ราว 250 ที่แล้ว (พ.ศ.2310) ช่วงสงครามคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พระเจ้าตากตีฝ่าวงล้อมข้าศึก หนีออกมาทางด้านตะวันออก ก่อนที่จะเข้าตีเมืองจันทบุรีได้ แล้วกลับไปกู้กรุงศรียุธยาคืนในที่สุด ดังที่ตำราเรียนบอกไว้
ทว่า มีสิ่งหนึ่งที่สิ่งที่พระเจ้าตากปราบไม่สำเร็จ ซึ่งประวัติศาสตร์ไทยไม่พูดถึง นั่นคือเรื่องราวของบุคคล 2 คน
1 คือ “ขุนราม” อีก 1 คือ “หมืนซ่อง”
พงศาวดารบอกว่า เจ้าเมืองจันทบุรีหูเบา เชื่อคำของ 2 คนนี้ ถูกทั้ง 2 ยุยงให้สู้กับพระเจ้าตาก
อยากไรก็ตาม พระเจ้าตากตีเมืองจันท์ได้สำเร็จ กลับไม่พบตัว “ขุนราม” กับ “หมื่นซ่อง” ไม่รู้หายไปไหน ไม่มีบันทึกไว้ว่าถูจับได้หรือไม่ แต่เชื่อว่ายังคงซ่อมสุมขุมกำลังอยู่ทางตะวันออก โดยเฉพาะแถบเมืองแกลง เขตจ.ระยอง (ในปัจจุบัน)
ครั้น รัชกาลที่ 1 ปราบดาภิเษก สร้างกรุงรัตนโกสินทร์ ในระยะนั้น มีศึกทางด้านตะวันตกติดต่อกันหลายครั้ง ทรงมอบหมายให้ “กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข” หรือ “กรมพระราชวังหลัง” ดูแลหัวเมืองฟากตะวันออก โดยเฉพาะเขตอิทธิพลของ “ขุนราม” กับ “หมืนซ่อง”
วิธีการที่ “กรมพระราชวังหลัง” ใช้คือ มอบหมายให้ทหารเอกคนหนึ่งที่ไว้ใจได้ ไปบวชเป็นสมภารอยู่ที่บ้านกร่ำ เมืองแกลง ซึ่งคน ๆ นั้นก็คือ “พ่อ” ของ “สุนทรภู่” มหากวีที่เรารู้จักเป็นอย่างดีนั่นเอง
นี่เป็นสิ่งยืนยันว่า “สุนทรภู่” ไม่ได้เกิดที่ “บ้านกร่ำ” เมืองแกลง จ.ระยอง หากแต่เป็นผู้ดีอยู่บางกอก เกิดวังหลังฝั่งธนนบุรี การเดินทางไปเมืองแกลงนั้น จนเกิดมี “นิราศเมืองแกลง” ในเวลาต่อมานั้น ก็เพราะ “กรมพระราชวังหลัง” ใช้ให้ไป “ราชการลับ” ไปบอกข่าวพ่อ ไม่ใช่การเดินทางกลับไปเยี่ยมบ้านเกิด
“สุนทรภู่” เขียนบอกไว้เองใน “นิราศเมืองแกลง” พรรณนาถึงความยากลำบากของการเดินทางว่า
“พอฟ้าคล้ำค่ำพลบลงหรบรู่
ยุงออกฉู่ชิงพลบตบไม่ไหว
ได้รับรองป้องกันเพียงควันไฟ
แต่หายใจมิใคร่ออกด้วยอบอาย
โอ้ยามยากจากเมืองแล้วลืมมุ้ง
มากรำยุงเวทนาประดาหาย
จะกรวดน้ำคว่ำขันจนวันตาย
แม้เจ้านายท่านไม่ใช้แล้วไม่มา”
ถึงขั้น “กรวดน้ำคว่้ำขัน” บ่นหนักและเขียนบอก “แม้เจ้านายไม่ใช้แล้วไม่มา” ขนาดนี้แล้วแต่ทว่าแบบเรียน บทเรียนประวัติศาสตร์ไทย ก็ยังยืนยันที่จะให้ “สุนทรภู่ เกิดบ้านกร่ำ เมืองแกลง จ.ระยอง”
นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเรื่องราวเกี่ยวกับ “สุนทรภู่” ที่เรายังเข้าใจผิด
รายการ “ขรรค์ชัย บุนปาน – สุจิตต์ วงษ์เทศ ทอดน่องท่องเที่ยว” ชวนพบกับข้อมูลอีกด้าน สิ่งที่ประวัติศาสตร์ไทยไม่เคยบอกเกี่ยวกับ “สุนทรภู่”
พบกันในตอน “สุนทรภู่ เกิดหวังหลัง ผู้ดีบางกอก แต่พระอภัยมณี ฉากทะเลอันดามัน ถูกใส่ร้ายป้ายสีว่า ขี้คุก, ขี้เมา, เจ้าชู้, อยู่อย่างไพร่ ไม่มีสกุลรุนชาติ”
ถ่ายทอดสดจาก วังหลัง (โรงพยาบาลศิริราช) คลองบางกอกน้อย ผ่านทาง เฟสบุ๊คมติชนออนไลน์ www.facebook.com/MatichonOnline
ศุกร์ 16 มิถุนายน เวลา 10.00 น. เป็นต้นไป
หน่วยงานใด สถาบันการศึกษาใด เตรียมจัดงานเกี่ยวกับ “สุนทรภู่” สามารถนำวีดีโอจากรายการในตอนนี้ ไปใช้ได้ฟรี !
