สุนทรพจน์สะท้านโลกของเด็กสาววัยรุ่น อายุ 16 ปี เกรตา ธันเบิร์ก หรือที่เจ้าตัวอ่านชื่อตัวเองตามภาษาสวีเดน ว่า เกรียตา ทุนแบร์ย
ผู้นำรณรงค์ต่อต้านภาวะโลกร้อน บนเวทีสหประชาชาติ เผยแพร่เป็นคลิปและข่าวทั่วสื่อออนไลน์ในนาทีนี้
ได้รับความสนใจมากกว่าผู้นำประเทศหลายๆ คนที่ไปประชุมและกล่าวสุนทรพจน์ที่เวทียูเอ็นเสียด้วยสิ
ไม่เพียงเด็กสาวคนนี้กลายเป็นคนดังที่มีชื่อเข้าชิงรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ เกรตายังกล่าวสุนทรพจน์ด้วยน้ำเสียงและท่าทีเค้นอารมณ์สุดสุด
โดยเฉพาะเมื่อกล่าวเป็นภาษาอังกฤษ How dare you! – กล้าดียังไง ถึง 4 ครั้ง
เป็นข้อความที่เด็กตำหนิผู้ใหญ่แบบไม่ต้องเกรงอกเกรงใจ ไม่มีระบบอาวุโส คนในสังคมอนุรักษนิยมดูแลอาจสะดุ้งสะเทือน
บริบทถัดมา เกรตาต่อว่าบรรดาผู้นำนานาประเทศ เอาแต่พูดถึงเรื่องเงินๆ ทองๆ และตัวเลขการเติบโตทางเศรษฐกิจ ปล่อยให้คนรุ่นใหม่ต้องมาเผชิญกับผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่คนรุ่นก่อนทำไว้ทั้งนั้น
ส่วนผู้นำที่ชอบพูดสวยๆ ว่าขอฝากความหวังไว้กับคนหนุ่มสาว ก็โดนซัดกลับไปด้วยว่า “พวกคุณกล้าดียังไง”
พลังการต่อสู้ของเด็กสาวไม่ใช่เพิ่งมาเกิดบนเวทียูเอ็น แต่เด็กหญิงเริ่มสร้างชื่อที่สื่อให้ความสนใจจากการหยุดเรียนไปนั่งประท้วงและรณรงค์แก้ไขภาวะโลกร้อนอยู่หน้าตึกรัฐสภาของสวีเดนในกรุงสตอกโฮล์ม ทุกวันศุกร์ ตั้งแต่เดือนสิงหาคมปีก่อน จนเกิดแนวร่วมในกลุ่มเยาวชนและผู้ใหญ่ที่เห็นด้วยเป็นกลุ่มเคลื่อนไหววันศุกร์เพื่ออนาคต
เกรตาแจ้งเกิดตั้งแต่ขึ้นกล่าวสุนทรพจน์บนเวทีประชุมของสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลกครั้งที่ 24 หรือ COP24 ที่ประเทศโปแลนด์ เมื่อเดือนธันวาคม 2561 ครั้งนั้นก็กล่าวด้วยเนื้อหาตำหนิติเตียนบรรดาผู้ใหญ่ที่สร้างปัญหาและไม่รู้จักแก้ และทิ้งภาระให้คนรุ่นใหม่ต้องมาเผชิญ
จากนั้นมาเด็กสาวและเพื่อนๆ ก็เคลื่อนไหวต่อเนื่องจากเกิดเป็นกระแสในหมู่คนรุ่นใหม่ทั่วโลก รวมถึงที่เมืองไทยด้วย มีเยาวชนหลายคนลุกขึ้นมาทำกิจกรรมเก็บขยะพลาสติก รณรงค์ลดการใช้พลาสติก ฯลฯ แม้อาจจะยังไม่เป็นที่เผยแพร่กว้างขวาง แต่ก็มีกระแสกระเพื่อมเกิดขึ้น
ส่วนครั้งนี้ เชื่อว่าเกรตาจะเป็นที่รู้จักมากกว่าเดิม ไม่เพียงเพราะถ้อยคำซัดเหล่าผู้นำโลกว่า “กล้าดียังไง” เท่านั้น ยังได้แรงหนุนจาก ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำโลกที่มักปฏิเสธเรื่องโลกร้อน ทวีตแขวะเด็กสาว ด้วยถ้อยคำประชดประชันว่า ดูเหมือนจะเป็นเด็กหญิงที่มีความสุขมากและเฝ้ามองอนาคตที่สดใส
งานนี้ชาวอเมริกันที่ไม่รู้จักเกรตาก็คงได้รู้จักมากขึ้น
ส่วนคนไทยหลายคนรู้จักเกรตามากขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้ จากโพสต์ของอดีตนายกฯหญิง ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ที่เป็นข้อความสนับสนุนการเคลื่อนไหวของหญิงสาว
ดีที่ว่าเป็นการโพสต์ก่อนเกรตากล่าวว่า “กล้าดียังไง” ไม่เช่นนั้นอาจจะถูกตีความว่าอยากใช้ข้อความนี้กับใครเป็นพิเศษหรือไม่
ชุมฉันท์ ชำนิประศาสน์
