‘สุพรรณบุรี’ ต้นแบบ ‘สบช.โมเดล’

‘สุพรรณบุรี’ ต้นแบบ ‘สบช.โมเดล’

ผู้เขียนได้มีโอกาสไปร่วมการดำเนินงาน “โครงการสร้างชุมชนสุขภาวะด้วย สบช. โมเดล 2022 : 1 วิทยาลัย 1 ชุมชน เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (2565-2567)” ณ จังหวัดสุพรรณบุรี และตรวจเยี่ยมให้กำลังใจเสริมพลังเจ้าหน้าที่และบุคลากร “อสม.” ที่ปฏิบัติหน้าที่ใน โครงการนำร่องสร้างเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคให้กับประชาชนด้วย “สบช. โมเดล 2022” พร้อมให้ความรู้กับเจ้าหน้าที่ ประชาชน และ อสม. ซึ่งงานนี้ขับเคลื่อนการดำเนินงานโดย วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสนามชัย องค์การบริหารส่วนตำบลสนามชัย อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีผู้เข้าร่วมเป็นเกียรติประกอบด้วย นายสรชัด สุจิตต์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสุพรรณบุรี เขต 1 และรองประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร นายมนูญ ศูนย์สิทธิ์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ดร.พิศิษฐ์ พลธนะ ผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี และ นางพรพจน์ บุญญสิทธิ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสนามชัย

โครงการนำร่องซึ่งเกิดขึ้นที่เรียกว่า “สบช. โมเดล 2022” เป็นความร่วมมือของสถาบันพระบรมราชชนกร่วมกับจังหวัดสุพรรณบุรี โดยการนำของนายสรชัด สุจิตต์ ส.ส.สุพรรณบุรี รองประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร มุ่งเน้นการป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันโรคแทรกซ้อน จากโรคเบาหวานโรคความดันโลหิตสูง โดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี หลักการที่สำคัญที่สุดที่ใช้คือ สัญญาณไฟจราจร คือ สีเขียว สีเหลือง สีแดง เป็นแนวคิดกล่าวคือ 1.สีแดง คือ สีที่อันตรายที่สุดสีที่ไม่ดีมีความดันสูงมากกว่า 180/110 มม.ปรอทขึ้นไป 2.สีส้ม รุนแรงปานกลาง ความดันสูงมากกว่า 160/100 มม.ปรอทขึ้นไป 3.สีเหลือง รุนแรงเล็กน้อย ความดันโลหิตสูงกว่า 140/90 มม.ปรอทขึ้นไป สีเริ่ม (เหลือง) มีการป่วยเล็กน้อย เป็นความดันสูงอ่อนๆ สีนี้ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3 อ. 3 ลด คือ อาหาร ลดหวานมันเค็ม ออกกำลังกาย : วันละ 30 นาที อาทิตย์ละ 3 วัน และอารมณ์ขันยิ้มเสมอหรือการฝึกปฏิบัติทำ “สมาธิ” 3 ลด ก็คือ ลดอ้วน ลดเหล้า ลดบุหรี่ 4.สีเขียวอ่อน ก็คือ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มวัยรุ่น วัยเรียน วัยทำงานที่ยังไม่เป็นโรค เราต้องการให้ดูแลสุขภาพดูแลเรื่อง
3 อ. 3 ลด ให้ดีก็จะกลายเป็นคนปกติ (สีขาว) 5.สีขาว คือ กลุ่มปกติ มีความดันน้อยกว่า 120/80 มม.ปรอท 7.กลุ่มสีดำ ความดันมากกว่า 180/110 มม.ปรอทขึ้นไป และมีโรคแทรกซ้อน คือ หัวใจขาดเลือด อัมพฤกษ์ อัมพาต โรคไตวาย

กิจกรรมดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคของประชาชนด้วย “สบช.โมเดล 2022” พร้อมทั้งพัฒนาความร่วมมือกับเครือข่ายสุขภาพในพื้นที่ดำเนินงาน คือ ชุมชนบ้านกิโลแปด หมู่ 2 ตำบลสนามชัย อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ความรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสนามชัย โดยนางพรพจน์ บุญญสิทธิ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสมามชัย ได้สานแนวคิดนำปิงปองจราจรชีวิต 7 สี และมาตรการ “3อ.3ลด” มาบูรณาการเผยแพร่สู่ประชาชนร่วมกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี โดยคณะเยี่ยมเสริมพลังได้ร่วมเยี่ยมบ้านให้กำลังใจแก่ผู้ป่วยกลุ่มเป้าหมายด้วย

ดร.พิศิษฐ์ พลธนะ ผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี ได้กล่าวถึงการจัดโครงการในครั้งนี้ว่า นอกจากการให้ความรู้กับประชาชนในการดูแลสุขภาพของตนเองให้ห่างไกลจากโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานแล้วนั้น การให้ความรู้ดังกล่าวได้มีการบูรณาการกับการเรียนการสอนนำเพลงอีแซวมาแต่งคำร้องทำนองเรื่องของ “ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี” เพื่อนำไปเผยแพร่ให้ความรู้แก่ประชาชน ในการดูแลสุขภาพด้วยโครงการดังกล่าวนอกจากจะเป็นการทำให้ลดอัตราผู้เจ็บป่วยแล้ว ยังสามารถทำให้ประชาชนมีสุขภาพร่างกายที่ดีขึ้นด้วยการปฏิบัติตามหลัก 3 อ. 3 ลด
พร้อมทั้งพัฒนาฐานข้อมูลที่จะสามารถเชื่อมต่อกับแอพพลิเคชั่น Line ใช้เก็บข้อมูลและเป็นฐานข้อมูลในการควบคุม ป้องกัน โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคอื่นๆ ได้ต่อไปอีกด้วย

กิจกรรมภายในงานประกอบด้วย 1) ตรวจวัดความดันโลหิตสูงโดยนักศึกษาพยาบาลให้แก่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 2) ตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือด 3) ชวนอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านออกกำลังกาย ให้ความรู้ในเรื่องการรับประทานอาหาร และการบริหารอารมณ์ของตนเอง ตามหลัก 3 อ.
4) ให้ความรู้ในเรื่องการลดอ้วน และลดละเลิก เหล้า บุหรี่ตามหลัก 3 ลด 5) ชุดการแสดงอีแซว ชื่อ “ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี และ 3 อ. 3 ลด” โดยนักศึกษาวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุพรรณบุรี เป็นผู้ดำเนินกิจกรรมสร้างเสริมเสียงหัวเราะแก้ง่วง

โดยมี นายสรชัด สุจิตต์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสุพรรณบุรี เขต 1 และรองประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร กล่าวต้อนรับ มี นายมนูญ ศูนย์สิทธิ์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ดร.พิศิษฐ์ พลธนะ ผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี และ นางพรพจน์ บุญญสิทธิ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสนามชัย พร้อมคณะให้การต้อนรับ

ทั้งนี้ ในการดำเนินงานโครงการ “สบช. โมเดลฯ” เป็นการพัฒนาชุมชนเพื่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ปลอดโรคไม่ติดต่อ โดยเฉพาะโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคแทรกซ้อน คือ โรคหัวใจขาดเลือด โรคอัมพาต โรคไตวายเรื้อรัง ซึ่งปีหนึ่งๆ จะเสียงบประมาณกว่า 300,000 ล้านบาทต่อปี ลดการป่วยรายใหม่ ลดโรคแทรกซ้อน ลดโรคผู้ป่วยติดเตียง ให้คนไทยอายุยืน เป็นการริเริ่มโครงการ ระหว่างกระทรวงสาธารณสุขระดับพื้นที่ จังหวัด อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน กับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก ร่วมกับ อสม. ประชาชน ชุมชน และภาคการเมืองท้องถิ่นและระดับชาติ เป็นการดูแลประชาชนทุกคนอย่างเป็นพลวัตเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน “ด้วยการบรรจุ โรคไม่ติดต่อ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง” สู่ “ระบบการศึกษา” การเรียนการสอน บริการวิชาการ วิจัยและพัฒนานวัตกรรม การมีส่วนร่วมของชุมชน ของนักศึกษาวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี เป็น “ต้นแบบ” เพื่อขยายผลไปสู่ระดับประเทศต่อไป ไงเล่าครับ

นพ.วิชัย เทียนถาวร
อดีตปลัดกระทรวงสาธารณสุข