ข่าวใหญ่ที่สร้างกระแสให้สังคมได้ลุ้นกันในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมาต้องยกให้กับข่าวคณะกรรมการกองสลากกินแบ่งรัฐบาลเตรียมเสนอแผนการออกสลากออนไลน์ ทั้งหวยบนดิน 2 ตัว 3 ตัว และสลากลอตโต้ เพื่อเสนอให้รัฐบาลใหม่เห็นชอบ
แน่นอนว่าประเด็นนี้ก่อให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสังคม เพราะหากย้อนไปเมื่อต้นเดือนที่ผ่านมาศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้มีคำพิพากษาตัดสินให้ ดร.ทักษิณ ชินวัตร มีความผิดในคดีหวยบนดิน
และหากใครได้อ่านคำพิพากษาอย่างละเอียดจะต้องเกิดคำถามตามมาว่า เหตุใดกองสลากฯ จึงเตรียมคืนชีพหวยบนดินกลับมาอีกครั้งในรัฐบาลนี้?
ย้อนคำตัดสิน หวย 2 ตัว 3 ตัว ผิด เพราะถูกมองว่า กินไม่แบ่ง?
คดีหวยบนดินศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำพิพากษาครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2552 และครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2562 ให้ ดร.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นมีความผิดและรับโทษทางอาญาแต่เพียงผู้เดียว โดยสาระสำคัญของคำพิพากษาระบุว่า
หวย ย่อมเข้าใจว่าหมายถึง สลากกินรวบ ด้วยในตัว ดังนั้น เมื่อสลากพิเศษแบบเลขท้าย 3 ตัว และ 2 ตัว มีวิธีการเล่นและเงื่อนไขการจ่ายเงินรางวัลเหมือนกับหวยใต้ดินที่มีการเล่นกันอยู่ทั่วไป แม้พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 จะให้ความหมายของคำว่า สลากกินรวบ ว่าเป็นเพียงสลากชนิดที่จำหน่ายแก่ผู้ถือเพื่อรับสิ่งของเป็นรางวัลในการเสี่ยงโชคโดยผู้จำหน่ายรวบเงินค่าสลากไว้ทั้งหมดก็ตาม ก็หามีผลให้สลากพิเศษแบบเลขท้าย 3 ตัว และ 2 ตัว ไม่เป็นสลากกินรวบตามความหมายของพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ.2478 บัญชี ข. อันดับที่ 16 แต่อย่างใดไม่
จากคำวินิจฉัยของศาลฎีกาฯ ข้างต้น เป็นการให้นิยามสลากพิเศษเลขท้าย 3 ตัวและ 2 ตัว ว่าไม่ใช่ ทั้งสลากกินแบ่งรัฐบาล และสลากการกุศล โดยถือว่าเป็นสลากกินรวบตามความหมายของพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ.2478 บัญชี ข. อันดับที่ 16
ดังนั้น หากสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจะนำหวย 3 ตัว 2 ตัว กลับมาทำใหม่ อุปสรรคข้อแรกที่ต้องเคลียร์ให้ได้คือ ทำอย่างไรให้หวย 3 ตัว 2 ตัว
พ้นจาก พ.ร.บ.การพนัน บัญชี ข. ถึงแม้ว่า พ.ร.บ.การพนันจะเปิดช่องให้สามารถขออนุญาตเล่นการพนันได้
แต่กรณีหวย 3 ตัว 2 ตัว ยังติดล็อกเงื่อนไขสำคัญที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำพิพากษาไว้
หวยบนดิน ต่อให้เจตนาดี เป็นประโยชน์บ้านเมือง ก็ถือว่า ผิด เพราะ?
แม้ว่าการที่รัฐบาล ดร.ทักษิณ ชินวัตร ดำเนินการออกหวยบนดิน มีนโยบายปราบปรามผู้มีอิทธิพล และเจ้ามือหวยใต้ดินให้หมดไปอย่างจริงจัง โดยไม่เกรงกลัวอิทธิพลหรือผลกระทบทางการเมือง ศาลฎีกาฯ ได้วินิจฉัยไว้ว่า แม้นโยบายของรัฐบาลจะเป็นนโยบายที่ดีมีประโยชน์ แต่หากไม่อยู่ภายใต้กรอบวัตถุประสงค์ และเจตนารมณ์ของกฎหมายในการจัดตั้งของรัฐนั้นแล้ว ย่อมไม่อาจกระทำได้ โดยชอบด้วยกฎหมาย
โดยศาลฎีกาฯ พิเคราะห์ถึงหลักการกระทำทางปกครองต้องชอบด้วยกฎหมาย
แต่เมื่อพิจารณารายละเอียดคำตัดสินแล้ว ให้เกิดความเข้าได้ใจว่า นโยบายของรัฐบาลต่อให้เป็นนโยบายที่ดีมีประโยชน์เพียงใด แต่หากไม่อยู่ภายใต้กรอบวัตถุประสงค์และเจตนารมณ์ของกฎหมายในการจัดตั้งหน่วยงานของรัฐนั้น จะกระทำไม่ได้ เป็นความผิด เช่น คดีหวยบนดินที่ปรากฏข้อเท็จจริงว่า ได้มีการนำเงินจากหวยบนดินไปใช้จ่ายในหลายโครงการ โดยรัฐบาลในเวลานั้นนำโดย ดร.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้มีมติคณะรัฐมนตรีตั้งคณะกรรมการพัฒนายุทธศาสตร์ พิจารณาแนวทางการใช้ประโยชน์จากเงินรายได้จำหน่ายหวย 3 ตัว 1 ตัว หรือหวยบนดิน
โดยมีการนำเงินรายได้ส่วนที่เหลือหลังจากหักค่าใช้จ่ายดำเนินการและจ่ายเงินรางวัลแล้วไปทำประโยชน์คืนสู่สังคม ได้แก่ เด็กยากจน และเด็กด้อยโอกาส / โครงการแก้ไขปัญหาเด็กเร่ร่อน / เด็กพิการ / เด็กที่ได้รับผลกระทบจากโรคเอดส์ขององค์กรเอกชนสาธารณประโยชน์ / หน่วยงานของรัฐโครงการเขียนเรียงความสำหรับเด็กและเยาวชนเพื่อขอรับทุนการศึกษาตามนโยบายของรัฐบาล / การจัดซื้อรถพยาบาลฉุกเฉินระดับสูงของกระทรวงสาธารณสุข / การประกันภัยแก่ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ปฏิบัติงานในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ / โครงการส่งเสริมสนับสนุนการศึกษาบุตรธิดา อาสาสมัครสาธารณสุข / โครงการหนึ่งอำเภอหนึ่งทุนให้แก่กระทรวงศึกษาธิการเพื่อส่งเด็กไปศึกษาต่อในต่างประเทศ
อีกทั้งการออกหวยบนดินในเวลานั้นยังเป็นมาตรการปราบปรามผู้มีอิทธิพลและเจ้ามือหวยใต้ดินเป็นการนำรายได้ที่รัฐเสียโอกาสให้กลับมาอยู่ในระบบอย่างเห็นผลโดยไม่เกรงกลัวอิทธิพล หรือผลกระทบทางการเมืองก็ตาม แต่เมื่อศาลฎีกาฯ วินิจฉัยว่า หวยบนดิน ไม่อยู่ภายใต้กรอบวัตถุประสงค์ และเจตนารมณ์ของกฎหมายในการจัดตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ถือเป็นความผิดกระทำไม่ได้
จึงสรุปได้ว่า แม้ ดร.ทักษิณ นายกรัฐมนตรีในเวลานั้น จะมีนโยบายที่ดีอย่างไรก็ตามเพื่อสังคม แต่หากกฎหมายซึ่งถือเป็นเครื่องมือในการปฏิบัติงานยังไม่เอื้ออำนวยย่อมทำให้เกิดปัญหากับผู้ปฏิบัติงานที่ต้องรับโทษทางอาญา จะถูกใจหรือไม่ถูกใจสังคมก็สุดแท้แต่จะพิจารณา
หวยบนดินติดล็อกกรอบวัตถุประสงค์กองสลาก แล้วรัฐบาลนี้จะทำได้อย่างไร
จากคำวินิจฉัยของศาลฎีกาฯ ที่เห็นว่าการออกสลากพิเศษแบบเลขท้าย 3 ตัว และ 2 ตัว ไม่ใช่การออกสลากกินแบ่งรัฐบาลตามความหมายของพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 มาตรา 5 (1) เท่ากับเป็นการปิดล็อกไม่ให้สำนักงานกองสลากกินแบ่งออกหวยใดๆ ที่ไม่ได้อยู่ในรูปแบบของสลากกินแบ่ง โดยมาตรา 5 (1) ระบุไว้ว่า ออกสลากกินแบ่งรัฐบาล อีกทั้ง ศาลฎีกาฯ ยังได้นำหมายเหตุแสดงเหตุผลในการประกาศใช้กฎหมายฉบับนี้ที่ว่า โดยที่การออกสลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นการที่ปฏิบัติเกี่ยวข้องกับประชาชนโดยตรง และเป็นกิจการที่มีรายได้รายจ่ายมากทั้งปริมาณและรายการ สมควรมีกฎหมายกำหนดให้สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลซึ่งมีหน้าที่ในการนี้เป็นนิติบุคคลและกำหนดรายได้และรายจ่ายให้เป็นไปโดยรัดกุมเป็นกิจจะลักษณะและเหมาะสม จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ เพื่อตอกย้ำให้เห็นว่าการดำเนินการออกหวย 3 ตัว 2 ตัว โดยสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นการขัดต่อกรอบวัตถุประสงค์กองสลาก
ทั้งนี้ในมาตรา 22 ของพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ.2562 มีการระบุการจัดสรรเงินที่สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลได้รับจากการจำหน่ายสลากกินแบ่งในแต่ละงวดไว้อย่างชัดเจน ดังนี้
(1) ร้อยละหกสิบเป็นเงินรางวัล
(2) ไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบสามเป็นรายได้แผ่นดิน
(3) ไม่เกินกว่าร้อยละสิบเจ็ดเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารงานซึ่งรวมทั้งค่าใช้จ่ายในการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาลด้วย
นั่นหมายความว่า การจะทำหวยใดๆ ก็ตามจะต้องไม่ขัดต่อมาตรา 5 และมาตรา 22 ของพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ซึ่งเมื่อดูจากข้อวินิจฉัยที่ศาลฎีกาฯ ได้ระบุไว้ชัดเจนว่า การออกสลากพิเศษแบบเลขท้าย 3 ตัว และ 2 ตัว ไม่ใช่การออกสลากกินแบ่งรัฐบาล ผิดทั้งกฎหมายการพนัน และขัดต่อมาตรา 5 มาตรา 22 เป็นการปิดล็อกหวย 3 ตัว และ 2 ตัวอย่างแน่นสนิท
จะหวยอะไร รูปแบบไหน ก็ถือว่าผิด ถ้าขัดกรอบวัตถุประสงค์กองสลาก
ดังนั้น จึงเป็นเรื่องให้ชวนตั้งคำถามว่า รัฐบาลนี้จะดำเนินการอย่างไรกับ หวย 3 ตัว 2 ตัว เมื่อติดล็อกข้อกฎหมายจากคำวินิจฉัยของศาลฎีกาฯ เช่นนี้ เพราะจากคำวินิจฉัยดังกล่าวน่าจะเป็นการปิดประเด็นว่า หวยบนดิน หรือโครงการออกสลากพิเศษแบบเลขท้าย 3 ตัว และ 2 ตัว ไม่อาจอยู่ร่วมกับสลากกินแบ่งรัฐบาลตามที่กฎหมายกำหนดได้ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งสลากกินแบ่งรัฐบาลกับสลากกินรวบดูจะไปด้วยกันไม่ได้เสียแล้ว เพราะถือว่าหวยบนดินอยู่นอกกรอบวัตถุประสงค์ของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล
หรือต่อให้เป็นหวยรูปแบบอื่น เช่น หวยบำเหน็จที่ทางพรรคเพื่อไทยนำเสนอเป็นทางเลือกใหม่ ก็ต้องพิจารณาว่า (1) หน่วยงานของรัฐใด
ใครเป็นเจ้าภาพ (2) หากสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นเจ้าภาพก็ต้องมาพิจารณาว่าเป็นไปตามวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลตามพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลฯ มาตรา 5 ตามที่ศาลฎีกาฯ วินิจฉัยหรือไม่ และนอกจากดูกรอบวัตถุประสงค์แล้วยังต้องพิจารณามาตรา 22 ว่าได้แบ่งสัดส่วนเงินรายได้จากการจำหน่ายสลากกินแบ่งเป็นไปตามกฎหมายกำหนดหรือไม่
แม้ว่าล่าสุดจะมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562 มีการแก้ไขมาตรา 7 เพื่อเปิดช่องให้กำหนดประเภทและรูปแบบสลากกินแบ่งรัฐบาลใหม่ได้ แต่ท้ายที่สุดก็ยังต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขข้อกฎหมายกรอบวัตถุประสงค์และการกำหนดอัตราเงินที่จัดสรรเป็นรายได้แผ่นดินตามมาตรา 22 อยู่ดี
2 บรรทัดฐานสังคม ทักษิณทำ = ผิด รัฐบาลนี้ทำ = ถูก!
หนึ่งคำถามสำคัญที่สังคมมีข้อสงสัยต่อความพยายามนำหวย 3 ตัว 2 ตัวกลับมาอีกครั้งในยุครัฐบาลนี้ ทั้งที่ตลอดระยะเวลา 13 ปีหลังจากการปฏิวัติยึดอำนาจรัฐบาล ดร.ทักษิณ ชินวัตร หวย 3 ตัว 2 ตัว ตกเป็นจำเลยมาโดยตลอดและถูกมองว่าเป็นเครื่องมือเอื้อต่อการทุจริตของรัฐบาลในขณะนั้น กระทั่งศาลฎีกาฯ มีคำพิพากษาให้คดีหวย 3 ตัว 2 ตัวมีความผิดเนื่องจากขัดต่อกรอบวัตถุประสงค์สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลโดยไม่ได้กล่าวถึงการทุจริตแต่อย่างใด แล้วเหตุใดรัฐบาลนี้จึงไฟเขียวให้ทำ หรือเพราะเห็นโดยรูปธรรมจากสิ่งที่รัฐบาล ดร.ทักษิณ ชินวัตรทำไว้ว่าหวย 3 ตัว 2 ตัวเป็นประโยชน์ต่อรัฐทั้งในแง่เศรษฐกิจและสังคม
หากเป็นเช่นนั้น รัฐบาลนี้ก็ควรใจกว้างยอมรับว่า โครงการหวย 3 ตัว 2 ตัวเป็นเรื่องดี และสิ่งที่รัฐบาลนี้กำลังคิดทำเป็นการต่อยอดจากหวย 3 ตัว 2 ตัวที่รัฐบาล ดร.ทักษิณ ชินวัตร ได้ทำมาก่อนแล้ว ส่วนจุดที่เป็นประเด็นทางข้อกฎหมายก็หาแนวทางแก้ไขเพื่อให้สามารถดำเนินการหวย 3 ตัว 2 ตัวได้อีกครั้งจะในรูปแบบใดก็ตาม
ข้อเสนอแนะแนวทางออก หวย 3 ตัว 2 ตัว
แล้วแนวทางออกของหวย 3 ตัว 2 ตัว จะเป็นอย่างไร ข้อเสนอแนะในมุมมองส่วนตัว สิ่งแรกสุดรัฐบาลนี้และสังคมควรมีความเห็นร่วมกันก่อนว่า หวย หรือสลากกินแบ่งสร้างประโยชน์ให้กับสังคมเหมือนอย่างที่รัฐบาล ดร.ทักษิณ ชินวัตร ได้ทำให้เห็นเป็นรูปธรรมแล้ว ทั้งสร้างรายได้ให้รัฐ และช่วยปราบปรามผู้มีอิทธิพลขายหวยใต้ดิน เพราะเมื่อเห็นตรงกันในอรรถประโยชน์ของหวยการดำเนินการใดๆ ก็ไม่ใช่เรื่องยากเกินความสามารถ
หลายประเด็นในสังคมที่มองว่าเป็นปัญหา อาทิ ปัญหาการค้าประเวณี ซึ่งเป็นปัญหาของสังคมและเป็นเรื่องผิดกฎหมาย แต่ขณะเดียวกันรัฐมีการออกใบอนุญาตอาบ อบ นวด ซึ่งเป็นสถานบริการอย่างหนึ่งที่สังคมรับรู้กันดีว่าเป็นอย่างไร แต่ก็มีกฎหมายอนุญาตให้ดำเนินกิจการได้ หรือกรณี กัญชา ยังมีการรณรงค์ให้ใช้กัญชาแก้ปัญหาโรคภัยต่างๆ ทั้งที่กัญชาปัจจุบันยังเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 ซึ่งการใช้เสพเพื่อความบันเทิงหรือสันทนาการเป็นความผิดตามกฎหมาย แต่ก็กำลังดำเนินการให้ถูกกฎหมาย เป็นต้น รวมทั้งยังมีปัญหาอื่นๆ อีกมากมายที่รอการแก้ไข
เมื่อสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลซึ่งตั้งใจจะนำหวยบนดินกลับมาจะมีการตั้งคณะทำงานศึกษาการออกสลากทุกรูปแบบทั้งการออกสลาก 2 ตัว 3 ตัว หรือ 4 ตัว 5 ตัว และการออกสลากลอตโต้ รวมถึงการออกรางวัล และรางวัลแจ๊กพ็อต โดยแจ้งว่าการออกสลากรูปแบบใหม่จะทำให้ปริมาณการซื้อหวยใต้ดินลดลง 5 หมื่นล้าน-1 แสนล้านบาทต่อปี และเห็นควรว่ามีความจำเป็นในการดำเนินนโยบายนี้
ดังนั้น แนวทางออกประการแรก ควรมีการเสนอกฎหมายขึ้นใหม่ให้สลากกินรวบถูกกฎหมาย
หากศึกษาแล้วเห็นว่ากฎหมาย หรือเครื่องมือในการปฏิบัติงานได้แก่ พระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 แก้ไขเพิ่มเติมปี 2562 มีปัญหาในการดำเนินงาน แต่มีความจำเป็นในการดำเนินนโยบายเพื่อแก้ปัญหาหวยใต้ดิน แก้ปัญหาขายสลากเกินราคา ลดขั้นตอนการขายผ่านผู้ค้ามาเป็นการจำหน่ายผ่านเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ที่ใช้กันอยู่ รวมทั้งนโยบายในการปราบปรามผู้มีอิทธิพล และเจ้ามือหวยใต้ดินให้หมดไปอย่างจริงจังโดยไม่เกรงกลัวอิทธิพลหรือผลกระทบทางการเมืองแล้ว
เห็นว่าถึงเวลาแล้วนับแต่รัฐบาลในอดีตที่ต้องถูกลงโทษตามคำพิพากษาศาลฎีกาฯ จนถึงรัฐบาลปัจจุบันที่จะนำหวยบนดินกลับมาอีกครั้ง หากศึกษาไม่ดีพอแม้มีเจตนาดีก็อาจต้องรับโทษทางอาญาเหมือนรัฐบาลในอดีต ผู้มีหน้าที่ได้แก่กองสลากหรือรัฐบาลควรเสนอกฎหมายขึ้นใหม่ จะเรียกชื่ออย่างไร ก็แล้วแต่จะพิจารณา
ถ้าถึงทางตันหาชื่อไม่ได้ และยอมรับความจริงกันอาจใช้ชื่อกฎหมายใหม่ว่า พระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินรวบ พ.ศ. … ขึ้นมาดำเนินการออกสลากหวยบนดิน 2 ตัว 3 ตัว เพื่อแก้ปัญหาเสียให้ถูกกฎหมาย
ส่วนการที่จะมีสำนักงานสลากกินรวบหรือจะเรียกชื่ออย่างไรก็แล้วแต่ หากเห็นว่าชื่อสลากกินรวบเป็นของ แสลง ก็มาช่วยกันตั้งชื่อให้เกิดการยอมรับกันได้ เพราะจุดประสงค์ตรงกันแล้ว คือ การแก้ปัญหาที่มีอยู่ให้หมดไปจะชื่ออะไรก็คงไม่เป็นปัญหา
ประการที่สอง แก้กฎหมายเดิม ขยายกรอบวัตถุประสงค์ของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล
จะเห็นว่าการออก สลากกินรวบ สลากออนไลน์ หวยออนไลน์ สามารถสร้างรายได้แก่รัฐ เพื่อนำรายได้ไปช่วยสังคมอีกหลายภาคส่วนที่เดือดร้อน และขาดงบประมาณในการช่วยเหลือดูแล อาทิ ด้านการศึกษา เด็กยากไร้ตามที่ได้กล่าวมาข้างต้น จึงควรแก้ไขพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 ที่มีอยู่เดิมเสียใหม่ ตั้งแต่เปลี่ยนชื่อกฎหมายเสียใหม่ และร่างกฎหมายให้ครอบคลุมในการออกสลากกินแบ่ง และสลากต่างๆ ที่เป็นปัญหา ให้ครบถ้วน
อย่างไรก็ดี ข้อเสนอแนะของผู้เขียนเป็นเพียงมิติเดียวในทางกฎหมายที่หาทางออกให้การแก้ปัญหาให้การกระทำทางการบริหารของรัฐบาลเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น ส่วนมิติอื่นๆ เช่น เศรษฐกิจ สังคม หรืออื่นๆ ก็คงต้องรับฟังความคิดเห็นกันต่อไปว่าสมควรที่จะมีกฎหมายอย่างหนึ่งอย่างใดขึ้นใหม่ หรือจะแก้ไขพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 ในมาตราที่เป็นอุปสรรคโดยอาจยกเครื่องใหม่ หากสังคมนี้ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า หวย อย่างไรเสียก็ไม่หมดไปจากสังคมนี้ต่อให้วันนี้รัฐประกาศห้ามออกหวยทุกชนิด ประชาชนก็ยังมีหวยให้เล่นกันอยู่ดี
ทุกคนในสังคมจำเป็นต้องช่วยกันหาทางออกมากกว่าที่จะมากล่าวหากันว่า รัฐบาลนี้ไม่ทำผิดกฎหมาย เพราะการจะผิดกฎหมายหรือไม่ผิดกฎหมายคงไม่มีรัฐบาลใดอยากให้เกิดเป็นแน่
