หลังจบภารกิจแถลงนโยบายรัฐบาลต่อที่ประชุมรัฐสภา รัฐมนตรีแต่ละกระทรวงเร่งเครื่องเข้าประจำทำการทันที
หนึ่งในนั้น ที่กระทรวงศึกษาธิการ วันที่ 20 เมษายน นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เรียกประชุมหัวหน้าหน่วยงานในสังกัด มอบนโยบายและการขับเคลื่อนนโยบายการศึกษา 5 ภารกิจหลัก
1.คืนเวลาให้ครู คืนอนาคตให้เด็ก ให้ครูทำหน้าที่สอนอย่างเดียวโดยไม่ต้องทำภาระงานอื่น
2.รื้อสูตรลดความเหลื่อมล้ำด้านงบประมาณ ยกเลิกการจัดสรรงบรายหัวแบบเท่ากันแต่ไม่เป็นธรรม เปลี่ยนเป็นให้งบตามความจำเป็นจริง
3.ยกระดับการเรียนรู้สู่โลกความจริง เปลี่ยนการเรียนการสอนแบบท่องจำเป็นหลักสูตรฐานสมรรถนะ เน้นการคิดวิเคราะห์และให้สามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้จริงในชีวิตประจำวัน ผลักดันนโยบาย AI for ALL เพื่อเตรียมความพร้อมการทดสอบตามโครงการประเมินผลนักเรียนร่วมกับนานาชาติหรือ PISA 2029 พร้อมบูรณาการตั้ง Human Capital Superboard ข้ามกระทรวง ทั้งศึกษาธิการ การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม แรงงาน พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และภาคเอกชน ผลักดันธนาคารหน่วยกิตกลางและร่วมมือกับองค์กรระดับโลกเพื่อสร้าง Global Citizen
4.โรงเรียนต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัย ตั้งศูนย์พิทักษ์สิทธิและเสรีภาพ 24 ชั่วโมง
5.ผลักดันร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ
ต่อมาวันที่ 27 เมษายน จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ MOE Human Capital Blueprint Workshop เพื่อออกแบบสถาปัตยกรรมการศึกษาไทยและทุนมนุษย์ ออกแบบโครงสร้างทั้งระบบการศึกษา ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ทั้งหลักสูตร วิธีสอน ครูและบุคลากร ระบบวัดผลและประเมินผล เทคโนโลยีและสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ เพื่อสร้างทุนมนุษย์ หรือคนคุณภาพที่ตอบโจทย์โลกอนาคต ไม่ใช่แค่เรียนจบ แต่ต้องนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปใช้ให้เป็นและต่อยอดได้ มี นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธาน
“เรื่อง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ มีการถกเถียงกันมาก ที่มีร่าง พ.ร.บ.ยื่นมาจากหลายพรรคการเมือง หลายภาคส่วน ทำให้มีความจำเป็นต้องรับฟังข้อเสนอแนะของทุกภาคส่วน เพราะเชื่อว่าการเติมเต็มตรงนี้จะเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ที่สุดสำหรับประเทศ ไม่ควรที่จะมีร่างไหนเป็นพระเอก แต่เราต้องรวมทุกร่างมาด้วยกัน โดยมี ศธ.เป็นเจ้าภาพ ทำให้มีพื้นที่ที่เป็นกลางสามารถที่ทุกคนจะออกเสียงได้ โดย ศธ.จะเปิดใจรับฟังเพื่อรวบรวมเรื่องเหล่านี้ ถ้าวันนี้ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติไม่ออกมาเป็นฉันทมติ ผมก็อยู่ไม่ได้เหมือนกัน” นายยศชนันย้ำหนักแน่น
ขณะที่นายประเสริฐบอกว่า การระดมสมองครั้งนี้ได้แบ่งออกเป็น 5 ภารกิจ 1.การเพิ่มความคล่องตัวให้การศึกษา คือ การกระจายอำนาจให้สถานศึกษา 2.การเรียนแบบไร้รอยต่อ 3.การคืนเวลาให้ครู 4.การออกแบบสถาปัตยกรรมการศึกษาใหม่ และ 5.การสร้างครูยุคใหม่
เรื่อง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ผมจะไม่บอกว่าของเก่าไม่ดีอย่างไร วันนี้ขอให้ลองคิดนอกกรอบ เอาความคิดเก่าทิ้งไป เอาความคิดใหม่ใส่เข้าไป ผมให้คำมั่นว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในวันนี้ คือ พิมพ์เขียว จะไม่เสียเปล่า จะไม่เก็บไว้ในลิ้นชัก แต่จะไปเป็นส่วนหนึ่งในร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ ผมได้รับปากในสภาว่า จะต้องทำให้สำเร็จ วันที่ 1 พฤษภาคม เชิญประชุมบุคคลที่เกี่ยวข้องมาหารือเบื้องต้น
ครับ ติดตามความเคลื่อนไหว การขับเคลื่อนนโยบายการศึกษาระหว่างกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงการอุดมศึกษาฯแล้ว ความหวังเกิดขึ้นอีกครั้ง ไม่ต่างจากครั้งก่อนตลอดหลายปีที่ผ่านมา
แต่แล้วความหวังที่ว่าก็ค่อยๆ ลบเลือนหายไปในที่สุด ครั้งนี้ขออย่าให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอยอีกเลย
ผมขอสานเสวนาแค่ประเด็นเดียว ในอีกหลายต่อหลายเรื่องที่คาดว่า ถ้าหาบทสรุปไม่ได้ในเวลาที่ควรจะเป็น จะส่งผลให้นโยบายการศึกษาไม่เป็นไปตามที่ฝ่ายนโยบายวาดหวังไว้
เรื่อง ซุปเปอร์บอร์ด ครับ
ทีมงานนโยบายการศึกษาออกแบบซุปเปอร์บอร์ดใหม่ เรียกว่า Human Capital Superboard ข้ามกระทรวง ทั้งศึกษาธิการ การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม แรงงาน พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และภาคเอกชน
ซึ่งเป็นทิศทางที่ควรจะเป็น เพื่อเชื่อมโยงการศึกษากับเศรษฐกิจ สังคมให้กลมกลืนไปด้วยกัน การศึกษากับอาชีพ การศึกษากับการมีงานทำ จำเป็นต้องมีความร่วมมือกับทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้อง
ขณะเดียวกัน ที่ผ่านมาในร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ฉบับใหม่ ทุกฉบับ ซึ่งไม่สามารถทำคลอดออกมาใช้บังคับได้สำเร็จแม้แต่ฉบับเดียว จะมีซุปเปอร์บอร์ดทางการศึกษา ปรากฏอยู่อีกเช่นกัน ในชื่อว่า คณะกรรมการนโยบายการศึกษาแห่งชาติ
องค์ประกอบ นายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีซึ่งนายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธานกรรมการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นรองประธานคนที่หนึ่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นรองประธานกรรมการคนที่สอง กรรมการโดยตำแหน่งได้แก่ ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงแรงงาน ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้มีความรู้ ความสามารถและประสบการณ์ด้านกฎหมาย ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ด้านการศึกษาเพื่อคุณวุฒิตามระดับ ด้านการศึกษาเพื่อการพัฒนาตนเอง ด้านการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต ด้านข้อมูลสารสนเทศ ด้านการพัฒนาเด็กและเยาวชน ด้านคนพิการ ด้านบุคคลซึ่งมีความสามารถพิเศษ และด้านการเงินการคลังหรือเศรษฐศาสตร์ ด้านละหนึ่งคน และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งเป็นผู้แทนจากภาคเอกชนซึ่งสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทยร่วมกันเสนอจำนวนหนึ่งคน และประชาชนซึ่งเป็นที่ยอมรับนับถือเป็นการทั่วไปว่าเป็นผู้ชำนาญการในภูมิปัญญาท้องถิ่นจำนวนหนึ่งคน
พิจารณาจากโครงสร้าง องค์ประกอบของซุปเปอร์บอร์ดตามร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ เทียบเคียงกับแนวคิด Human Capital Superboard ข้ามกระทรวงที่กำลังจะเกิดขึ้นใหม่ จะมีจุดจบพบกันอย่างไร และเมื่อไหร่
เมื่อมี Human Capital Superboard เกิดขึ้น คณะกรรมการนโยบายการศึกษาแห่งชาติ ยังจำเป็นต้องมีอยู่ต่อไปอีกหรือไม่
ถ้ายังมีอยู่ จะอยู่ร่วมกันต่อไปอย่างไร องค์ประกอบ โครงสร้าง ภารกิจ ทิศทางการดำเนินงาน จะไม่ทับซ้อน ซ่อนเงื่อนกัน จนหาบทสรุปได้ยาก
กว่ากระบวนการที่จะทำให้ซุปเปอร์บอร์ดเก่ากับใหม่ ได้ข้อยุติจนออกมาเป็นกฎหมายใหม่
ผมหวั่นไหวว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รัฐบาลผสมน้ำเงินแดงจะมีอันเป็นไปเสียก่อน อย่างทุกครั้งที่ผ่านมา
