มีรายการโทรทัศน์หลายรายการในช่วงนี้นำเสนออาหารจานหรูสำหรับนักกินกระเป๋าหนัก และรายการอาหารเหล่านั้นเป็นของหายาก ได้แก่ ปูหายากราคาแพงจานละเป็นหมื่น ปลาทะเลหายากราคาจานละเป็นหมื่นเช่นกัน และมีอาหารแปลกๆ อื่นอีก ซึ่งหายากราคาจานละเป็นหมื่นด้วยกันทั้งนั้น นับว่าเป็นการนำเสนอที่สื่อให้เห็นว่าเป็นของกินของคนที่มีระดับจริงๆ
การนำเสนอในการออกอากาศหลายคราวและหลายรายการ มีแต่อาหารที่คนธรรมดาทั่วไปแตะต้องลิ้มรสไม่ได้ เพราะเป็นการกินอาหารที่มีจริตมาก พิธีรีตองในการ
เตรียมอาหารนั้นก็ซับซ้อนมากและราคาก็แพงเหลือกำลัง แล้วทางรายการก็ชิมให้ดูและบอกว่ารับประทานแล้วอร่อยมากอย่างนั้นอย่างนี้ หารับประทานได้ตามร้านนั้นๆ ด้วยความที่หายากเพราะเป็นของที่มีตามฤดูกาล ไม่ได้หากินได้ตลอดทั้งปี หนึ่งปีจะมีให้กินได้ในช่วงสั้นๆ ดูผิวเผินแล้วอาจจะรู้สึกว่าเป็นอาหารของคนชั้นสูงน่าสนใจดี และรายการก็นำเสนอได้ครึกครื้นสนุกดี
แต่ตรงกันข้าม ผมดูรายการเหล่านั้นแล้วกลับรู้สึกหดหู่ เพราะเห็นว่าทำไมจึงมีอาหารประเภทนี้ ทั้งๆ ที่คนบางคนและคนส่วนใหญ่ยังต้องกินอาหารอย่างหยาบ สิ่งเหล่านี้คนในวงการบันเทิงรวมทั้งรายการที่นำเสนอเรื่องราวทำนองนี้ จำเป็นต้องคิดหรือไม่ว่าเนื้อหาที่นำเสนอนั้นทำให้คนยากคนจนเกิดความท้อใจ อึดอัดคับข้องใจ เพราะว่าทำอย่างไรในชีวิตก็ไม่มีโอกาสได้กินของราคาแพงอย่างนี้ ถ้าผู้ดูเป็นผู้ใหญ่ก็พอทำใจได้ว่าสังคมเราย่อมมีความแตกต่างเพราะฐานะการเงินของคนเรานั้นต่างกันเป็นธรรมดา แต่ถ้าเป็นเด็กยากจนที่ดูรายการแล้วเด็กเขาจะรู้สึกหดหู่อย่างไร
และเด็กเขาจะจัดการกับความหดหู่ที่เกิดขึ้นนั้นอย่างไร
ประเด็นนี้เป็นความรุนแรงทางเนื้อหาที่ออกทางสื่อหรือไม่ และจะรุนแรงเท่ากับที่เราต้องเซ็นเซอร์เรื่องราวหนังโป๊ หรือหนังต่อสู้ดุเดือดเลือดพล่านหรือไม่ โดยความเห็นแล้วผมว่าควรต้องคัดกรองก่อนนำเสนอด้วยเหตุผลทำนองเดียวกัน คือ “ความรุนแรง” ที่เกิดขึ้นแก่ผู้ชม มิใช่ว่าผมกระหม่อมบาง ทนอะไรมิค่อยได้ แต่คนอื่นก็คงมีความรู้สึกไม่ต่างกับผมเมื่อผมดูรายการอย่างนั้นแล้ว เนื้อหาที่นำเสนอว่าการกินของคนมีสตางค์นั้นละเมียดละไมเหลือเกินและเกินความพอดีไปมาก ทำให้นึกไปว่าความแตกต่างของผู้คนในสังคมนั้นมีอยู่แล้ว แต่ทำไมคนในวงการบันเทิงจะต้องตอกย้ำถึงความแตกต่างเหล่านั้นด้วย
การนำเสนออีกอย่างหนึ่งซึ่งน่าคิดไม่แพ้กัน แม้จะเป็นเรื่องจริงแต่ก็ทำให้คนจนและคนชั้นกลางอย่างเราๆ เกิดความรู้สึกบางอย่างได้ เช่น ข่าวนำเสนอว่านักเตะรายนั้นมีค่าตัวกี่ล้านดอลลาร์ ดาราคนนั้นทำรายได้ในปีนั้น กี่สิบ กี่ร้อยล้านดอลลาร์ เล่นหนังเรื่องนั้นได้ค่าตัวกี่สิบล้านดอลลาร์ ดาราไทยใช้กระเป๋าแพงราคาเท่าไร ซื้อราคาเท่าไร ผมไม่อยากรู้ ผมไม่อยากเห็นเรื่องทำนองนี้บ่อยครั้งนัก เพราะราคาค่างวดต่างๆ นี้ทำให้คนหลายคนผิดหวังในชีวิต ท้อแท้และสิ้นหวัง เพราะเขาไม่มีทางทำเงินได้ขนาดนั้นและไม่มีเงินซื้อของราคาแพงได้ขนาดนั้นด้วย
ย้อนมาเรื่องรายการอาหารหรูๆ อีกสักครั้ง ซึ่งอาหารแต่ละรายการนั้นล้วนแต่เป็นอาหารหายาก เป็นรายการอาหารที่สวิงสวายและมีพิธีรีตองมาก ซึ่งไม่แน่ใจว่ารับประทานแล้วจะเป็นมงคลแก่ผู้กินหรือไม่ เพราะบางรายการต้องสั่งจองล่วงหน้า การสั่งจองสิ่งมีชีวิตล่วงหน้าเพื่อการกินนั้น ท่านว่าเป็นมงคลหรือไม่ รายการอาหารที่รายการนั้นนำเสนอ ได้แก่
ปูอลาสก้า ปูอลาสก้าเป็นปูตัวใหญ่ ตัวโตเต็มที่ยาวได้ถึง 6 ฟุต ซึ่งจับได้จากทะเลแถบขั้วโลกเหนือ โดยสภาพแถบขั้่วโลกเหนือเป็นทะเลที่หนาวเย็นมาก มีน้ำแข็งปกคลุมเกือบตลอดทั้งปี มีเพียงไม่กี่เดือนที่เว้นว่างจากน้ำแข็ง และในหนึ่งปีมีเพียงช่วงสั้นๆ ที่ชาวประมงออกหาปูชนิดนี้ได้ เรือที่ออกไปหาปูนั้นก็ต้องเสี่ยงกับอากาศหนาวเย็นและภูเขาน้ำแข็งใต้น้ำ ค่าแรงชาวประมงก็ต้องมากกว่าค่าแรงปกติเพราะมีความเสี่ยงสูงกว่าการหาปูปลาในทะเลทั่วไป ถ้าตกลงไปในน้ำทะเลที่เย็นมากไม่กี่นาทีก็มีความเสี่ยงแก่ชีวิต ส่งผลถึงราคาของปูอลาสก้าที่ต้องแพงตามความยากของการได้มา มีชีวิตคนงานชาวประมงจำนวนไม่น้อยในแต่ละปีที่ต้องสูญเสียไปเพราะการจับปูชนิดนี้ เคยมีรายงานว่าความเสี่ยงต่อชีวิตมีมากกว่าคนงานธรรมดาถึง 30 เท่า ที่ญี่ปุ่นเรียกปูอลาสก้าที่จับได้แถบทะเลญี่ปุ่นว่าปูทาราบะ
ปูหิมะ ที่จับได้จากทะเลญี่ปุ่น มีขนาดเล็กกว่าปูอลาสก้าเล็กน้อย รายการนำเสนอว่าหายากเหมือนกัน
ปูแมงมุม หรือปูขายาว ทะกะอะชิงะนิ ตัวโตเต็มที่วัดความยาวจากขาด้านหนึ่งไปสู่ขาอีกด้านหนึ่งมีความยาวได้ถึง 3-4 เมตร และเคยมีรายงานว่าพบตัวใหญ่ได้ถึง 5.5 เมตร กระดองกว้างถึง 40 เซนติเมตร มีถิ่นอาศัยตามพื้นทะเลมหาสมุทรแปซิฟิก ที่มีความลึกประมาณ 400-600 เมตร เชื่อว่าปูชนิดนี้ถ้าไม่ถูกล่าแล้วอาจจะมีอายุยืนได้เป็น 100 ปี มีการกล่าวอ้างว่าจับได้เฉพาะที่ทะเลญี่ปุ่น ทางตอนใต้ของเกาะฮนชู เป็นปูที่หายากมากๆ ซึ่งจัดว่าเป็นปูที่กำลังลดจำนวนลงอย่างมากจนต้องมีการรณรงค์ให้มีการอนุรักษ์พันธุ์เอาไว้
ปลาทูน่าจากญี่ปุ่นชนิดหายาก เช่น ปลาทูน่าครีบน้ำเงิน คนไทยเรียกว่าปลาโอ มีราคากิโลกรัมละเป็นแสนเยน ปลาทูน่าชนิดนี้ตัวใหญ่ได้ถึง 2-3 เมตร มีราคาแพงและหายาก ปลาชนิดนี้ในทะเลมีจำนวนลดน้อยลงเรื่อยๆ คนที่จะซื้อต้องสู้ราคาโดยการประมูลมา และลูกค้าผู้บริโภคสำคัญมักเป็นคนญี่ปุ่น มีน้อยมากที่ชาวต่างชาติประมูลได้และด้วยราคาค่างวดที่แพงนี้จึงต้องใช้ผู้ชำแหละเนื้อปลาที่มีประสบการณ์ความสามารถสูงเพราะจะรักษาเนื้อราคาแพงนั้นไว้ได้มากที่สุด (ก็ไม่รู้ต้องทุ่มเทอย่างนี้ไปเพื่ออะไร)
รายการโทรทัศน์ที่นำเสนอการกินของแปลกๆ น่ากลุ้มใจนี้ความจริงมีอยู่หลายรายการ และอีกหลายรายการที่ไม่เกี่ยวกับอาหารโดยตรงก็แอบที่จะมีช่วงหนึ่งที่แนะนำอาหาร ซึ่งก็ไม่พ้นอาหารทำนองนี้อีกเช่นกัน ท่ามกลางข่าวครึกโครมเรื่องการกินเสือดำ ไก่ฟ้าหลังเทา และเก้ง อาหารแปลกๆ และหายากที่ทางรายการโทรทัศน์นำเสนอเหล่านี้แม้จะไม่อุกฉกรรจ์เหมือนเสือดำ เป็นเพียงปูปลาก็จริง แต่ล้วนพลีมาด้วยชีวิตที่อิสระเสรีในท้องทะเลเช่นกัน เผลอๆ ความยากในการหาสิ่งเหล่านั้นมาก็อาจพลีด้วยชีวิตชาวประมงด้วย ซึ่งโยงไปถึงปัญหาแรงงานประมงเถื่อน การประมงไร้การตรวจสอบ (การประมงไร้ร่องรอย ไร้การบันทึก) การค้ามนุษย์ การบังคับใช้แรงงานที่ต้องทำงานอย่างทาสในเรือประมงก็ยังมีอยู่ ทำไมจึงมีการมองโลกที่ไม่ครบถ้วนถึงความยากลำบากของคนอื่น หรือสัตว์สิ่งมีชีวิตอื่น ยังมีอยู่ในวงการบันเทิงและรายการโทรทัศน์
ความจริงคนในวงการบันเทิงไม่ควรเห็นหรือสนับสนุนการกินสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่หายากหรือหามาด้วยความยากลำบาก หรือการกินที่มีจริตอย่างนี้เป็นของเล่นหรือสิ่งที่น่าสนใจ
เมื่อไม่นานมานี้เคยมีเรื่องที่น่าเศร้าเกิดขึ้น เหตุการณ์ในครั้งนั้นคือ พบแรงงานในเรือประมงที่ถูกจับใส่ในเรือลำเล็กปล่อยเข้าฝั่งเพราะป่วยหรือทำงานไม่ได้ หลังจากที่ได้บังคับใช้แรงงานเขาอย่างหนักจนหมดสภาพแล้ว ที่ปล่อยให้เข้าฝั่งเองตามยถากรรมเพราะเรือหาปลาใหญ่ที่บังคับใช้แรงงานนั้นมาส่งคนถึงฝั่งไม่ได้เพราะสิ่งที่ทำอยู่นั้นผิดกฎหมาย เรือประมงลำใหญ่เหล่านี้ลอยลำอยู่กลางทะเลและวนเวียนหาปลาอยู่ในทะเลลึกไกลจากฝั่งมากไม่เข้าฝั่งเลยเป็นเวลาหลายเดือน วิธีการติดต่อกับโลกภายนอกทางเดียวก็คือโดยอาศัยเรือเล็ก และคนงานในเรือเหล่านี้พบว่าขาดอาหารเพราะได้รับอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ ขาดวิตามินและสารที่จำเป็นต่อร่างกาย แน่นอนว่าอยู่ในเรือย่อมขาดผักและผลไม้ และอาจถูกบังคับให้ทำงานเกินกำลัง ขาดการพักผ่อน บ้างก็ตกทะเล ปัญหาแรงงานประมงไร้การควบคุมนี้เป็นปัญหาลึกซึ้ง รุนแรงและลี้ลับอย่างยิ่ง
ผู้เขียนเคยรู้มาจากผู้ที่เคยกินปูอลาสก้า เขาว่าไม่ต่างจากปูธรรมดาสักเท่าไหร่ คงเทียบกับปูม้าที่สดๆ อร่อยๆ ที่หาได้ทั่วๆ ไป เพราะความอร่อยหรือไม่อร่อยของอาหารทะเลนั้นส่วนใหญ่อยู่ที่สดหรือไม่เท่านั้นเอง ปูม้าหาง่ายกว่าปูอลาสก้ามาก ราคาก็ไม่แพง
ที่กล่าวมานี้เพราะผู้เขียนรักวงการสื่อสารมวลชน และปรารถนาจะให้มีมาตรฐานสูงขึ้นเรื่อยๆ และเป็นด้วยตัวของมันเอง มิใช่มาจากควบคุมของกฎหมายหรือของใคร คนในวงการนี้ต้องควบคุมตัวเองให้ได้ หรือช่วยกันหาบช่วยกันคอน ช่วยกันควบคุมกันเองให้ได้ จะได้ภาคภูมิใจและมีความนับถือตัวเองได้ และประชาชนก็จะนับถือคนในอาชีพนี้ด้วยใจจริง นั่นเอง
ทางออกในเรื่องนี้ในทางประนีประนอมก็คือเพลาๆ ลงเสียบ้าง สื่อมวลชนหรือรายการโทรทัศน์จะนำเสนออะไรก็ทำไป แต่ไม่ต้องบอกราคาให้คนอื่นช้ำใจเท่านั้นก็น่าจะพอ
