พระกับเงิน… : โดย เฉลิมพล พลมุข

ชีวิตของมนุษย์หรือคนสิ่งหนึ่งที่มีความจำเป็นยิ่งในการดำรงชีวิตเพื่อไปสู่ความสุขและเป้าหมายของชีวิตนั่นก็คือปัจจัยสี่ อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัยและการดูแลรักษาความเจ็บป่วย สิ่งหนึ่งที่ถูกสมมุติขึ้นมาในโลกเพื่อใช้แลกเปลี่ยนซื้อขายนำไปสู่สิ่งที่ต้องการต่างๆ ที่มีเชื่อเรียกที่หลากหลายสิ่งหนึ่งในนั้นก็คือเงิน

ช่วงนี้สังคมไทยเราที่สื่อประเภทต่างๆ ได้นำเสนออย่างต่อเนื่องก็คือ ปัญหาเรื่องเงินทอนของวัดในศาสนาพุทธที่มีผู้เกี่ยวข้องทั้งข้าราชการ พระเถระชั้นผู้ใหญ่หรืออาจจะรวมไปยังบุคคลบางประเภทที่สื่อมิได้นำเสนอเป็นข่าว ปรากฏการณ์ดังกล่าวได้สร้างความหวั่นไหว ศรัทธาความเชื่อ หรือสิ่งที่เรียกว่าบุญ-บาป ดี-ชั่ว ถูก-ผิด ควร-ไม่ควร เราท่านในฐานะที่เป็นศาสนิกชนควรมีท่าทีเช่นไรกับเรื่องราวดังกล่าว

ศาสนาพุทธมีต้นกำเนิดในอินเดียเนปาลโดยเจ้าชายสิทธัตถะที่มีความมุ่งมั่นแสวงหาสัจธรรมของชีวิตทั้งของพระองค์เองจนกระทั่งตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์ที่พุทธคยา จนกระทั่งได้วางรูปแบบระบบในการบริหารจัดการองค์กรคณะสงฆ์เพื่อให้พุทธบริษัทมีความยั่งยืนในอนาคตโดยมีหลักการที่อยู่ในพระไตรปิฎกที่มีทั้งพระวินัย พระสูตรและพระอภิธรรม การก่อตั้งองค์กรในช่วงระยะแรกมาจนถึงปัจจุบันก็ยังคงพบสภาพปัญหาที่หลากหลายทั้งมาจากบุคลากรภายในศาสนาและบุคคลนอกศาสนาพุทธ การล่มสลายของศาสนาพุทธที่เคยเจริญรุ่งเรืองในประเทศต่างๆ ก็อยู่ในกฎของอนิจจตา…

สังคมไทยเราศาสนาพุทธได้ตั้งมั่นและดำรงอยู่มาตั้งแต่สมัยสุโขทัย พระนครศรีอยุธยาจนกระทั่งมาในยุครัตนโกสินทร์ปัจจุบัน ปัญหาที่เกี่ยวเนื่องกับบุคคลหรือบุคลากรในพระศาสนาที่สำคัญก็คือพุทธบริษัทโดยเฉพาะ พระภิกษุหรือพระสงฆ์ในศาสนา การเสียสละตนเองออกจากบ้านครอบครัวเพื่อออกบวชแสวงหาความหมายของชีวิตเป็นอุดมการณ์หรือหลักการแรกเริ่มของผู้ที่จะออกบวชทุกๆ คน การศึกษาเรียนรู้ ปฏิบัติตามหลักการคำสอนของศาสนาและการนำไปประยุกต์ใช้กับตนเองและสังคมเป็นอุดมการณ์ของความสุขที่จะพึงมีในมนุษย์อาจจะรวมถึงการเข้าถึงโลกของสวรรค์และนิพพานเป็นสิ่งที่สูงสุดของชาวพุทธ

พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ให้สัมภาษณ์ที่ทำเนียบรัฐบาล เกี่ยวกับการเดินหน้าปราบทุจริตเงินทอนวัดรอบใหม่ที่เริ่มมีความเคลื่อนไหวจากพระสงฆ์บางกลุ่มว่า ต้องย้อนกลับไปดูว่าเรื่องนี้เริ่มมาจากการทุจริตใน สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) จะถูกหรือผิดก็ต้องว่ากันไป แต่ในทางกฎหมายก็ต้องสอบสวนว่าเงินเหล่านี้ไปอยู่ที่ไหนบ้าง บัญชีเป็นของใคร เขายังไม่ได้ว่าใครผิดหรือถูกเลย แล้วจะมาเคลื่อนไหวอะไรกันนักหนา ถ้าชี้แจงได้และถูกต้องตามกฎหมายก็จบไป…

“ผมเคารพพระทุกรูปที่อยู่ในกระบวนการทุกองค์ ผมเป็นคนศาสนาพุทธ นับถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ดังนั้นสิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ต้องทำให้เกิดความชัดเจนขึ้น การที่จะมีความเคลื่อนไหวของกลุ่มชาวพุทธพลังแผ่นดิน ก็ต้องดูว่าการเคลื่อนไหวนี้มันถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ ขั้นตอน กระบวนการตรวจสอบเป็นอย่างไร ผมบอกแล้วว่ามันเริ่มมาจากข้าราชการมาจนสำนักพุทธฯ ก็ต้องไปดูว่าเงินไปที่ไหน ก็ไปสอบที่นั่นก็แค่นั้น อย่าตีกันไปตีกันมา และที่สุดก็ไปลงโทษเฉพาะข้าราชการอย่างนี้มันก็ไม่เป็นธรรม มันต้องเป็นธรรม กฎหมายบังคับใช้กับทุกคน ผมไม่อยากให้เกิดความวุ่นวายเกิดขึ้น ถ้าตัวเองรู้ว่ามันจะเกิดความวุ่นวายก็อย่าทำก็แค่นั้นเอง กฎหมายมันมีอยู่…” (มติชนรายวัน 26 เมษายน 2561 หน้า 9)

พระภิกษุหรือพระสงฆ์ในศาสนาก็คือบุคลากรหนึ่งในการขับเคลื่อนพระศาสนาให้ดำรงอยู่สืบไป วิถีชีวิตของพระภิกษุนอกจากการบิณฑบาต สวดมนต์ไหว้พระ นั่งสมาธิ ดูแลรักษาวัดวาอารามให้ดูสงบร่มรื่นสวยงามแล้ว พระภิกษุบางรูปยังต้องทำหน้าที่ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ตั้งแต่ระดับเจ้าอาวาสไปถึงระดับมหาเถรสมาคม หมายถึงควบคุมดูแลกิจการของพระศาสนาทั้งเมืองไทยและต่างประเทศที่มีพระสงฆ์ไทยไปปฏิบัติศาสนกิจ

ระบบการบริหารงานต่างๆ ให้เป็นไปได้ด้วยความเรียบร้อยทั้งของชาวโลกหรือชาวบ้านรัฐบาลแม้กระทั่งคณะสงฆ์ก็มีความจำเป็นทั้งจำนวนบุคลากร ระบบงานหรือภารกิจเป้าหมายที่ต้องกระทำ และวิธีการบริหารจัดการรวมไปถึงระบบการเงินการคลังที่ดีงาม หรืออาจจะเรียกว่าจะต้องมีคน งาน การบริหารและเงิน…

หลักการหนึ่งในพระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์เล่ม 1 ภาค 1 หน้า 35 ที่ว่า ภิกษุต้องสละชีวิตคฤหัสถ์ ไม่ประกอบหน้าที่การงาน ไม่มีครอบครัว ไม่แสวงหาลาภ ยศ สรรเสริญหรือความสุขที่ผู้คนชาวบ้านทั่วไปมีความต้องการหรือปรารถนาในโลกธรรม ไม่มีการแสวงหาสิ่งใดๆ เว้นแต่ปัจจัยการดำรงชีพเพื่อประพฤติพรหมจรรย์จึงเป็นการขออย่างประเสริฐเพื่อยังชีวิตให้เป็นไปในแต่ละวัน ไม่ขอสิ่งใดที่เกินเลยไปกว่านี้ หรืออาจจะกล่าวว่าภิกษุในพระธรรมวินัยนอกจากจะมีปกติเป็นผู้ขอแล้ว ต้องเป็นผู้ที่มีอัธยาศัยแสวงหาและประพฤติพรหมจรรย์…

ข้อเท็จจริงหนึ่งที่เราท่านในฐานะพุทธศาสนิกชนส่วนหนึ่งมีความเชื่อที่ว่า การทำบุญถวายแก่พระสงฆ์ด้วยข้าวอาหารขนมผลไม้ การเสียสละเวลา ชีวิตหน้าที่การงานของฆราวาสบางคนเพื่อเข้าไปทำงานรับใช้พระสงฆ์หรือศาสนาก็เชื่อว่าจะได้บุญ มิอาจจะถวายเงิน ทองทั้งที่เป็นสังหาริมทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์ดูเสมือนว่าจะเป็นปกติของชาวพุทธส่วนหนึ่งที่ต้องการทำนุบำรุงพุทธศาสนา

การที่พระภิกษุหรือพระสงฆ์ในระดับสังฆาธิการหรือระดับการบริหารจัดการตั้งแต่เจ้าอาวาส ไปถึงระดับกรรมการมหาเถรสมาคมบางรูปที่สื่อได้นำเสนอเป็นข่าวของบ้านเมืองไปเกี่ยวข้องกรณีเงินทอน ที่เจ้าหน้าที่ของรัฐมีการร้องไปยังกองบังคับการปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ (บก.ปปป.) มีการส่งสำนวนคดีดังกล่าวไปยังสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) หรือหน่วยงานของรัฐอื่นที่จะต้องเกี่ยวข้องกับกรณีดังกล่าวไปจนกระทั่งการแสวงหาความยุติธรรมในการตัดสินคดีดังกล่าวก็คือ ผู้พิพากษาและศาล…

รัฐธรรมนูญและกฎหมายของบ้านเมืองมีข้อบังคับใช้กับพลเมืองหรือประชากรของประเทศนั้นๆ ด้วยกระบวนการของรัฐ พระภิกษุหรือพระสงฆ์ไทยในปัจจุบันเมื่อเข้าไปบรรพชาหรืออุปสมบทแล้ว เจ้าอาวาสหรือพระอุปัชฌาย์และเจ้าหน้าที่บ้านเมืองก็ได้ออกเอกสารสำคัญทั้ง ใบสุทธิ การสังกัดวัด แม้กระทั่งมีบัตรประชาชนของพระภิกษุ การต้องมีหนังสือเดินทางระหว่างประเทศ การขอวีซ่า สวัสดิการของรัฐที่เกี่ยวข้องกับความเจ็บป่วยรักษาโรค มิอาจจะรวมไปถึงภาระหน้าที่ของพระภิกษุหรือพระสงฆ์บางรูปที่ต้องกระทำทั้งการศึกษาเล่าเรียน การอนุเคราะห์ช่วยเหลือพ่อแม่ ปู่ย่าตายายที่ชราและพิการ การที่พระในวัดช่วยเหลือศิษย์วัดในเรื่องการศึกษา แม้กระทั่งกิจกรรมในการเผยแผ่ศาสนาการทำวารสาร ค่าเวลาของรายการโทรทัศน์ ค่าน้ำมันรถในการเดินทาง ค่าน้ำ ค่ากระแสไฟฟ้า การบำรุงซ่อมแซมสิ่งที่ชำรุดทรุดโทรมภายในวัดก็ต้องใช้เงิน…

เมื่อพระภิกษุหรือพระสงฆ์ไปเกี่ยวข้องกับเงิน เราท่านจะมีมุมมองหรือท่าทีต่อพระภิกษุ พระสงฆ์ คณะสงฆ์ในภาพรวมด้วยจิตใจที่เป็นธรรมให้แก่ทุกๆ ฝ่ายอย่างไร โทษที่ร้ายแรงหรือขาดจากความเป็นพระภิกษุ หรือพระสงฆ์ก็คือ ปาราชิก ทั้งการมีเพศสัมพันธ์ มีเจตนาหรือพฤติกรรมในการยักยอกทรัพย์ การฆ่าทำลายชีวิตมนุษย์และการอวดอุตริมนุสธรรมหรือการบรรลุธรรมหรือคุณธรรมที่ตนไม่มี พระวินัยทั้งสี่ข้อดังกล่าวก็เคยมีกรณีตัวอย่างที่เกิดขึ้นกับพระภิกษุในเมืองไทยเราทั้งพระนิกร พระยันตระ พระภาวนาพุทโธ อาจจะรวมไปถึงอดีตเจ้าคณะอำเภอรูปหนึ่งที่ต้องลาสิกขาจากกรณีเงินทอน…

ผู้เขียนเข้าใจว่าชาวพุทธส่วนหนึ่งคงจะไม่สบายใจที่ได้รับรู้ถึงกรณีเงินทอนดังกล่าวที่มีจำนวนเงินมากกว่าพันล้านบาท นักการเมืองและพระสงฆ์บางรูปก็ให้ความเห็นที่ว่า พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.2505 มีการรวมศูนย์อำนาจ มีหน้าที่อำนาจทั้งบริหาร นิติบัญญัติและตุลากรขาดการตรวจสอบ ขาดธรรมาภิบาล มีผลประโยชน์ทับซ้อนอย่างกว้างขวางควรมีการปฏิรูปคณะสงฆ์ทั้งระบบ ทั้งการบริหารจัดการการปกครอง ระบบการเงิน และระบบอื่นๆ เพื่อความเจริญก้าวหน้าและสง่างามของคณะสงฆ์

เมืองไทยเราได้ชื่อว่าเป็นประเทศหนึ่งที่มีคนนับถือศาสนาพุทธมากที่สุดในโลก มีวัด สำนักปฏิบัติธรรมมากกว่าสามหมื่นวัด มีพระภิกษุ สามเณร นักบวชกว่าสามแสนรูป มีมหาวิทยาลัยสงฆ์เป็นสถาบันอุดมศึกษาผลิตบัณฑิตทั้งพระสงฆ์และฆราวาสไปอยู่ในส่วนงานต่างๆ ทั้งของรัฐและเอกชน มีหลวงพ่อ หลวงตา หลวงปู่ที่ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบตามหลักการของพระบรมศาสดาหลายรูปได้อุทิศชีวิตทั้งชีวิตให้แก่พระศาสนามรณภาพในผ้าเหลือง เราท่านต่างให้ความเคารพเชื่อมั่นพระเถระเหล่านั้น

หลวงตามหาบัว วัดป่าบ้านตาด จ.อุดรธานี ที่ได้ระดมเงินและทองช่วยวิกฤตของชาติ หลวงปู่ชา วัดหนองป่าพง จ.อุบลราชธานี ที่ได้สร้างลูกศิษย์ทั้งที่เป็นฆราวาสและพระภิกษุชาวต่างประเทศหลายชาติไปเผยแผ่พระศาสนาเป็นเจ้าอาวาสอยู่ในนานาชาติหลายประเทศ หลวงพ่อคูณ แห่งวัดบ้านไร่ อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา ที่ได้ถวายเงิน 100 ล้าน แด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เพื่อร่วมสร้างตึกผู้ป่วยในโรงพยาบาลศิริราช แม้วาระสุดท้ายของชีวิตก็มอบร่างกายให้เป็นอาจารย์ใหญ่ให้นักศึกษาแพทย์ได้ผ่าตัดเรียนรู้ร่างกายเพื่อเป็นวิทยาทานทางการแพทย์

หลวงพ่อพุทธทาส แห่งสวนโมกขพลาราม อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี ที่ได้เผยแผ่ธรรมะทั้งการพูด หนังสือ เอกสารตำรารวมถึงวิถีชีวิตของการปฏิบัติจนวาระสุดท้ายในการมรณภาพก็มีการเผาศพของท่านด้วยวิถีธรรมชาติภายในสวนโมกขพลาราม อดีตสมเด็จพระสังฆราชรูปที่ 19 ก็คือ สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน) วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พระคุณท่านได้รับการยกย่องทั้งวิถีชีวิตแห่งการปฏิบัติในสมณเพศทั้งการศึกษา การเผยแผ่ธรรมะ การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (วิน ธมฺมสารเถระ) วัดราชผาติการามวรวิหาร ที่เป็นจุดเริ่มต้นของบทพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนกที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ได้ทรงสดับพระธรรมเทศนาในเรื่องดังกล่าว…

นอกจากนั้นก็ยังมีพระภิกษุเมืองไทยเราหลายรูปที่ได้ทำงานเพื่อช่วยเหลือคุณภาพชีวิตของคนไทยเราทั้งผู้ป่วยเอดส์ คนแก่ชรา เด็กกำพร้า เปิดวัดเพื่อรักษาผู้ป่วยมะเร็ง แขนขาพิการ พระพยอม กลฺยาโณ หรือพระราชธรรมนิเทศ เจ้าของวลี “โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า..”แห่งวัดสวนแก้ว จ.นนทบุรี ได้สร้างงานให้แก่คนไร้บ้าน สร้างอาชีพด้วยการปลูกผัก ผลไม้ มีโครงการต่างๆ เพื่อให้โอกาสแก่ผู้ที่ตกทุกข์ได้ยาก นอกจากนั้นยังมีพระภิกษุหรือพระสงฆ์อีกหลายรูปที่มิได้เอ่ยนามในที่นี้ที่ท่านได้ปฏิบัติตามพระธรรมขององค์พระบรมศาสดา

เงินกับพระ พระกับเงินเสมือนเหรียญสองด้าน เราท่านจะมีท่าทีมุมมองอย่างไรจะเกิดกุศลจิต อดีตของพุทธศาสนากับความเป็นปัจจุบันมีความต่างกัน ชาวพุทธที่แท้จริงจะเชื่อเรื่องกฎแห่งกรรมและหลักของอิทัปปัจจยตา ทุกสิ่งทุกอย่างในโลกนี้เป็นไปตามกรรม…

เฉลิมพล พลมุข