หน้าแรก บทความ เรื่องไม่เป็น...

เรื่องไม่เป็นเรื่องระหว่างกรีซกับมาซิโดเนีย โดย:โกวิท วงศ์สุรวัฒน์

14.02.18 | 12:35 น.
ธงชาติสาธารณรัฐมาซิโดเนีย พ.ศ. 2535-2538

กรีซเป็นประเทศที่ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป ตอนใต้สุด มีพรมแดนทางเหนือติดกับประเทศบัลแกเรีย คาบสมุทรบอลข่าน และแอลเบเนีย มีพรมแดนทางตะวันออกติดกับประเทศตุรกี อยู่ติดทะเลอีเจียนทางด้านตะวันออก ติดทะเลไอโอเนียนและทะเลเมดิเตอร์เรเนียนทางด้านตะวันตกและใต้ กรีซนับว่าเป็นแหล่งอารยธรรมตะวันตกอันยิ่งใหญ่ และมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน

ธงชาติมาซิโดเนียในปัจจุบัน

ประเทศกรีซประกอบด้วยแผ่นดินใหญ่ในทางทิศใต้ไปจนถึงแหลมบอลข่านและเกาะมากมายกว่า 3,000 เกาะ รวมทั้งเกาะครีต, เกาะโรดส์, เกาะไคออส, เกาะเลส บอส ฯลฯ กรีซมีแนวชายฝั่งทะเลยาว 15,000 กิโลเมตร และเส้นแบ่งเขตแดนยาว 1,160 กิโลเมตร

กรีซเป็นประเทศหนึ่งในยุโรปที่มีภูเขามากที่สุดมียอดเขาโอลิมปัสเป็นจุดที่สูงที่สุดของกรีซ คือ 2,919 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล กรีซมีพื้นที่ 131,957 ตารางกิโลเมตร มีเมืองหลวงชื่อกรุงเอเธนส์ มีประชากร 10,816,286 คน เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่ากรีซคืออู่อารยธรรมของยุโรปเนื่องจากเป็นที่เกิดของลัทธิประชาธิปไตย ปรัชญาตะวันตก กีฬาโอลิมปิก วรรณคดีตะวันตก ประวัติศาสตร์นิพนธ์ วิชารัฐศาสตร์ หลักการสำคัญของคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ทำให้อารยธรรมตะวันตกเจริญรุ่งเรืองยิ่งในปัจจุบัน

ส่วนประเทศมาซิโดเนียเพิ่งเป็นประเทศที่เกิดใหม่เมื่อ พ.ศ.2534 หรือเพียง 20 กว่าปีมานี้เองโดยแยกตัวออกจากประเทศยูโกสลาเวีย (ประเทศยูโกสลาเวียล่มสลายลงโดยแยกออกเป็น 7 ประเทศ) ดินแดนมาซิโดเนียแต่เดิมกว้างใหญ่พอสมควรกินพื้นที่ของประเทศมาซิโดเนียทั้งหมดบางส่วนในประเทศแอลบาเนียและในกรีซ สำหรับประเทศมาซิโดเนียตั้งอยู่ทางตอนเหนือของกรีซมีเนื้อที่ 25,333 ตารางกิโลเมตร มีประชากร 2,058,539 คน เมืองหลวงชื่อ กรุงสโกเปีย

เดิมทีเดียวดินแดนมาซิโดเนียถือเป็นชาวกรีซที่อยู่บริเวณชายขอบของบรรดานครรัฐกรีซ หรือเป็น คือเป็นชาวกรีกบ้านนอกนั่นแหละ

Advertisement

ต่อมาในดินแดนมาซิโดเนียนี่เองเมื่อปีที่ 356 ก่อนคริสตกาลเป็นสถานที่เกิดของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช ผู้สร้างจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคโบราณ พระองค์ได้รับการศึกษาตามแบบกรีกดั้งเดิมภายใต้การดูแลของอริสโตเติล นักปรัชญากรีกผู้ยิ่งใหญ่ของโลก

พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ได้ขึ้นครองราชย์ เมื่อปีที่ 336 ก่อนคริสตกาลและเสียชีวิตในอีก 13 ปีต่อมาเมื่ออายุเพียง 32 พรรษา แม้ว่าจักรวรรดิของอเล็กซานเดอร์จะอยู่เพียงระยะเวลา 13 ปี แต่ผลกระทบจากการพิชิตดินแดนของพระองค์ส่งผลการขยายอารยธรรมของกรีซสืบเนื่องต่อมาเป็นเวลาหลายศตวรรษ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชถือเป็นหนึ่งในบุรุษผู้มีชื่อเสียงมากที่สุดในโลกยุคโบราณ ซึ่งเป็นธรรมดาอยู่เองที่ประเทศกรีซและประเทศมาซิโดเนียต่างก็แย่งกันถือสิทธิว่าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชเป็นมหาราชแห่งประเทศตน โดยทางกรีซอ้างว่าชาวมาซิโดเนียในปัจจุบันเป็นชนเผ่าสลาฟที่เพิ่งอพยพมาอยู่อาศัยเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 6 หลังพระเจ้าอเล็กซานเดอร์สิ้นชีวิตหลายร้อยปีจึงมิใช่ไม่ใช่ชาวกรี

นอกจากนี้ ดินแดนทางเหนือของกรีซก็มีอยู่ถึง 3 จังหวัดที่ชื่อมาซิโดเนีย คือมาซิโดเนียกลาง มาซิโดเนียตะวันออก และมาซิโดเนียตะวันตก

แม้ในข้อเท็จจริงเชิงประวัติศาสตร์ประชาชนในประเทศมาซิโดเนียจะไม่ได้มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับอาณาจักรมาซิโดเนียของอเล็กซานเดอร์มหาราชโดยตรง แต่ชาวมาซิโดเนียซึ่งสืบเชื้อสายมาจากชาวสลาฟก็อยู่ในภูมิภาคนี้มานานกว่า 14 ศตวรรษ และยังใช้ชื่อมาซิโดเนียมานานหลายร้อยปี และก็มีไม่น้อยที่เชื่อว่าพวกเขาคือผู้สืบทอดอาณาจักรมาซิโดเนียที่แท้จริง พวกเขาจึงใช้ชื่อมาซิโดเนียมาโดยตลอด

นอกจากนี้ พวกเขายังใช้ ธง “Sun of Verghina” ซึ่งเป็นพระอาทิตย์รัศมี 16 แฉก ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของราชวงศ์มาซิโดเนียโบราณมาเป็นธงชาติมาซิโดเนีย (ก่อนที่จะปรับให้เหลือ 8 แฉก และเปลี่ยนรูปร่างรัศมีให้ต่างออกไป หลังการประท้วงจากกรีซ) และแถมยังตั้งชื่อสนามบินนานาชาติว่าสนามบินอเล็กซาน
เดอร์มหาราชแห่งสโกเปีย

ประเทศกรีซต่อต้านการที่มาซิโดเนีย เรียกตัวเองว่า “มาซิโดเนีย” มาตั้งแต่ตอนที่มาซิโดเนียแยกตัวออกจากยูโกสลาเวียในปี 1991 เพราะชาวกรีกถือว่า “มาซิโดเนีย” ควรเป็นของชาวกรีกแต่เพียงผู้เดียว แต่ชาวมาซิโดเนียก็เชื่อว่าตัวเองมีความชอบธรรมที่จะใช้ชื่อนี้เช่นเดียวกันเนื่องจากชาวสลาฟได้เข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ดินแดนมาซิโดเนียมาตั้งหนึ่งพันห้าร้อยกว่าปีมาแล้ว ความขัดแย้งดังกล่าวเกิดมาจากประวัติศาสตร์ผสมกับอุดมการณ์ชาตินิยม และการขีดเส้นแบ่งพรมแดนต่างๆ ก็เพิ่งจะเกิดมีขึ้นเมื่อไม่กี่ร้อยปีที่ผ่านมานี้

แต่โบราณมาชื่อมาซิโดเนีย มาจากชื่อของอาณาจักรมาซิดอน ซึ่งก่อนการขยายอาณาเขตของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช พื้นที่ของมาซิดอนส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ภาคกลางและตะวันตกของเขตมาซิโดเนียที่ตั้งอยู่ในประเทศกรีซในปัจจุบัน ชาวกรีกจึงพยายามอ้างสิทธิในการใช้ชื่อมาซิโดเนียแต่เพียงผู้เดียว เนื่องจากต้นกำเนิดของคำดังกล่าวอยู่ในประเทศของตน และกรีซก็คือรัฐที่สืบเนื่องมาจากอาณาจักรมาซิโดเนียโบราณของอเล็กซานเดอร์มหาราช

ต่อมามาซิโดเนียกลายเป็นชื่อเรียกภูมิภาคที่กว้างขวาง เมื่อมีการขยายเขตการปกครองให้กว้างไปกว่ายุคดั้งเดิมในยุคโรมัน ไม่ใช่แค่พื้นที่ตอนกลางและตอนเหนือของกรีซในปัจจุบันเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงพื้นที่ส่วนใหญ่ของสาธารณรัฐมาซิโดเนียในปัจจุบันและพื้นที่ด้านตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศแอลบาเนีย
แต่ความเป็นปฏิปักษ์ของสองประเทศเพื่อนบ้านต่างก็ไม่เป็นผลดีกับทั้งสองฝ่าย รัฐบาลของสองประเทศจึงพยายามหาทางปรองดอง ฝ่ายกรีซเคยเสนอให้มาซิโดเนียใช้คำอื่นประกอบในชื่อประเทศมาซิโดเนีย เพื่อให้สามารถแยกแยะได้จัดเจนกับเขตปกครองในกรีซ

ชื่อที่ถูกเสนอก็มีทั้ง “มาซิโดเนียใหม่” หรือ “มาซิโดเนียตอนบน” แม้จะยังหาข้อสรุปไม่ได้ แต่ฝ่ายมาซิโดเนียเองก็พยายามประนีประนอมโดยเสนอว่าพวกเขาจะเปลี่ยนชื่อสนามบินอเล็กซานเดอร์มหาราชแห่งสโกเปียเป็นสนามบินแห่งสโกเปีย

อย่างไรก็ดี ความพยายามที่จะปรองดองของสองประเทศก็ยังมีอุปสรรคอยู่ที่ ชาวกรีซโดยเมื่อการสำรวจความคิดเห็นล่าสุด ชาวกรีกกว่า 59% ไม่เห็นด้วยกับการยอมให้มาซิโดเนียใช้ชื่อใดๆ ก็ตามที่มีคำว่า
มาซิโดเนีย อยู่ด้วยเลย ดังนั้น การผลักดันของรัฐบาลกรีซที่ทำความตกลงในเรื่องที่ไม่เป็นเรื่องนี้กับรัฐบาลมาซิโดเนียจึงทำให้รัฐมนตรีต่างประเทศของกรีซถึงกับถูกขู่ฆ่า ส่วนนักการเมืองบางรายก็ฉวยโอกาสเอาความคิดชาตินิยมมาปลุกปั่นให้คนตื่นตัวเพื่อหาเสียงในการเลือกตั้งครั้งต่อไปนั่นเอง

เฮ้อ ! ว่าไปแล้วก็ฟังดูคุ้นๆ นะครับเพราะได้ยินเรื่องคล้ายๆ อย่างนี้ที่บ้านเราเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้เอง

อ้อ ! ถ้าใครเคยได้ดูภาพยนตร์เรื่อง “สองโกหกผู้เกรียงไกร – Wag The Dog” แสดงนำโดยดัสติน ฮอฟแมน กับ โรเบิร์ต เดอนีโร ก็จะถึงบางอ้อเลยทีเดียว เรื่องที่ประธานาธิบดีอเมริกันไปมีเพศสัมพันธ์กับเด็กในที่ทำงานในทำเนียบขาว ซึ่งช่วงเวลานั้นใกล้กับเวลาการเลือกตั้งประธานาธิบดีอีกครั้งจึงจำเป็นต้องสร้างข่าวว่าอเมริการบกับประเทศแอลบาเนียเพื่อกลบข่าวฉาวนั้น ซึ่งก็ประสบความสำเร็จประธานาธิบดีคนเดิมที่ชั่วก็ได้รับการเลือกตั้งกลับเข้ามาอีกครั้งหนึ่งเพราะประชาชนหลอกง่ายจะตายไป