ตลอดเวลาที่ผ่านมา ภาคอุตสาหกรรมมีการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาไปมากทั้งด้านโครงสร้างและเทคโนโลยี
การปรับโครงสร้างด้วยการรวมกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจ (Cluster) รวมถึงการปรับซัพพลายเชนต่างๆ ทำให้การผลิตสินค้ามีความหลากหลายเพิ่มมากขึ้น ผลพวงมาจากรูปแบบการบริโภคสินค้าของลูกค้าหรือประชาชนที่เปลี่ยนไปก็ทำให้ภาคอุตสาหกรรมเปลี่ยนแปลงด้วย
โดยสรุปแล้ว ปัจจัยที่กดดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในภาคอุตสาหกรรมของไทยจากอดีตถึงปัจจุบัน ได้แก่ 1.กระแสโลกาภิวัตน์และความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีสมัยใหม่ (ซึ่งรวมทั้งระบบดิจิทัลและอินเตอร์เน็ตด้วย) 2.บรรยากาศของการเปิดเสรีทางการค้าการลงทุน และการเคลื่อนย้ายเงินทุน 3.การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับภูมิภาค 4.กฎเกณฑ์หรือกฎระเบียบภาษีการค้าใหม่ๆ สิทธิประโยชน์ทางภาษี 5.ความเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ, ราคาสินค้าโภคภัณฑ์ และพลังงานงานที่สูงขึ้น และ 6.สภาวะของโครงสร้างเศรษฐกิจและภาวะการแข่งขันของตลาดโลก
ในปัจจุบัน ลักษณะของอุตสาหกรรมไทยมีความเป็นสากลมากขึ้น คือมีการบริหารจัดการ มีขั้นตอนการผลิต การพัฒนาสินค้า การออกแบบใหม่ๆ โดยเฉพาะการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ นอกจากทำให้ระบบการขนส่งและการสื่อสารทำได้สะดวกรวดเร็วขึ้นแล้ว เรายังยอมรับมาตรฐานสากลต่างๆ มากมายเข้าสู่ระบบอุตสาหกรรมบ้านเรา
ว่าไปแล้ว ตลอดเวลาที่ผ่านมา ประเทศไทยมีปัจจัยที่เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมหลายอย่างโดยเฉพาะมาตรการส่งเสริมและสนับสนุนอย่างจริงจังของภาครัฐ จึงทำให้ภาคอุตสาหกรรม เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศในอาเซียนแล้ว ประเทศไทยจึงมีประสบการณ์ในการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ยาวนานกว่า อีกทั้งสินค้าส่งออกของไทยหลายประเภทเป็นที่เชื่อถือและยอมรับในตลาดโลก และกลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน นอกจากนี้ แรงงานไทยก็ถือได้ว่าเป็นแรงงานที่มีคุณภาพสูง
พัฒนาการของภาคอุตสาหกรรมในช่วงที่ผ่านมา ทำให้เราสามารถเห็นทิศทางและแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมในบางด้านได้ เช่น มีการใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการผลิตสินค้าและบริการ มีการใช้ระบบอัตโนมัติเข้ามาช่วยในการผลิตมากขึ้น เป็นต้น
เมื่อวันนี้เป็นยุคของ “การสร้างคุณค่า” (Value Creation) ที่ต้องอาศัย “เทคโนโลยี” และ “นวัตกรรม” ในการเพิ่มผลผลิต (Productivity) และยกระดับคุณภาพชีวิตตามนโยบาย “ประเทศไทย 4.0” ของภาครัฐ
เราจึงควรจะต้องเริ่มด้วย “การพัฒนาบุคลากร” เพื่อให้พร้อมเป็น “คน 4.0” ในยุคของ “ประเทศไทย 4.0” ซึ่งต้องมีความรู้และทักษะ ความชำนาญมากขึ้นให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีที่ปรับเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว กับยุทธศาสตร์ใหม่ของประเทศที่ภาครัฐกำลังขับเคลื่อนประเทศไปสู่ยุค “ไทยแลนด์ 4.0” ครับผม
