อินสตาแกรมของ Shudu (@shudu.gram) โชว์ภาพเธอในแสงที่ดีที่สุด, ในรูปหนึ่ง ใบหน้าดำขลับไร้ที่ติของเธอเชิดขึ้นน้อยๆ เธอสวมชุดสีแดงยาวคลุมเท้า ถ่ายกับสถานที่สักแห่งที่เบลอเบาบางแต่พอดูออกว่าเป็นทะเลทราย ลำตัวของเธอตั้งตรงหันมาทางกล้อง มุมที่ดีที่สุด และแสงที่ดีที่สุด ร่วมกับใบหน้าที่หลายคนบอกว่าเป็นใบหน้าที่ดีที่สุด
Shudu มีฟอลโลเวอร์ร่วม 130,000 คน ในอินสตาแกรม เธอเป็นพรีเซ็นเตอร์ให้กับแบรนด์เครื่องสำอางอย่าง Fenty Beauty ของริฮันน่า เธอยังเป็นพรีเซ็นเตอร์ให้กับแบรนด์เสื้อผ้าอีกหลากหลาย จะว่าไป-ถ้าเธอเป็นอินสตาแกรมเซเลบไทย เธออาจจะขายครีม!
อินสตาแกรมของ Miquela (@lilmiquela) มีผู้ติดตามมากกว่า Shudu, เธอมีแฟนๆ ทั่วโลกมากถึง 1.3 ล้านคน เทียบกันแล้ว อินสตาแกรมของ Miquela มีความเป็น “ไฮแฟชั่น” น้อยกว่า ส่วนมากเธอจะอัพรูปสวมเสื้อผ้าสตรีทสบายๆ ในไลฟ์สไตล์ที่ดูเป็นธรรมชาติ ด้วยความที่เธอมีฟอลโลเวอร์จำนวนมาก เธอก็ใช้แพลตฟอร์มของเธอในการเข้าร่วมแคมเปญอย่าง #Black-LivesMatter หรือแคมเปญอื่นๆ เพื่อกระตุ้นให้สังคมสนใจประเด็นปัญหาที่สำคัญด้วย
ปีที่แล้ว Miquela ออกซิงเกิลเพลงชื่อ Not Mine เพลงนี้ไต่ชาร์ตใน Spotify อย่างรวดเร็ว
จะว่าไป ทั้ง Shudu และ Miquela ก็ดูเป็นชีวิตธรรมดาๆ ของนางแบบหรืออินฟลูเอนเซอร์ในอินสตาแกรม แต่สิ่งที่ทำให้พวกเธอไม่ธรรมดาคือ พวกเธอไม่มีตัวตนอยู่จริง
พวกเธอเป็นภาพเรนเดอร์จากโมเดลสามมิติที่ถูกสร้างขึ้นมาบนคอมพิวเตอร์เท่านั้น
ผู้ติดตามพวกเธอบางคนก็รู้ถึงความจริงข้อนี้ บางคนก็ไม่, Shudu ดูจะตรงไปตรงมากว่าในการสื่อสารว่าเธอไม่มีตัวตน เธอเขียนข้อความอธิบายตัวตนว่าเป็น “ซุปเปอร์โมเดลดิจิทัลคนแรกของโลก” ในขณะที่ Miquela ไม่ตรงไปตรงมาเท่าเธอ (หรือผู้สร้างเธอ!) ดูจะสนุกกับการเดินกลับไปกลับมาระหว่างเส้นแบ่งของความจริงกับความไม่จริง ในบางรูปของ Miquela ปรากฏรูปสถานที่จริงๆ ปรากฏรูปผู้คนจริงๆ ที่กำลังปฏิสัมพันธ์กับเธอ, แต่ไม่, ความจริงแล้วไม่มีลมหายใจของเธอบนโลกใบนี้
นี่คือกระแส Virtual Celebrity หรือ “เซเลบปลอมๆ” ที่กำลังก่อร่างสร้างตัวขึ้นในปัจจุบัน นอกจาก Shudu และ Miquela แล้ว โลกนี้ก็ประกอบด้วยเซเลบปลอมๆ อีกเป็นขบวน
เมื่อพูดถึงเซเลบปลอมแล้ว หลายคนอาจนึกถึงตัวการ์ตูนสามมิติอย่าง Hatsune Miku ที่สามารถร้องเพลงได้ (ผ่านซอฟต์แวร์สร้างเสียง) สามารถแสดงคอนเสิร์ตได้ (ผ่านโฮโลแกรม) และมีฐานผู้ติดตามเป็นล้านๆ คน หรือต่อมาเกิร์ลกรุ๊ปต้นกำเนิด BNK48 อย่าง AKB48 ก็ประกาศสมาชิกใหม่ที่ถูกสร้างขึ้นมาด้วยคอมพิวเตอร์อย่าง Aimi Eguchi ที่ตอนแรกแฟนๆ ก็ไม่ได้นึกสงสัยเลยว่านี่เป็นเพียงภาพเรนเดอร์จากคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่หลังจากเริ่มมีเสียงเล่าลือออนไลน์ ทางต้นสังกัดจึงออกมายอมรับว่าเธอไม่มีตัวตนจริง และเป็นเพียงการรวบรวมใบหน้าสมาชิกของวงเข้าไว้ด้วยกันด้วยซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ (ลองดูวิดีโอแนะนำตัวของเธอที่ https://www.youtube.com/watch?v=piZ2TkdK4Dw&feature=youtu.be)
เมื่อรู้ว่าคนที่พวกเขาติดตามไม่มีตัวตนจริงแล้ว แฟนๆ รู้สึกอย่างไร? สำนักข่าว BBC สัมภาษณ์แฟนคนหนึ่งของ Shudu เรื่องนี้, Fatou Suri เป็นคนที่ติดตาม Shudu ตั้งแต่แรกๆ เธอไม่ได้ติดตามเฉยๆ แต่เธอยังส่งเมสเสจในอินสตาแกรมเพื่อคุยกับ Shudu เป็นการส่วนตัวด้วย (ซึ่ง Shudu ก็ตอบมาด้วยน้ำเสียงของตนเอง) หลังจาก Shudu เปิดเผยตัวตนว่าเธอเป็นเพียงตัวละครเวอร์ชวลของศิลปินชาวอังกฤษชื่อ Cameron-James Wilson, Fatou ก็บอกว่าเธอรู้สึกผิดหวังเล็กน้อย-เป็นความผิดหวังที่แปลกประหลาด
เธอบอกว่า “ในฐานะนางแบบคนหนึ่ง (เธอทำงานเป็นนางแบบด้วย) ฉันก็แต่งรูปเหมือนกัน บางทีฉันก็แต่งรูปเสียจนขนาดเปลี่ยนรูปหน้าตัวเองไปเลย ดังนั้น มันก็คล้ายๆ กัน (กับ Shudu)” เธอพูดเพิ่มเติมว่า “ฉันดีใจนะที่เธอไม่มีตัวตนจริง เพราะเธอเพอร์เฟกต์เกินไป”
เคยมีคำกล่าวว่า บนอินเตอร์เน็ต ไม่มีใครรู้หรอกว่าคุณเป็นหมา (Nobody knows you’re a dog) นั่นหมายความว่า บนอินเตอร์เน็ตมีหน้าจอบางๆ กั้นเราไว้ หลังหน้าจอ เราอาจเป็นคนคนหนึ่ง และบนหน้าจอ เราอาจแสดงเป็นคนอีกคนหนึ่งได้โดยไม่ขัดเขิน หากเล่นสมบทบาทเราอาจได้รางวัล หากเราปรับแต่งให้ชีวิตของเรา “ดูดี” กว่าความจริงเราอาจได้รับคำชื่นชม (หรือคำด่าทอ แล้วแต่กรณี) เราใช้เครื่องมืออย่าง Camera 360 และ VSCO เพื่อเปลี่ยนแสงสีและรูปลักษณ์ บนหน้ากระดาษของนิตยสารแฟชั่น เราใช้ Photoshop เพื่อบิด ยืด หดและดึงรูปร่างของนางและนายแบบ จนกระทั่งเราได้ผลลัพธ์ที่ดูคล้ายตัวจริงแต่ไม่ใช่ คล้ายจะเหมือนแต่ดีกว่า จนบางครั้งเราอาจต้องกลับมาย้อนถามตัวเองว่าเราจะเลือกความจริงหรือความสวยงามกันแน่?
เหล่านี้อาจเป็นคำถามที่เหล่านางแบบไร้ตัวตนทิ้งไว้ให้กับเรา
ทีปกร วุฒิพิทยามงคล
