ท่ามกลางสถานการณ์ความไม่แน่นอนในปัจจุบัน ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของประชาชนทุกช่วงวัย การเผชิญหน้ากับภาวะความท้าทายและความกดดันหลากหลายด้าน ทั้งเทคโนโลยีที่ก้าวกระโดด สภาวะภูมิอากาศที่แปรปรวน เศรษฐกิจที่ผันผวน สังคมที่ตึงเครียด สถานการณ์โรคระบาดต่างๆ ล้วนส่งผลต่อสุขภาพจิตของประชาชนทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับบุคคลที่ขาดการฝึกฝนทักษะทางสุขภาพจิต
เมื่อสุขภาพจิตดีเป็นสิ่งที่ทุกคนสร้างได้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. จึงร่วมกับ มายด์เซ็ทเมคเกอร์ (Mindset Maker) เห็นถึงความสำคัญในการเสริมสร้างมายเซ็ทเชิงบวกแก่ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มนักเรียน นักศึกษา วัยทำงาน และผู้สูงอายุ เป็นที่มาของการขับเคลื่อนโครงการพัฒนาแพลตฟอร์มจิตวิทยาเชิงบวกสำหรับประชาชน พร้อมแถลงข่าวเปิดตัวกิจกรรม ‘Mindset Maker Hackathon 2023’ ณ Thai Health Academy อาคาร SM Tower เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม ที่ผ่านมา
นายชาติวุฒิ วังวล ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สสส. เล่าว่า สถานการณ์ความท้าทายเรื่องสุขภาพจิตเป็นประเด็นที่กำลังคุกคามคนไทยทุกคน จากการแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่อย่างโควิด-19 สภาพเศรษฐกิจที่เปลี่ยนไป นิวนอร์มอลที่ต้องปรับตัวอย่างท้าทาย รวมถึงชีวิตที่อยู่บนความเร่งรีบ กลายเป็นประเด็นเรื่องของความซึมเศร้า ความเครียด ความกังวล ท้ายที่สุดนำไปสู่ความรู้สึกอยากทำร้ายตัวเอง การฆ่าตัวตาย หรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับจิตใจคน สิ่งนี้เป็นประเด็นสำคัญ เป็นเหตุคุกคามและปัจจัยเสี่ยงที่กำลังเกิดขึ้นกับพวกเราทุกคน
สสส. และภาคีในหลายภาคส่วน มุ่งเน้นการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีแนวใหม่ ที่เรียกว่า ทุนจิตวิทยาเชิงบวก หรือ Positive Psychological Capital ประกอบด้วยทุน 4 ด้าน คือ 1. ความหวัง (Hope) 2. การเชื่อในความสามารถของตัวเอง (Self-efficacy) 3. ความเข้มแข็งทางจิตใจ (Resilience) และ 4. การมองโลกในแง่ดี (Optimisim) ใช้หลักคิดมาพัฒนาเครื่องมืออย่างง่ายให้บุคคลแต่ละช่วงวัย สามารถฝึกฝนตัวเอง และออกแบบให้อยู่ในแพลตฟอร์มที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ง่าย ซึ่งทั้ง 4 ตัวที่กล่าวมาเป็นองค์ประกอบที่สามารถพัฒนาขึ้นได้ โดยไม่ต้องมีมาตั้งแต่เกิด
“สสส. และ Mindset Maker ได้ร่วมกันพัฒนา Hackathon เชิญชวนคนรุ่นใหม่ นักคิด นักวิชาการ นักสื่อสาร เพื่อที่จะสร้างนวัตกรรม บูรณาการ Positive Psychological Capital เข้าสู่การปฏิบัติจริง เป็นงานที่สำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ ถือเป็นการสร้างนวัตกรรมที่ทำให้คนรุ่นใหม่สามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการผลักดันกิจกรรมสำคัญเหล่านี้ วันนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่จะช่วยให้พวกเรามีเครื่องมือ มีพลังงานพร้อมใช้ในการมีสุขภาพจิตที่ดี และสามารถใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุข”
ด้าน นายอรุณฉัตร คุรุวาณิชย์ ผู้จัดการโครงการ และผู้บริหาร Mindset Maker อธิบายเพิ่มเติมว่า สิ่งหนึ่งที่ขาดไปในสังคมบ้านเราคือ ตัวช่วยที่พร้อมใช้ หลายครั้งที่เราอยากพัฒนาตัวเองด้านสุขภาพจิต แต่กลับมีขั้นตอนเยอะไปหมด ทั้งปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ค้นหาข้อมูล ซึ่งการที่เราจะเข้าถึงข้อมูลเพื่อมาช่วยฝึกฝนตัวเอง หากมีข้อมูลที่พร้อมใช้มากที่สุด ก็มีโอกาสที่เราจะสามารถฝึกได้ง่ายขึ้น ตรงนี้เป็นช่องว่างสำคัญที่อาจขาดหายไป และเราอยากมาเติมเต็ม เพื่อให้คนทั่วไปเข้าถึงข้อมูลที่ง่ายพอ และน่าเชื่อถือในระดับหนึ่ง
“Mindset Maker แพลตฟอร์มจิตวิทยาเชิงบวก ที่เรากำลังพัฒนาขึ้น เป็นแพลตฟอร์มที่ย่อยชุดวิธีคิด วิธีการที่ใช้จิตวิทยาเชิงบวกมาเป็นพื้นฐาน เพื่อให้คนในสังคมสามารถเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ให้คนทั่วไปที่อาจกำลังเจอสถานการณ์ยากๆ ในชีวิตมีโอกาสในการเยียวยาตัวเองเบื้องต้นก่อน ฉะนั้นแล้ว แพลตฟอร์ม Mindset Maker จึงไม่ได้เป็นแพลตฟอร์มที่จะมอบเครื่องมือในการรักษาสุขภาพจิตให้กับผู้คน แต่จะเป็นการมอบเครื่องมือในการสร้างเสริมสุขภาพจิตที่ดีให้กับทุกคน
“สำหรับโปรเจกต์ Mindset Maker Hackathon ถือเป็นส่วนหนึ่งของแพลตฟอร์มจิตวิทยาเชิงบวก ที่อยากชวนให้คนทั่วไป นิสิตนักศึกษาที่อาจกำลังศึกษาในคณะจิตวิทยาก็ดี หรือในสายการสร้างกระบวนการเรียนรู้ รวมถึงประชาชนทั่วไป คนทำงานด้านสุขภาพจิต ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนา ย่อยเครื่องมือเหล่านี้ให้ง่ายและตรงประเด็นมากขึ้น เพื่อเข้ามาอยู่ในแพลตฟอร์ม”
นายดิษฐ์ศกร ชนะศรี เจ้าของช่องยูทูบ คิดดีทีวี เสริมว่า โลกในปัจจุบันค่อนข้างเปลี่ยนไปเร็ว เราอาจรู้สึกว่าเราตามไม่ทัน สิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดความทุกข์ หลายๆ คนชอบโพสต์ว่า ‘อยากกลับไปเป็นเด็ก เจ็บมากสุดแค่หกล้มและร้องไห้’ แต่ความจริงที่เราโตขึ้นมาแล้ว เราสามารถทำแบบนั้นได้ ด้วยการที่เราฝึกมองโลกในแง่บวก แต่จะทำอย่างไรเพื่อให้เรามีองค์ความรู้ จึงเป็นที่มาของการสร้าง Mindset Maker ขึ้นมา
“ปัญหาเล็กๆ ถ้าเราใช้วิธีการเชิงบวก จะทำให้สามารถแก้ไขปัญหาได้ ก้าวผ่านจุดนั้นได้ ไม่ไปสู่จิตใจที่บอบช้ำ จนกลายเป็นโรคซึมเศร้า แน่นอนเราห้ามไม่ให้สังคมโหดร้ายไม่ได้ แต่เราจะมีชุดเครื่องมือที่ทำให้พวกเขาอยู่ร่วมกับมัน หาวิธีการจัดการกับมัน และก้าวผ่านมันไปได้ นี่คือ Mindset Maker โดยเราไม่ได้ทำคนเดียว แต่จะชวนคนอื่นมาทำด้วย ใครที่มีแนวคิดดีๆ ก็มาใช้พื้นที่แพลตฟอร์มของเรา”
ทั้งนี้ กิจกรรม Mindset Maker Hackathon 2023 “เครื่องมือเสริมพลังบวก” สร้างมายเซ็ทง่าย ได้มายเซ็ทบวก จะจัดขึ้นในวันที่ 9-11 มิถุนายน 2566 เพื่อเฟ้นหาไอเดีย และเครื่องมือที่จะอยู่บนแพลตฟอร์มจิตวิทยาเชิงบวก โดยกำหนดเป็น 6 ธีมย่อย คือ อารมณ์ดี จิตใจแข็งแรงดี ความสัมพันธ์ดี รู้จักตัวเองดี สำเร็จดี หลับดี และสำหรับ 3 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ วัยนักศึกษา วัยทำงาน และสูงวัย เปิดรับสมัครผู้เข้าร่วมกิจกรรมตั้งแต่วันนี้ จนถึงวันที่ 16 พฤษภาคม 2566 สามารถติดตามรายละเอียดได้ทาง www.facebook.com/themindsetmaker
