หลายคนตั้งคำถามว่าทำไมเบียร์ IPA ที่ถือกำเนิดจากอังกฤษ ถึงกลายเป็นเบียร์ที่ครองใจนักดื่มไปทั่วโลก โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกาที่ IPA ถูกยกให้เป็นสัญลักษณ์ของ ‘การปฏิวัติวงการคราฟต์เบียร์’ และในเมืองไทยเอง เรามี IPA ที่ออกแบบมาให้เหมาะกับสภาพอากาศและรสนิยมของนักดื่มหรือไม่
คำตอบทั้งหมดอยู่ในรายการ ‘เปิดจักรวาลเบียร์กับพี่เถียร’ เมื่อ เสถียร เสถียรธรรมะ ผู้ก่อตั้งโรงเบียร์เยอรมันตะวันแดง และเบียร์คาราบาว – เบียร์ตะวันแดง ได้เล่าถึงการเดินทางของ IPA ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน พร้อมเผยเบื้องหลังการสร้างสรรค์ IPA ตะวันแดง ที่คิดค้นมาเพื่อเมืองร้อนอย่างประเทศไทยโดยเฉพาะ
จากการผูกขาดสู่การปฏิวัติ เรื่องราว ‘IPA’ ที่เปลี่ยนวงการเบียร์อเมริกา
เสถียร เผยถึงเรื่องราววิวัฒนาการของเบียร์ IPA โดยย้อนกลับไปในช่วงปี 1980 ที่อุตสาหกรรมเบียร์ในสหรัฐอเมริกายังถูกผูกขาดโดยผู้ผลิตรายใหญ่ ซึ่งแทบทั้งหมดผลิตเบียร์ในสไตล์ Lager
“ในเวลานั้น ผู้ผลิตเบียร์รายเล็กในอเมริกาต้องการหาทางแข่งขันในตลาด จึงเลือกที่จะหันมาผลิตเบียร์ IPA เพราะเอกลักษณ์สำคัญของ IPA คือการเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการปรุงแต่งรสชาติ ผ่านการใส่ฮอปส์ (Hops) ที่มีอยู่มากมายหลายชนิด”
เสถียร อธิบายว่า การทดลองผสมผสานฮอปส์ที่หลากหลาย ทำให้เกิด IPA หลายรูปแบบขึ้นมา โดยสองสไตล์ที่กลายเป็นสัญลักษณ์คือ West Coast IPA และ New England IPA ซึ่งได้รับความนิยมอย่างสูงในอเมริกา และยังถูกส่งออกไปจำหน่ายทั่วโลก
“สิ่งเหล่านี้กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ ทำให้ IPA ไม่ได้เป็นเพียงเบียร์จากอังกฤษอีกต่อไป แต่กลายเป็นเบียร์ที่ถูกผลิตขึ้นในหลายประเทศ และแต่ละแห่งก็สร้างเอกลักษณ์ของตัวเองขึ้นมา จนทุกวันนี้เราจะเห็นว่าแทบทุกประเทศมี IPA ในแบบที่แตกต่างกัน และทั่วโลกต่างขนานนาม IPA ว่าเป็น ‘Creative Beer’”
ทำความรู้จัก IPA แต่ละสไตล์ที่นักดื่มต้องลอง
เมื่อพูดถึง IPA หลายคนอาจเข้าใจว่าเป็นเบียร์สูตรเดียว แต่ความจริงแล้ว IPA แตกแขนงออกเป็นหลายสไตล์ แต่ละแบบมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เสถียร เล่าถึงความหลากหลายนี้ว่า เบียร์ IPA มีต้นกำเนิดอยู่ในประเทศอังกฤษ หากเราเดินเข้าไปในผับของอังกฤษ จะเห็นว่า IPA ถูกเสิร์ฟอยู่หลายรูปแบบ
ไม่ว่าจะเป็น Double IPA ที่มีระดับแอลกอฮอล์อยู่ที่ 7-10% ใช้ฮอปส์ในปริมาณมากจนทำให้รสขมชัดเจนและมีกลิ่นหอมของฮอปส์อย่างโดดเด่น ต่อมาคือ New England IPA หรือ Hazy IPA ที่มีระดับแอลกอฮอล์อยู่ที่ 6-8% เบียร์สไตล์นี้ได้รับอิทธิพลมาจากอเมริกาและแพร่ความนิยมมาถึงอังกฤษอย่างรวดเร็ว จุดเด่นคือความขุ่น กลิ่นผลไม้สดชื่น และรสชาติที่ลดความขมลง
ถัดมาคือ English IPA หรือ Traditional IPA ที่มีระดับแอลกอฮอล์อยู่ที่ 5-7% รสชาติสมดุลระหว่างมอลต์และฮอปส์ กลิ่นหอมแบบดอกไม้และสมุนไพรตามเอกลักษณ์ของฮอปส์อังกฤษ และสุดท้ายคือ Session IPA ที่มีระดับแอลกอฮอล์ต่ำลงมาอยู่ที่ 3-5% ดื่มง่าย สดชื่น เหมาะสำหรับการดื่มได้ในปริมาณมากหรือจิบได้ตลอดทั้งวัน
ในเมืองร้อนอย่างไทย IPA สไตล์ไหนคือคำตอบที่ใช่ ?
จากความหลากหลายของ IPA ทั่วโลก คำถามที่ตามมาก็คือ IPA สไตล์ไหนจะเหมาะกับการดื่มในเมืองร้อนอย่างประเทศไทย เสถียร จึงเล่าถึงมุมมองของเขาเกี่ยวกับการผลิต IPA ในไทยว่า ด้วยความที่ IPA ถูกเรียกว่า Creative Beer ทำให้แต่ละประเทศและแต่ละผู้ผลิตมีความแตกต่างกัน ทั้งในเรื่องรสชาติ กลิ่นหอม รวมไปถึงระดับแอลกอฮอล์ ตั้งแต่เบาไปจนถึงเข้มข้น
“เมื่อผมตัดสินที่จะผลิตเบียร์ตะวันแดง IPA ผมได้เลือกที่จะผลิต IPA ในสไตล์ Pacific IPA เพราะว่าประเทศไทยเป็นเมืองร้อน เราไม่ควรที่จะผลิต IPA ที่มีดีกรีสูงจนเกินไป ขณะเดียวกันเราก็ได้เลือกฮอปส์จาก 5 สายพันธุ์ ทั้งจากยุโรป นิวซีแลนด์ และออสเตรเลีย เพื่อที่จะผลิต IPA ให้มีความสลับซับซ้อนของรสชาติ”
เสถียร ยังเสริมด้วยว่า IPA ตะวันแดง ถูกออกแบบให้เข้ากับบรรยากาศเมืองไทย ดีกรีไม่สูงจนเกินไป รสชาติไม่ขมจัด ดื่มง่าย เหมาะกับการสังสรรค์กับเพื่อนฝูง ด้วยเอกลักษณ์ของ IPA ที่ขึ้นชื่อเรื่องความสร้างสรรค์ ถูกผสมผสานเข้ากับความพิถีพิถันในการคัดเลือกฮอปส์จากหลายสายพันธุ์ ทำให้ IPA ของตะวันแดงไม่เพียงเป็นเบียร์ที่ดื่มง่ายและสดชื่น แต่สะท้อนถึงการคิดอย่างตั้งใจเพื่อให้เหมาะกับสภาพอากาศและรสนิยมของนักดื่มไทย เป็นเครื่องดื่มที่เชื่อมโลกของ IPA เข้ากับประสบการณ์เฉพาะตัวของเมืองร้อนในบ้านเรา
ติดตามชมรายการ ‘เปิดจักรวาลเบียร์กับพี่เถียร’ ได้ที่ : https://www.youtube.com/playlist?list=PLd6tVQzdKucCD7Oa-nI8p0P0zm3Ffi4Za
