโป้มาอยู่กับท่านจงได้”
ตั๋งโต๊ะได้ยินดังนั้นจึงปรึกษากับลิยูว่า “ซึ่งลิซกว่ากล่าวทั้งนี้ท่านยังเห็นประการใด”
ลิยูจึงว่า “ท่านสิ จะคิดการใหญ่เสียดายกับสิ่งของกับม้าตัวหนึ่งไยเล่า ถ้าสมความคิดแล้วท่านจะปรารถนาสิ่งใดก็จะได้โดยสะดวก”
ตั๋งโต๊ะได้ฟังมีความยินดีนัก
จึงจัดทองคำพันตำลึง กับพลอยสิบยอด เข็มขัดประดับหยกสายหนึ่งกับม้าซึ่งชื่อเซ็กเธาว์ให้แก่ลิซกแล้วสั่งว่า
“ท่านเอาไปให้ลิโป้ตามท่านคิดนั้นเถิด”
เ มื่ออ่านสำนวนแปล วรรณไว พัธโนทัย ก็จะสัมผัสได้ในด้านอันละม้ายกันว่า ตั๋งโต๊ะจึงถามว่า
“จะไปเกลี้ยกล่อมเขาได้อย่างไร”
ลิซกว่า “ข้าพเจ้าทราบว่า ท่านมีม้าดีที่ชื่อกระต่ายแดงซึ่งสามารถวิ่งได้วันละพันลี้ จึงใคร่ขอม้าตัวนี้ของท่านกับทองคำและไข่มุกให้เป็นของกำนัลแก่ลิโป้เพื่อสะดวกในการเจรจา เพียงเท่านี้ ลิโป้ก็จะต้องทรยศหักหลังเต๊งหงวนมาเข้าด้วยท่านทันที”
ตั๋งโต๊ะจึงถามลิยูว่า “ท่านเห็นอย่างไร”
ลิยูตอบว่า “ท่านอยากจะเป็นใหญ่ในใต้ฟ้า ไฉนจะมัวเสียดายม้าเพียงตัวเดียว”
ตั๋งโต๊ะได้ฟังก็ชอบใจ
สั่งให้จัดม้ากระต่ายแดง กับ ทองคำพันตำลึง ไข่มุกนับสิบๆ เม็ด เข็มขัดหยกเส้นหนึ่งมอบให้ลิซก
เมื่อย้อนกลับไปอ่านสำนวน เจ้าพระยาพระคลัง(หน) ก็ยิ่งระทึกดวงหทัย
ลิซกรับของทั้งปวงกับม้าแล้วก็ลาตั๋งโต๊ะไปยังค่ายเต๊งหงวน พอพบบ่าวลิโป้ออกมาตระเวนจึงจับตัวลิซกไว้
ถามว่า “มาทำไม”
ลิซกบอกว่า “เราชื่อลิซก เป็นเพื่อนรักกับลิโป้มาแต่น้อย บัดนี้ระลึกถึงลิโป้จึงมาหาท่านทั้งปวงช่วยพาเราไปหาลิโป้จงได้”
ทหารกองตระเวนจึงให้คุมตัวเอาไว้แล้วให้เอาเนื้อความไปบอกลิโป้
ลิโป้ครั้นแจ้งดังนั้นก็มีความยินดีนัก จึงออกมารับลิโป้เข้าไปถึงในค่ายแล้วจึงว่า
“เรากับท่านรักกันมาแต่น้อยจากกันมาช้านานแล้ว บัดนี้ ท่านมาอยู่ทำราชการตำแหน่งใด”
ลิซกจึงตอบว่า
“เราเป็นตงลงเจี้ยง นายทหาร รู้ว่าท่านทำราชการเป็นนายทหารแล้วได้ช่วยอาสาแผ่นดินทั้งนั้น เรามีความยินดีด้วยหาสิ่งใดจะให้มิได้ มีแต่ม้าตัวนี้ชื่อเซ็กเธาว์ มีฝีเท้าเดินทางได้วันละหมื่นเส้น ถ้าขึ้นเขาแลข้ามน้ำก็เหมือนกับเดินที่ราบ ท่านจงเอาไว้เถิดจะได้ทำราชการอาสาแผ่นดินสืบไป”
สำนวน วรรณไว พัธโนทัย บรรยายว่า ลิซกได้ของกำนัลแล้วก็มายังค่ายพักของลิโป้ ทหารของลิโป้ซึ่งซุ่มอยู่ข้างทางเข้าล้อมจับตัวลิซก ไว้ ลิซกบอกทหารเหล่านั้นว่า
“เจ้าจงรีบไปแจ้งต่อท่านแม่ทัพลิโป้ด้วยว่ามีคนบ้านเดียวกันมาขอพบ”
ทหารรีบไปแจ้งต่อลิโป้ ลิโป้อนุญาตให้เข้าพบ ลิซกพบลิโป้แล้วว่า “น้องชายผู้วิเศษท่านสบายดีหรือ”
ลิโป้โค้งให้แล้วว่า “ไม่ได้พบท่านเสียนาน เดี๋ยวนี้อยู่ที่ไหนล่ะ”
ลิซกตอบว่า “ข้าพเจ้าเป็นนายทหารเสือ ทราบว่าน้องเราได้ช่วยประคับประคองบ้านเมืองให้ร่มเย็นเป็นสุขก็ดีใจยิ่งนัก ข้าพเจ้ามีม้าดีตัวหนึ่งวิ่งได้วันละเป็นพันลี้ ลุยน้ำขึ้นเขาเหมือนเดินในที่ราบ
ชื่อว่ากระต่ายแดง ขอมอบให้น้องชาย ผู้วิเศษไว้ เป็นเครื่องประดับพยัคฆเดชานุภาพของท่าน”
ยิ่งนำเอาสำนวนแปล พญ.กัลยา สุพันธุ์วณิช มาเสริมต่อ ก็จะยิ่งเข้าใจในการพบระหว่างลิซกกับลิโป้
ได้อย่างกระจะมากยิ่งขึ้น
เริ่มจากภายหลังหลี่ซู่ (ลิซก) ยืนยันต่อต่งจั๋ว (ตั๋งโต๊ะ) “ข้าขออาศัยลมปากของข้าไปโน้มน้าวเอาตัวหลี่ปู้ว์ (ลิโป้) มาเป็นพวกเรา”
ต่งจั๋วว่า “จะโน้มน้าวอย่างไร”
ตอบ “ได้ข่าวว่าท่านมีม้าชั้นเลิศ ซื่อทู่ สามารถวิ่งได้วันละพันลี้ ต้องใช้ม้านี้กับของมีค่าไปล่อมัน แล้วค่อยใช้วาจาโน้มน้าวให้มันทรยศต่อติงหยวน (เต็งหงวน) มาอยู่กับนายท่าน”
ต่งจั๋วถามความเห็นหลี่หรู (ลิยู)
หลี่หรูว่า “นายท่านปรารถนาแผ่นดิน จะมาอาลัยอะไรกับม้าตัวหนึ่ง”
ต่งจั๋วจึงเตรียมทองคำพันตำลึง ไข่มุกหลายสิบเม็ด เข็มขัดหยกหนึ่งเส้น หลี่ซู่ว์นำของขวัญไปค่ายของหลี่ปู้ว์
แจ้งว่าเพื่อนเก่ามาพบ
หลี่ปู้ว์ให้เข้าพบ หลี่ซู่ว่า “นับแต่จากกันมา ท่านน้องสุขภาพเป็นอย่างไร”
หลี่ปู้ว์คารวะตอบว่า “ไม่พบตั้งนาน ตอนนี้รับราชการตำแหน่งใด”
ตอบ “หู่จีจงหลางเจี้ยง ได้ข่าวท่านน้องช่วยงานแผ่นดินก็ดีใจมาก มีม้าหนึ่งซื่อทู่ วิ่งวันละพันลี้ ขึ้นเขาลงห้วย ฝีเท้าราบเรียบประดุจดังวิ่งบนที่ราบ ตั้งใจฝากให้น้องท่านเพื่อเสริมบารมี”
ประเด็นจึงอยู่ที่ “ของกำนัล”
ทั้งๆ ที่ของกำนัลที่ลิซกขอและได้มาจากตั๋งโต๊ะนั้นมิได้มีแต่เพียง “ม้า” หากแต่ยังมีของอื่นอีก
นั่นก็คือ
ทองคำพันตำลึง พลอยสิบยอด เข็มขัดประดับหยก ม้าซึ่งชื่อเซ็กเธาว์ (เจ้าพระยาพระคลัง(หน))
ม้ากระต่ายแดง ทองคำพันตำลึง ไข่มุกนับสิบๆ เม็ด เข็มขัดหยก (วรรณไว พัธโนทัย)
ม้าชั้นเลิศซื่อทู่ ทองคำพันตำลึง ไข่มุก หลายสิบเม็ด เข็มขัดหยกหนึ่งเส้น (พญ.กัลยา สุพันธุ์วณิช)
เป้าหมาย “การเกลี้ยกล่อม” และมอบ “ของขวัญ” เด่นชัด
ท่าทีของตั๋งโต๊ะอาจเด่นชัดในเป้าหมาย แต่ก็ยังรู้สึก “ข้อข้อง” ในใจเรื่องนี้ลิยูเข้าใจ
ในฐานะ “ที่ปรึกษา” ในฐานะ “กุนซือ” จึงยืนยัน
“ท่านสิจะคิดการใหญ่เสียดายกับสิ่งของกับม้าตัวหนึ่งไยเล่า ถ้าสมความคิดแล้วท่านจะปรารถนาสิ่งใดก็จะได้โดยสะดวก”
ถามว่าตั๋งโต๊ะ “อาลัย” ในสิ่งใด
หากติดตามแต่ละรายละเอียดเมื่อลิซกนำ “ของกำนัล” ไปมอบให้ลิโป้ ณ ค่ายก็จะได้คำตอบ
คำตอบมิได้อยู่ที่ทองคำ มิได้อยู่ที่สายรัดเอว มิได้อยู่ที่ไข่มุก
หากเป็น “ม้า”
