หมายเหตุ – ภาคเอกชนประเมินสถานการณ์การท่องเที่ยวของไทย พร้อมข้อเสนอแนะให้รัฐบาลขับเคลื่อนรับช่วงโลว์ซีซั่น
พิชยา ธชัยอดิทรัพย์
นายกสมาคมโรงแรมและรีสอร์ต จ.ตราด
จ.ตราดที่มีแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลที่สำคัญ ประกอบด้วยหมู่เกาะช้างที่อยู่ในความรับผิดชอบของอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะช้าง และหมู่เกาะในอำเภอเกาะกูด ที่มีเกาะหมากและเกาะกูด เป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยม ซึ่งตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม 2569 เริ่มเข้าสู่ฤดูฝน ทำให้นักท่องเที่ยวเริ่มลดลง ซึ่งในช่วงนี้ ผู้ประกอบการจะปรับตัวในเรื่องการท่องเที่ยวด้วยการส่งเสริมให้ท่องเที่ยวช่วงหน้าฝนหรือกรีนซีซั่น ซึ่งหมู่เกาะข้าง ใน 2 เกาะใน อ.เกาะกูดยังสามารถท่องเที่ยวได้ และมีแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามทั้งน้ำตกหลายแห่ง และป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์จึงเป็นเสน่ห์ของการท่องเที่ยวของจังหวัดในช่วงนี้
ปีนี้สถานการณ์ท่องเที่ยวช่วงโลว์ซีซั่นค่อนข้างท้าทาย โดยเฉพาะตลาดต่างชาติที่มีการชะลอการตัดสินใจเดินทาง ส่งผลให้ยอดจองล่วงหน้าลดลงเมื่อเทียบกับปีก่อน ขณะที่ประเทศไทยยังต้องแข่งขันกับจุดหมายปลายทางอื่นๆ มากขึ้น ผู้ประกอบการจึงต้องปรับตัวด้วยการทำตลาดเชิงรุกมากขึ้น ร่วมมือกับเอเยนต์ บริษัททัวร์ และช่องทางออนไลน์ รวมถึงออกแพคเกจที่สร้างความคุ้มค่าให้กับนักท่องเที่ยว โดยยังคงรักษาคุณภาพการบริการไว้ ซึ่งเรื่องนี้นับเป็นจุดแข็งในการส่งเสริมการท่องเที่ยวของ จ.ตราดในช่วงโลว์ซีซั่น โดยเฉพาะผู้ประกอบการทัวร์ได้จัดโปรแกรมการท่องเที่ยวนี้ไว้เช่นกัน มั่นใจว่านักท่องเที่ยวกลุ่มที่ชื่นชอบธรรมชาติหากมาได้สัมผัสแหล่งท่องเที่ยวใน เกาะช้าง และเกาะกูดจะประทับใจไม่แพ้กับช่วงไฮซีซั่น
ส่วนนโยบายของรัฐ ไทยช่วยไทยพลัส 60/40 ช่วยกระตุ้นได้หรือไม่นั้นยอมรับว่าโครงการไทยช่วยไทยพลัส 60/40 ถือเป็นมาตรการที่ช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายภายในประเทศได้ในระดับหนึ่ง โดยเฉพาะร้านค้าและบริการที่เข้าร่วมโครงการ อย่างไรก็ตาม สำหรับธุรกิจโรงแรม ผลที่ได้รับยังค่อนข้างจำกัด เนื่องจากโรงแรมส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มที่ได้รับประโยชน์โดยตรงจากมาตรการดังกล่าว จึงยังไม่เห็นผลในการกระตุ้นยอดจองห้องพักอย่างชัดเจน หากภาครัฐมีมาตรการที่เกี่ยวข้องกับค่าที่พักหรือการท่องเที่ยวโดยตรง จะช่วยกระตุ้นการเดินทางได้มากกว่า
ส่วนสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐและอิหร่าน ยอมรับว่าส่งผลต่อการท่องเที่ยวแน่ เพราะหากสถานการณ์ยืดเยื้อและส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น ก็อาจกระทบต่อต้นทุนการเดินทางของนักท่องเที่ยวและสายการบินในอนาคต โดยเฉพาะตลาดระยะไกล เช่น ยุโรปและอเมริกา อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่พบการยกเลิกการเดินทางอย่างมีนัยสำคัญจากปัจจัยดังกล่าว แต่ผู้ประกอบการยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพราะภาคการท่องเที่ยวมีความอ่อนไหวต่อปัจจัยด้านเศรษฐกิจและสถานการณ์โลก
สิ่งที่ผู้ประกอบการอยากเห็นมากที่สุดคือมาตรการกระตุ้นการท่องเที่ยวโดยตรง เช่น โครงการเราเที่ยวด้วยกัน หรือโครงการในลักษณะเดียวกันที่ภาครัฐช่วยสนับสนุนค่าใช้จ่ายด้านที่พักและการเดินทาง ซึ่งที่ผ่านมาโครงการลักษณะนี้ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี สามารถกระตุ้นให้คนไทยออกเดินทางท่องเที่ยวจริง สร้างรายได้ให้กับโรงแรม ร้านอาหาร ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และชุมชนในพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะ จ.ตราดและเกาะกูด ซึ่งเศรษฐกิจในพื้นที่พึ่งพาการท่องเที่ยวเป็นหลัก หากมีมาตรการสนับสนุนลักษณะนี้กลับมาอีกครั้ง จะช่วยเพิ่มการเดินทาง กระจายรายได้สู่ท้องถิ่น และช่วยพยุงผู้ประกอบการในช่วงโลว์ซีซั่นได้เป็นอย่างดี
กอบกิจ อิสรชีววัฒน์
ประธานกรรมการหอการค้าจ.เชียงใหม่
ช่วงนี้เป็นโลว์ซีซั่นของจริง ก็จะหนักมาก โดยเฉพาะในมุมท่องเที่ยวเรียกว่าเงียบจริง ค่าตั๋วเครื่องบินแพงมากไม่มีลดลงเลยแต่กระโดดขึ้นไป 20% ในขณะที่โรงแรมราคาถูกมากเพราะเชียงใหม่มีห้องพักมากกว่าจำนวนนักท่องเที่ยวอยู่แล้ว ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจแบบนี้ทำให้การเดินทางท่องเที่ยวหยุดลง เพราะคนประหยัดและวางแผนการใช้จ่ายมากขึ้น หรือเก็บเงินไว้รอเที่ยวในช่วงวันหยุดยาวแทน ในขณะที่นักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศก็เป็นช่วงโลว์ซีซั่นอยู่แล้ว คงต้องรอไปเดือนหน้าช่วงกรกฎาคม-สิงหาคม ถึงจะเริ่มกลับมาอีกครั้ง คงจึงต้องใช้คำว่า อึด อด และทนไปก่อน ซึ่งช่วงนี้ทุกปีสถานการณ์ก็จะประมาณนี้อยู่แล้ว คือ อาจจะยังมีนักท่องเที่ยวไทยบ้างและคนในพื้นที่ออกมาใช้จ่ายบ้างแต่ก็ถือว่าน้อยมาก
สิ่งที่ช่วยพอให้หายใจสะดวกขึ้นได้บ้างคือ โครงการไทยช่วยไทยพลัสที่ออกมาได้ตรงจังหวะเวลาคือ มาในตอนโลว์ซีซั่นพอดี คนที่จะได้อานิสงส์มากหน่อยก็จะเป็นร้านค้าตามชุมชน ร้านค้ารายย่อยต่างๆ หรือไม่ตลาดจับจ่ายใช้สอยตรงนี้ก็จะได้ประโยชน์มาก ไม่เกี่ยวกับพวกร้านดังๆ หรือร้านมิชลินทั้งหลายที่ไม่ได้สิทธิ ซึ่งตลอด 1 เดือนนี้ถือว่าช่วยได้มาก เพราะมีคนออกมาใช้จ่ายกันอย่างมีความสุข อย่างน้อย 100 ก็ได้จ่ายแค่ 40 ถือว่าดีมาก เป็นช่วงเวลาที่เหมาะเจาะพอดิบพอดี ดังนั้น 4 เดือนของการดำเนินโครงการจะทำให้ช่วยยื้อสภาพเศรษฐกิจไม่ให้แย่ลงไปกว่านี้ ตอนนี้น่าจะเรียกว่าต่ำสุดแล้ว พยายามยื้อไปจนกว่าจะเข้าหน้าไฮซีซั่น เชื่อว่าเศรษฐกิจเชียงใหม่ก็จะดีขึ้น ตอนนี้ยังอยู่ในภาวะที่เรียกว่าพอทนได้ ไม่แย่แต่ก็ไม่ได้ลำบากมาก
สิ่งที่เป็นกังวลและปวดตับมาก คือ ผลกระทบที่จะตามมาจากการสู้รบรอบใหม่หลังจากที่เริ่มมีความหวังจากการหยุดยิง มหาอำนาจยักษ์ใหญ่เดินทางไปเยือนและจับมือกัน ถึงแม้รอบนี้ราคาน้ำมันจะยังไม่ปรับขึ้นแต่เชื่อว่าอย่างไรก็คงปรับขึ้นอีกแน่ ก็รู้สึกกังวลว่าจะบวกขึ้นไป 10-20% หรือกลับไปสู่ช่วงที่เคยพุ่งสูงสุดตอนปลายเดือนมีนาคมถึงต้นเมษายนที่ผ่านมา ทะลุ 120 เหรียญดอลลาร์สหรัฐ แต่กลไกตลาดโลกก็คงอยู่ในเกณฑ์ 90-120 เหรียญดอลลาร์สหรัฐ ไม่น่าจะต่ำหรือแพงไปกว่านี้ ทำให้ผู้ประกอบการอย่างเราเดาเกมออกเริ่มรู้ว่าจะกระทบกับธุรกิจอย่างไรเมื่อมีภาวะสงครามเกิดขึ้น พอปรับตัวรับมือได้ จากรอบแรกที่ไม่รู้เลยว่าจะโหดขนาดไหน จะต้องกักตุนน้ำมันและการจัดระบบขนส่งอย่างไร รอบนี้ก็น่าจะตั้งรับและเตรียมตัวรับมือได้ รวมทั้งรัฐบาลเองก็คงจะเตรียมความพร้อมมากขึ้น โรงกลั่นคงไม่เก็งกำไรแบบรอบแรก และหวังว่ารอบนี้คงไม่รุนแรงมาก
ในส่วนของเชียงใหม่ ถึงอย่างไรสิ่งที่ห่วงและต้องการให้รัฐบาลสนใจอย่างจริงจัง คือ การขับเคลื่อน พ.ร.บ.อากาศสะอาด จัดสรรงบประมาณลงมาจัดการเชื้อเพลิงป้องกันฝุ่น PM2.5 ไม่ใช่ว่าพออากาศดีเรื่องก็ดูเหมือนจะเงียบหายไปทำให้เรากังวลว่าจะเข้าวงรอบแบบเดิมๆ คือ ปล่อยให้เงียบไปแล้วรอให้เกิดปัญหาใหม่ ส่วนเรื่องโครงการไทยช่วยไทยพลัส เราอยากเห็นการขยายรูปแบบใหม่ๆ เช่น การทำควิกวินระยะสั้นออกมาอีก หรือการปล่อยเงินกู้หรือซอฟต์โลน เพื่อให้ผู้ประกอบการได้หายใจออก ส่งเสริมและให้ความรู้ผู้ประกอบการมากขึ้น เพราะ 70% ของธุรกิจเชียงใหม่ส่วนใหญ่เป็นบุคคลธรรมดา ไม่ได้จดทะเบียน เวลาเกิดปัญหาก็จะโดนเยอะ เข้าถึงแหล่งเงินทุนและธนาคารยากหรือไม่ได้ ทำให้ต้องไปกู้นอกระบบซึ่งก็จะเหนื่อยมาก ทราบว่าจะมีการออก Virtual Bank มาแก้ปัญหา เพื่อดึงผู้ประกอบการที่ไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนเข้ามาใช้บริการโดยข้อมูลจะถูกดึงไปอยู่ในระบบของธนาคารเพื่อให้สามารถปล่อยเงินกู้ได้ง่ายขึ้น จะทำได้จริงและต้องใช้เวลาแค่ไหน หรือใช้เวลา 1-2 ปี จุดนี้ก็อยากให้ช่วยผ่อนคลายกฎเกณฑ์หรือระเบียบที่ครอบธนาคารไว้ออกไปบ้าง เพื่อให้อะไรมันง่ายขึ้น
อีกส่วนคือ ขอให้ช่วยยื้อผลกระทบที่จะมีต่อภาคธุรกิจ เช่น ภาษีที่ดินที่ขึ้นโหดมาก จากการปรับราคาที่ดินไปก่อนหน้านี้ที่แพงมาก แต่เชียงใหม่มีความเหลื่อมล้ำเรื่องพื้นที่สูง เช่น ที่ดินติดถนนใหญ่ย่านแม่โจ้ก็ไม่ได้คึกคักเท่าย่านนิมมานเหมินทร์ความสามารถในการจ่ายภาษีของภาคธุรกิจก็ถือว่าโหดร้ายเกินไปหรือการที่เตรียมจะขยายฐานภาษีให้กว้างขึ้นลักษณะโยนหินถามทางของนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เหมือนบอกให้ภาคเอกชนเตรียมตัวเตรียมใจ ขอร้องว่าอย่าเพิ่งรีบมาตอนนี้ เพราะปัจจัยภายนอกยังส่งผลต่อเศรษฐกิจภาพรวมจนลำบากขนาดนี้ ขอให้รอดูสถานการณ์ไปก่อน หรือรอไปปี 2571-2572 ก่อน คือ เข้าใจรัฐบาลแต่ก็ขอให้เข้าใจภาคเอกชนคนทำธุรกิจตัวเล็กตัวน้อยด้วย เพราะหากให้โอกาสเขาก็จะเติบโตไวและไปเร็วมากได้
สมศักดิ์ เสือบุญทอง
นายกสมาคมการท่องเที่ยวและโรงแรมจังหวัดตรัง
ในช่วงหน้าโลว์ซีซั่นซึ่งมีนักท่องเที่ยวน้อย ผู้ประกอบการบางกลุ่มก็หันไปประกอบอาชีพอย่างอื่นเสริมบ้าง แต่ในช่วงวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ ยังคงมีลูกค้าเป็นแบบกลุ่มเดินทางมาเที่ยวทะเลตรัง นอกจากนี้ ยังมีลูกค้าที่จัดกิจกรรมเชิงท่องเที่ยวในพื้นที่ชายหาดและเกาะต่างๆ เช่น กลุ่มบิ๊กไบค์ ซึ่งในช่วงนี้ยังมีนักท่องเที่ยวแบบวันเดย์ทริปทุกวัน
ทั้งนี้ หน้าโลว์ซีซั่นของจังหวัดตรัง เป็นหน้ามรสุมลมตะวันตก บางวันอาจมีคลื่นลมจนไม่สามารถเข้าถ้ำมรกตได้ แต่โชคดีที่ประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยา รายงานสภาพอากาศได้อย่างแม่นยำ วันไหนที่มีคลื่นลมผู้ประกอบการจะไม่นำเที่ยวเกาะในทะเลตรัง ผู้ประกอบการจะให้ลูกค้าเลือกท่องเที่ยวในสถานที่ท่องเที่ยวอื่นซึ่งเป็นโปรแกรมเสริม เช่น บ่อน้ำพุร้อนควนแคง ถ้ำเลเขากอบ ล่องแพบ้านน้ำราบ เป็นต้น แต่หากนักท่องเที่ยวไม่ไปโปรแกรมเสริม ผู้ประกอบการจะคืนเงินให้นักท่องเที่ยว 100% แต่ในส่วนของช่วงหน้าไฮซีชั่นก็มีการจองโรงแรมและรีสอร์ตชายทะเล ซึ่งจะจองมาเป็นกลุ่มใหญ่สำหรับกิจกรรมสัมมนาด้วย
อย่างไรก็ตาม ในเดือนมิถุนายนนี้ มีโครงการไทยช่วยไทยพลัส ทำให้ร้านอาหารชายทะเลตรังคึกคักขึ้น ประชาชนพาครอบครัวมารับประทานอาหารทะเล ถือว่าช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้ ท่ามกลางสถานการณ์โลก สงครามสหรัฐอเมริกากับอิหร่าน รวมถึงราคาน้ำมัน ที่ทำให้ผู้ประกอบการมีความกังวลกับสถานการณ์ดังกล่าว ซึ่งก่อนหน้านี้มีกระแสว่าน้ำมันขาดตลาด ดังนั้น ตอนนี้อยากให้รัฐบาลช่วยเหลือเรื่องการเดินทาง และนโยบายด้านพลังงาน หากต้นทุนการเดินทางไม่สูง จะกระตุ้นให้ประชาชนอยากเดินทางมาท่องเที่ยวมากขึ้น และอยากให้หน่วยงานด้านการท่องเที่ยวของ จ.ตรัง จัดงานหรือกิจกรรมที่ดึงคนจากต่างจังหวัดมาเที่ยวตรังให้มากขึ้น
