สังคมในระดับโลกมีความเชื่อหนึ่งที่ว่า คุณภาพชีวิตของคนหรือมนุษย์ที่ดีย่อมต้องอยู่ที่ระบบการศึกษาที่รัฐจักต้องจัดการศึกษาให้แก่พลเมืองของประเทศโดยถูกระบุอยู่ในกฎหมายรัฐธรรมนูญของประเทศที่เป็นแม่แบบ และมีกฎหมายลูกในการรองรับถึงระบบดังกล่าวอย่างครบถ้วน ชัดเจนมีความเป็นธรรมและสามารถนำหลักการดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติจริงได้ก็คาดหวังถึงระบบคุณภาพของการศึกษาในชาตินั้น
ธรรมชาติหนึ่งของชีวิตมนุษย์เราหรือชีวิตสัตว์สิ่งมีชีวิตต่างๆ ตั้งแต่เกิดมาย่อมเรียนรู้ถึงการใช้ชีวิตให้อยู่รอดทั้งจากภัยของธรรมชาติแผ่นดินไหว ฟ้าผ่า น้ำท่วม ความแห้งแล้งของธรรมชาติ โรคระบาดชนิดต่างๆ อาจรวมถึงการใช้ศาสตร์และศิลป์ในแขนง สาขา ความรู้ด้านต่างๆ เพื่อที่จะนำพาชีวิตของตนเอง ครอบครัว ญาติพี่น้องเผ่าพันธุ์ให้มีความอยู่รอดในท่ามกลางของสังคมแห่งความเป็นวัตถุนิยม บริโภคนิยม เงินนิยม ทุนนิยม อำนาจนิยม อาจจักรวมถึงความเป็นประชาธิปไตยนิยมที่พลเมืองของประเทศต่างๆ และเมืองไทยเรามีความพยายามจะเรียกร้องให้เกิดขึ้นก็เพื่อความกินดีอยู่ดีในชีวิตที่มีลมหายใจ
นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี รักษาการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้กล่าวถึงการสร้างบัณฑิตพันธุ์ใหม่เพื่อพัฒนากำลังคนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรืออีอีซี โดยตนเองเคยเป็นสภามหาวิทยาลัย กรรมการสภามหาวิทยาลัย ทำให้รู้ถึงปัญหาอุดมศึกษา ปัญหางานวิจัยและปัญหาต่างๆ ในระบบมหาวิทยาลัยเป็นอย่างดี เคยเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย 17 ปี ทนไม่ไหวเลยลาออก ไม่คิดว่าออกมาแล้วจะลำบากขนาดนี้…(มติชนรายวัน 17 พฤษภาคม 2562 หน้า 21)
รองนายกรัฐมนตรีนายสมคิดได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมที่ว่า เมืองไทยเรากำลังมีปัญหาเชิงโครงสร้างนโยบาย 4.0 เพื่อแก้ปัญหาของประเทศ ทำไมประเทศยิ่งพัฒนาคนจนยิ่งมาก ทำไมไทยเราสู้เวียดนามไม่ได้ จีดีพีไม่โต สินค้าที่ผลิตเพื่อส่งออกมีนักลงทุนต่างประเทศมาผลิต ตลาดในประเทศมีกำลังซื้อน้อยระบบเศรษฐกิจในประเทศไทยเหมือนเป็นโปลิโอ เมื่อเศรษฐกิจโลกตกต่ำ เมืองไทยเรายิ่งแย่ เด็กรุ่นใหม่ไม่เหมือนรุ่นเก่า การเป็นครูอาจารย์ไม่ง่าย เพราะเขาได้เรียนรู้กับเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยต้องปรับตัวอนาคตของประเทศไม่ได้ต้องการคนที่มีปริญญา แต่ต้องการคนที่ทำงานได้…
นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยราชภัฏ (มรภ.) ต้องเน้นเรื่องอุตสาหกรรมการเกษตร บริการและการท่องเที่ยว ไม่ต้องสอนหลักสูตรบริหารแข่งกับคนอื่น ทำในสิ่งที่ควรทำ จากนี้มหาวิทยาลัยอย่าคิดว่าอยากสอนอะไรก็สอนได้ สำนักงบประมาณกำหนดแล้วว่าจะเน้นสอนอะไรบ้าง ที่ไม่มีใครตกงานที่พูดอย่างนี้ไม่ใช่จะไปตัดสาขาด้านสังคมศาสตร์แต่หนักเบาขึ้นอยู่กับปริมาณ ถ้าใครออกนอกกรอบจากนี้ งบก็อาจจะไม่ได้ งานวิจัยก็ต้องทำเพื่อพัฒนาประเทศไม่ใช่พัฒนาตนเอง…
การให้ความเห็นของรองนายกรัฐมนตรีที่มาทำหน้าที่รักษาการกระทรวงการอุดมศึกษาฯ ดูเสมือนจะเป็นความปรารถนาดีของระบบการศึกษาในเมืองไทยเรา ข้อเท็จจริงหนึ่งที่เราท่านสามารถเห็นได้ในเชิงประจักษ์หนึ่งก็คือ จำนวนประชากรเด็กที่เกิดใหม่ลดน้อยลงตามลำดับ โรงเรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานหลายโรงเรียนอยู่ในนโยบายยุบรวมหรือเลิกกิจการ คุณภาพชีวิตเด็กไทยส่วนหนึ่งติดโทรศัพท์มือถือโดยนายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้ออกมาเป็นห่วงในเรื่องดังกล่าวที่ส่งผลต่อสมาธิสั้น ป่วยไฮเปอร์ที่มีมากกว่า 4.2 แสนคน การใช้สมองส่วนความทรงจำลดลง อารมณ์มีแนวโน้มรุนแรงฉุนเฉียวง่ายขึ้น โดยแนะนำให้พาเด็กออกไปทำกิจกรรมนอกบ้านหรือใช้เวลาร่วมกันมากขึ้น…
ข้อเท็จจริงหนึ่งที่เกิดขึ้นกับระบบการศึกษาไทยในวันเวลานี้ก็คือ จำนวนที่นั่งหมายถึงจำนวนนักศึกษาที่เข้าเรียนในระดับมหาวิทยาลัยกับจำนวนมหาวิทยาลัยที่เปิดทำการทั้งประเทศทั้งของรัฐและเอกชนมีจำนวนมาก การเปิดรับในจำนวนรอบที่เพิ่มขึ้น มีโปรโมชั่นแรงจูงใจของผู้เข้าเรียนให้เข้าเรียนในสถาบันของตนทั้งการรับรองถึงการมีงานทำ เงินให้กู้ กยศ. (กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา) ปัญหาที่วนเวียนอยู่ในระบบการศึกษาก็คือ การวนเวียนของชีวิตนักศึกษาที่เกรดเฉลี่ยไม่ถึงเกณฑ์ที่ถูกให้ออก ปัญหาการติดเกม ยาเสพติด บุหรี่ไฟฟ้าที่มีการระบาดกันทุกหนแห่ง การพนัน เด็กแว้น ปัญหาผัวเมียนักศึกษา คุณแม่วัยใส ท้องแล้วทำแท้ง การติดโรคระบาดซิฟิลิสที่มีตัวเลขที่สูงของกลุ่มเยาวชนนำไปสู่การติดเชื้อเอชไอวี ผู้ป่วยโรคเอดส์จะมีการเพิ่มอัตราใหม่เกิดขึ้น
การให้ความเห็นของ นพ.อุดม คชินทร สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) อดีตผู้บริหารของกระทรวงศึกษาธิการที่ได้ให้ความเห็นถึง สถาบันการศึกษาผลิตคนไม่ตอบโจทย์การศึกษาชาติ ไม่ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน บัณฑิตอาชีวะมีทักษะไม่ตรงตามความต้องการ คุณภาพไม่ดี สถาบันอุดมศึกษาไม่ตอบโจทย์ประเทศ ไม่ตอบโจทย์โลก ประเทศไทยติดอยู่ในกับดักประเทศรายได้ปานกลาง ซึ่งประชากรของประเทศต้องมีรายได้ต่อเดือน 3.2 หมื่นบาท แต่ขณะนี้รายได้อยู่ที่หนึ่งหมื่นบาทเศษเท่านั้น สำหรับผู้ที่จบการศึกษาระดับปริญญา (อว.) ต้องพัฒนาคนให้ตอบโจทย์ความต้องการของประเทศ ยกระดับงานวิจัย สร้างนวัตกรรม ตอบโจทย์ความต้องการของภาคอุตสาหกรรมให้ได้ ขณะนี้ลาว เขมรจะชนะไทย สมรรถนะในศตวรรษที่ 21 ก็คือ ใฝ่รู้ คิดวิเคราะห์เป็น…
ระบบการศึกษาในเมืองไทยเราที่ผ่านกระทรวงธรรมการตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 (1 เมษายน พ.ศ. 2435) เปลี่ยนผ่านมาเป็นกระทรวงศึกษาธิการในรัชกาลที่ 6 และการเกิดใหม่ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ซึ่งได้มีประกาศใช้เป็นพระราชบัญญัติการอุดมศึกษาเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ.2562 ที่ผ่านมา ข้อเท็จจริงหนึ่งของระบบการศึกษาในมิติของการวิจัย นวัตกรรม การจัดการเรียนการสอน การให้บริการชุมชนท้องถิ่นก็เป็นภารกิจหลักของสถาบันการศึกษามาตั้งแต่อดีตกาลที่ผ่านยุคสมัยมาในหลายรัฐบาลแล้ว การเกิดขึ้นของกระทรวงใหม่จะเป็นการตอบโจทย์ของการปฏิรูประบบการศึกษา ปฏิรูปประเทศ อาจจักรวมถึงการปฏิรูปการเมือง การทหารของนักการเมืองรุ่นใหม่ที่ต้องการตอบโจทย์ของประเทศรวมอยู่ด้วยหรือไม่
ชีวิตของผู้เขียนเองจากการศึกษาเล่าเรียนในคำเรียกของครูประชาบาล ครูใหญ่ คุณครู ที่เปรียบเสมือนพ่อแม่ผู้ปกครองคนที่สองจากครอบครัว ความรักความเมตตาถูกส่งผ่านจากครูไปสู่ศิษย์รุ่นแล้วรุ่นเล่า ครูสมัยก่อนทุ่มเทเวลาของราชการไปกับการให้ความรู้ต่อศิษย์อย่างเต็มความสามารถ วันเวลาผ่านไปนโยบายของรัฐหนึ่งก็สนับสนุนให้ครู-อาจารย์ได้มีงานอดิเรกนอกเวลาเพื่อเพิ่มเติมการหารายได้เลี้ยงชีพ ครูส่วนหนึ่งทิ้งการสอนในห้องเรียนไปทำตำแหน่งทางวิชาการ ไปศึกษาเล่าเรียนต่อในระดับสูงขึ้น หรือการหาช่องทางที่จะไปสู่ตำแหน่งในระดับบริหาร ปัญหาของครูกรณีขนมจีนกับน้ำปลาที่เกิดขึ้นในโรงเรียนหนึ่งของภาคใต้ ปัญหาหนึ่งเท่านั้นที่เสมือนก้อนน้ำแข็งที่โผล่ขึ้นเหนือน้ำให้เราท่านได้พบเห็น แต่ยังมีก้อนน้ำแข็งที่ใหญ่โตมหึมาที่ยังคงจมอยู่ใต้ผืนน้ำ ใคร อำนาจใดที่จะแก้ผ่านปัญหาดังกล่าว…
บัณฑิตพันธุ์ใหม่ของระบบการศึกษาในสังคมไทยเราได้มีคำถามที่ต้องการคำตอบมาในหลายทศวรรษที่ผ่านมาในหลากหลายบริบท ข้อเท็จจริงหนึ่งก็คือ พ่อแม่ผู้ปกครองบางคนต้องเข้มงวดกับบุตรหลานเพื่อให้เขาได้มีการเรียนและผลการเรียนที่อยู่ในลำดับต้น ๆ ของห้องเรียนหรือโรงเรียน การแข่งขันกันเพื่อสอบเข้าเรียนในโรงเรียนที่มีชื่อเสียงนอกจากความรู้ของบุตรหลานแล้วเงินที่ผู้ปกครองจะต้องจ่ายไปจะมีคำเรียกว่า “แป๊ะเจี๊ยะ” เงินเรียกเก็บที่ไม่มีใบเสร็จหรือเงินบำรุงการศึกษานอกระบบยังคงวนเวียนอยู่ในการตรวจสอบของสำนักงบประมาณของแผ่นดิน โรงเรียนที่มีชื่อเสียงและขนาดใหญ่เป็นที่ต้องการของผู้เรียนและผู้ปกครอง การสอนพิเศษ สำนักติวรายวิชาได้สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจเมืองไทยเราในระดับสูง
ขณะเดียวกันโรงเรียนระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษาบางแห่งที่มิได้มีระยะทางที่ห่างจากกระทรวงศึกษาธิการเดิมไม่เกินสองร้อยกิโลเมตร บางโรงเรียนแทบจะไม่มีนักเรียนเข้าเรียนหรือบางโรงเรียนที่มองเข้าไปแล้วดูเสมือนว่าโรงเรียนจะร้าง อะไรเกิดขึ้นกับเมืองไทยในเวลานี้
ปัญหาในระดับอุดมศึกษามีมากมายหลากหลายผ่านกาลเวลามาในหลายทศวรรษทั้งปัญหาในระดับนโยบายของรัฐบาล บรรดานักการเมืองที่รับผิดชอบต่อกระทรวงที่ได้มีการจัดการเรียนการสอน วิสัยทัศน์มุมมองที่เห็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างแท้จริง การเปลี่ยนตัวของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการที่ผ่านมามีการเปลี่ยนตัวบ่อยที่สุดที่อยู่ในข้อเท็จจริง ความต้องการอำนาจและผลประโยชน์ในงบประมาณของแผ่นดินที่อยู่ในระดับต้น ๆ ของกระทรวงอื่นของนักการเมืองบางคนยังคงอยู่ในความสงสัยลังเลทั้งของผู้บริหารการศึกษาและเหล่าบรรดาพ่อแม่ผู้ปกครองที่ต้องการส่งบุตรหลานให้เป็นคนดี คนเก่งและคนที่มีคุณภาพของประเทศชาติบ้านเมือง
การสอบแข่งขันกันเพื่อเข้ารับราชการของหน่วยงานของรัฐในแต่ละครั้งจะมีผู้สมัครเพื่อจะมีอาชีพเป็นข้าราชการหลายแสนราย ขณะเดียวกันตำแหน่งที่เปิดสอบบรรจุเพื่อเป็นข้าราชการมีเพียงระดับหลักพันตำแหน่ง ความรู้ความสามารถในภาษาทั้งการอ่าน พูด เขียนภาษาที่สอง สาม นอกจากภาษาไทยเรายังคงถูกตั้งคำถามไปยังสถาบันการศึกษา การที่เด็กไทย เยาวชนวัยรุ่นบางคนที่ไปแข่งขันทักษะในระดับนานาชาติยังคงมีตัวเลขที่มิได้มากนัก แรงงานข้ามชาติทั้งเมียนมา เขมร ลาว ฝรั่ง จีน อินเดีย โรฮิีนจา หลายคนพูด อ่านเขียนภาษาไทยได้เป็นอย่างดี เขาเหล่านั้นได้ประกอบอาชีพการงานของคนไทยที่หน่วยงานของรัฐต้องเข้าจับปราบปราบเนื่องด้วยผิดกฎหมายอาชีพสงวนที่ไว้สำหรับคนไทย มิอาจจักรวมถึงการเข้าซื้อในกิจการด้านการศึกษาในเมืองไทยเราทั้งในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานไปจนกระทั่งถึงในระดับมหาวิทยาลัย ปรากฏการณ์เหล่านี้รัฐบาลหรือผู้บริหารในระดับเจ้ากระทรวงได้เตรียมความพร้อมดังกล่าวด้วยหรือไม่…
นักการเมืองรุ่นใหม่ที่ได้กล่าวอ้างถึงเสียงคะแนนด้วยความชอบธรรมจากคนรุ่นใหม่ เยาวชนของชาติที่มากกว่า 6.2 ล้านเสียงที่ได้ไปลงคะแนนเลือกตั้งทั่วไปเพื่อให้ได้จำนวน ส.ส. ที่ต้องเข้าไปทำหน้าที่แทนพวกเขาเหล่านั้น จะเป็นเสียงที่ชอบธรรมหรือได้รับความเป็นธรรมทั้งมิติของการไม่เอาการสืบทอดอำนาจ เผด็จการ ต้องการความเป็นประชาธิปไตยซึ่งเป็นหลักการพื้นฐานหนึ่งของประชาคมโลกที่มีการเรียกร้อง ต่อรองเพื่อให้ได้มาในวิถีทางดังกล่าวจะเห็นมรรคผลที่เป็นจริงเกิดขึ้นได้หรือไม่
ข้อเท็จจริงหนึ่งที่เราท่านมิอาจจะปฏิเสธได้ก็คือ ความเห็นต่างทั้งความคิด ความเชื่อ ความรู้ รวมถึงความคิดเห็นทางการเมืองในสังคมไทยเรายังมีความขัดแย้งทั้งในระดับที่รัฐจะมีอำนาจในการใช้กฎหมายบังคับ และอยู่ในระดับที่ซึมลึกอย่างแยบยลทั้งบรรดานักการเมือง แกนนำ รวมถึงคนรุ่นใหม่ของประเทศ การแสดงให้คนรุ่นใหม่ที่เป็นพลังของประเทศชาติในอนาคตในวันข้างหน้าได้ก็คงต้องแสดงเจตนารมณ์ที่เห็นถึงประโยชน์สุขของชาติบ้านเมืองเป็นหลักการ มากกว่าการได้มาของอำนาจ เพื่อนฝูง เพื่อนพ้องพี่น้องพี่ที่จะประคองอำนาจที่มิอาจจักเห็นถึงอนาคตของชาติบ้านเมืองอย่างแท้จริง
คำกล่าวของผู้ร่วมร่างรัฐธรรมนูญท่านหนึ่ง “เขาอยากอยู่ยาว” ยังคงกึกก้องอยู่ในโสตประสาทของใครบางคนและอาจจักรวมถึงสัจธรรมของชีวิตที่ว่า เงินทอง ลาภยศ สรรเสริญ อำนาจ ตำแหน่งเป็นของมายา แต่ข้าวปลาอาหารของประชาชนเป็นของจริง เราท่านจักพบในบัณฑิตพันธุ์ใหม่ของประเทศหรือไม่…
เฉลิมพล พลมุข
