สงกรานต์ในศาสนาพราหมณ์ เป็นพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ของชาววังหรือคนชั้นสูง ตั้งแต่พระเจ้าแผ่นดินลงไปจนถึงเจ้านาย, ขุนนาง, ข้าราชการ
มีพราหมณ์เป็นผู้ทำพิธีในเทวสถาน หรือที่รโหฐานในราชสำนัก ตั้งแต่ยุคก่อนอยุธยา จนตลอดยุคอยุธยา
อาณาประชาราษฎรชาวบ้าน (ซึ่งมีนานาชาติพันธุ์) ไม่รู้จักสงกรานต์ ไม่เกี่ยวข้องสงกรานต์ ไม่มีรัฐชาติ ไม่มีสาดน้ำ ไม่มีปีใหม่ไทย ฯลฯ
มีแต่เปลี่ยนฤดูกาลใหม่ เปลี่ยนปีนักษัตรใหม่ เดือนอ้าย (เดือนที่ 1 ราวพฤศจิกายน-ธันวาคม) มีพิธีกรรมในศาสนาผี ได้แก่ เลี้ยงผีบรรพชน เสี่ยงทาย เดือน 5 หน้าแล้ง (ราวเมษายน-พฤษภาคม) ต่อเนื่องถึงเดือน 6 ขอฝน แล้วถูกผนวกเป็นการละเล่นในสงกรานต์
จนถึงยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ คนชั้นสูงส่งความรู้เรื่องสงกรานต์สู่อาณาประชาราษฎรไพร่บ้านพลเมือง ผ่านนักบวช เช่น พระสงฆ์, หมอผี, หมอพร ฯลฯ มีจารึกวัดโพธิ์ เล่านิทานสงกรานต์เรื่องท้าวกบิลพรหมทายปัญหา (เป็นสัญลักษณ์เท่านั้น ไม่ได้ให้ชาวบ้านอ่าน เพราะอ่านไม่ออก)
นับแต่นี้ไป สงกรานต์จากราชสำนักก็เริ่มทยอยลงสู่ชาวบ้าน ซึ่งได้ผนวกการละเล่นตามประเพณีในศาสนาผีของชาวบ้านเข้าไปรวมเป็นประเพณีสงกรานต์
นานไปคนก็ลืม จนทุกวันนี้จึงเชื่อว่าสงกรานต์เป็นของไทย มีประเพณีต่างๆ ของชาวบ้านมาแต่ดั้งเดิม ซึ่งไม่จริงอย่างนั้น
สงกรานต์ปีใหม่ไทย เป็นประเพณีสร้างใหม่เมื่อไม่นานมานี้ แล้วถูกขยายให้ใหญ่โตขึ้นเพื่อการตลาดขายการท่องเที่ยว
ในทุกประเทศที่รับอารยธรรมอินเดียล้วนมีสงกรานต์เป็นปีใหม่ของตน เช่น ปีใหม่พม่า, ปีใหม่กัมพูชา, ปีใหม่ลาว, รวมถึงปีใหม่สิบสองพันนา (ในยูนนานของจีน)
และทุกประเทศต่างคิดว่าเป็นของตนพวกเดียว ซึ่งต้องร่วมกันแก้ไข ไม่ตีขลุมทึกทักเป็นของตน
