แม้เวลาจะผ่านเลยไป แต่ “ต้อหิน” ก็ยังคงเป็นภัยเงียบอันดับ 2 ที่ทำให้คนไทยตาบอดเหมือนเช่นเคยเพราะกว่าจะรู้ตัวว่าเป็นก็มักจะสาย ด้วยอาการของโรคที่เกิดช้า หลายคนจึงรักษาได้ไม่ทันเวลา โรงพยาบาลจักษุบ้านแพ้ว, โรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านโรคตาที่เน้นย้ำและให้ความสำคัญกับโรคนี้มาโดยตลอด จึงร่วมขึ้นแบ่งปันเรื่องราวอันน่าสนใจบนเวที HEALTH FORUM ในหัวข้อ “ภัยเงียบจากต้อหิน สาเหตุตาบอดอันดับ 2 ของไทย” ในงาน Healthcare 2020: สุขภาพดี วิถีใหม่ ใจชนะ
นพ.พรเทพ พงศ์ทวิกร ผู้อำนวยการโรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) เปิดเผยข้อมูลว่า สาเหตุอันดับหนึ่งของตาบอดในคนไทย คือ ต้อกระจก แต่โรคนี้เมื่อเป็นแล้วสามารถผ่าตัดรักษาได้ เพราะจะแสดงอาการตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม แต่ในส่วนของ “ต้อหิน” นั้นน่ากลัวกว่า เพราะจะไม่แสดงอาการเลยในระยะแรก ทำให้คนไข้กว่าจะรู้ตัวว่าเป็น ก็มักจะอยู่ในระยะที่รักษาไม่ทันแล้ว
โดยต้อหินจะทำลายเส้นประสาทตาของขั้วประสาทตาจำนวน 1,200,000 เส้นของคนเราไปเรื่อย ๆ ทำให้ลานสายตาแคบลง ส่งผลต่อการมองเห็นมุมกว้างที่แย่ลง จนอาจเห็นแค่ตรงกลาง ไม่เห็นมุมข้างอีกต่อไป เริ่มเดินชนสิ่งของ เกิดอาการตามัว มองไม่ชัด และทัศนวิสัยในการขับรถแย่ลง อีกทั้งยังทำให้มุมตาแคบลงจนถึงปิดสนิทได้ ส่งผลให้น้ำในตาไม่สามารถระบายออกได้และความดันตาสูงขึ้น เกิดอาการปวดตารุนแรง และตาบอดได้ในที่สุด จึงจำเป็นที่จะต้องรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ
ซึ่งผู้ที่มีความเสี่ยงจะเป็นโรคนี้ คือ คนที่อายุ 40 ปีขึ้นไป โดยพบว่ามีโอกาสเป็นได้ถึง 2% โดยต้อหินแบบมุมตาปิด สามารถพบในผู้หญิงได้มากกว่าผู้ชาย ส่วนต้อหินแบบมุมตาเปิดจะเสี่ยงเท่า ๆ กัน สามารถมีหรือไม่มีอาการแรงดันลูกตาสูงร่วมด้วยก็ได้ ดังนั้นในปัจจุบันการวัดแค่แรงดันตาจึงไม่สามารถบอกถึงการเป็นโรคต้อหินได้
ดังนั้นบุคคลทั่วไปที่อายุ 40 ปีขึ้นไป ควรตรวจสายตาปีละ 1 ครั้ง สำหรับคนที่มีประวัติคนในครอบครัวเคยเป็นต้อหินมาก่อน ควรตรวจก่อนอายุ 40 ปี และถ้าหากไปตรวจแล้วพบว่าตัวเองเป็นต้อหิน ควรโทรแจ้งญาติพี่น้องให้ไปตรวจด้วย เพราะอาจเป็นเรื่องการส่งต่อทางพันธุกรรมได้
ในเรื่องของพฤติกรรมที่ส่งผลต่อการเกิดโรค พบว่า พฤติกรรมปกติในชีวิตประจำวันไม่ทำให้ความเสี่ยงโรคต้อหินเพิ่มขึ้น แต่พฤติกรรมเพิ่มเติมบางอย่างอาจส่งผลต่อการเพิ่มดันในตา ทำให้เซลล์ประสาทตาเสียหาย อันเป็นสาเหตุหลักของโรคต้อหิน อาทิ การกดและนวดตา การใช้ยาบางชนิดในกลุ่มสเตียรอยด์ทั้งยาหยอดและยากิน รวมถึงปัจจุบันมีงานวิจัยใหม่ชี้ว่ากลุ่มกลูโคซามีน หรือยาบำรุงเรื่องข้อ ถ้ากินบ่อย ๆ ก็ควรไปตรวจวัดแรงดันตา
ด้วยความที่เป็นโรคแสดงอาการช้า การตรวจเช็คเบื้องต้นด้วยตนเองจึงเป็นเรื่องยาก ยิ่งในระยะเริ่มต้นควรพบจักษุแพทย์เพื่อใช้เครื่องมือเฉพาะทาง ตรวจวัดความดันตา ขั้วประสาทตา ตรวจลานสายตา และล่าสุดกับนวัตกรรมใหม่ เครื่องสแกนวิเคราะห์จอประสาทตาและขั้วประสาทตา หรือ OCT (Optical coherence tomography) ที่จะเข้าไปแสกนรอบขั้วประสาทตา เพื่อวิเคราะห์ดูความผิดปกติ อย่างไรก็ตามหากตรวจพบโรคตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็สามารถรักษาให้อาการดีขึ้นได้ด้วย 3 วิธี คือ ใช้ยาหยอดตา ใช้เลเซอร์ช่วยรักษา หรือการผ่าตัด ซึ่งจะเลือกใช้เป็นวิธีสุดท้ายเพราะมีความเสี่ยงมากกว่าการใช้ยา
ด้วยความสำคัญตรงนี้ ทางโรงพยาบาลจักษุบ้านแพ้วจึงได้มุ่งมั่นให้การรักษาในราคาถูก ด้วยราคาเริ่มต้นเพียง 700 บาท แต่พิเศษเฉพาะในงาน HEALTHCARE 2020 นพ.พรเทพ กล่าวว่า ได้ยกทุกอย่างมาให้บริการประชาชนได้เข้าถึงการรับบริการตรวจสายตากันอย่างฟรี ๆ ถึง 4 รายการ คือ ตรวจวินิจฉัยโรคทางตาโดยจักษุแพทย์ ด้วยกล้องจุลทรรศน์กำลังขยายสูงพร้อมเครื่องฉายภาพลูกตาผ่านหน้าจอ Digital Slit Lamp วันละ 70 คน การตรวจวัดความดันลูกตา เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคต้อหิน โรคอักเสบในลูกตา ซึ่งทำให้ความดันลูกตาเปลี่ยนแปลงจากปกติ วันละ 70 คน ตรวจประเมินความสามารถในการมองเห็นของสายตา หรือการตรวจวัดค่าสายตา และตรวจประเมินขั้วประสาทตาด้วยเครื่อง OCT วันละ 70 คน สามารถติดต่อลงทะเบียนได้ทุกวันที่บูธโรงพยาบาลบ้านแพ้ว
“อยากชวนทุกคนมาตรวจโรคต้อหินตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อจะได้ส่งต่อไปรักษาอย่างเหมาะสม และถ้าหากใครตรวจพบความเสี่ยงที่จะเป็นหรือตรวจพบโรคแล้ว จะได้ชวนญาติ ๆ เข้ามาตรวจด้วย เพื่อการรักษาที่ทันท่วงทีในกรณีที่เป็นโรคทางพันธุกรรม”
นอกจากนี้ โรงพยาบาลจักษุบ้านแพ้วยังได้ให้ความสำคัญเรื่องอาการตาบอดในคนไทยอย่างต่อเนื่อง ทำการขยายการรักษาออกสู่พื้นที่ห่างไกล ด้วยหน่วยผ่าตัดต้อกระจกเคลื่อนที่ที่ใหญ่สุดในประเทศออกให้บริการผ่าตัดฟรีแก่ผู้ด้อยโอกาส เนื่องจากมีประชาชนอีกจำนวนมากที่ต้องทรมานกับการใช้ชีวิตในความมืดเพราะรักษาไม่ทันการณ์ จึงขอเชิญชวนคนไทยมารร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการมอบแสงสว่างในชีวิตให้แก่คนไทยด้วยกัน สมทบทุนกับโรงพยาบาลจักษุบ้านแพ้วที่ เลขที่บัญชีธนาคารกรุงไทย 745-0-59989-9หรือทำบุญที่บูธโรงพยาบาลบ้านแพ้วในงาน HEALTHCARE 2020 ก็ได้เช่นกัน โดยใบเสร็จจากการสมทบทุนสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า
สิ่งดี ๆ เหล่านี้มีอยู่ที่งาน Healthcare 2020: สุขภาพดี วิถีใหม่ ใจชนะ งานแฟร์ครบเครื่องทุกเรื่องสุขภาพ เท่านั้น พบกันอย่างจุใจ ถึง 6 กันยายน 2563 ณ สามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ ชั้น 5 สามย่านมิตรทาวน์ เวลา 10.00 – 20.00 น. เดินทางสะดวกโดยทางด่วนและรถไฟฟ้า MRT สถานีสามย่าน ทางออกที่ 2
