ความน่าสนใจเป็นอย่างมากของหนังสือ “เจาะลึก สงครามลับ CIA” อัน นพดล เวชสวัสดิ์ แปลมาจาก The Way of The Knife ของ Mark Mazzetti มี 2 ประการ
1 ทำไมจึงใช้ชื่อว่า “วิถีแห่งมีด”
ขณะเดียวกัน 1 ซึ่งสำคัญเพราะว่าเป็นพื้นฐานและรากที่มาแห่งเรื่องราวทั้งหมด นั่นก็คือกระบวนการและวิธีการทำงานของ มาร์ก มาเซ็ตติ
เป็นกระบวนการและวิธีการของ“นักข่าวเชิงสืบสวน”
อย่าลืมเป็นอันขาดว่า มาร์ก มาเซ็ตติ เป็นผู้สื่อข่าวสายความมั่นคงแห่งชาติ ของหนังสือพิมพ์เดอะนิวยอร์ก ไทม์ส
อย่าลืมเป็นอันขาดว่า มาร์ก มาเซ็ตติ ได้รับรางวัลมาแล้วหลายรางวัล
1 รางวัลพูลิตเซอร์ร่วม จากการเสนอ
ข่าวความรุนแรงซึ่งยกระดับขึ้นในอัฟกานิสถานกับปากีสถาน และการตอบสนองของรัฐบาลสหรัฐ
1 รางวัลจอร์จ โพล์ก ร่วมกับ เด็กซ์เตอร์ ฟิลคินส์ เพื่อนร่วมงาน
1 รางวัลลิฟวิงสตัน จากการเสนอข่าวเปิดโปงการทำลายเทปบันทึกภาพการสอบสวนผู้ต้องหาด้วยวิธีทรมานของ CIA
ภูมิหลังเหล่านี้ย่อมรับประกันในเรื่อง “เจาะลึก”
พื้นฐานของ มาร์ก มาเซ็ตติ คือการเป็นนักข่าว ขณะเดียวกัน เขาเป็นนักข่าวในเชิงสืบสวน สอบสวน และความสนใจของเขาอยู่ที่ประเด็นในเรื่อง “ความมั่นคง”
เป้าหมาย 1 จึงเป็น “กลาโหม”
เป้าหมาย 1 จึงเป็น “CIA”
เหมือนกับจุดเริ่มต้นทั้งหมดมาจากเหตุการณ์ 9/11 สภาพการณ์จึงแวดล้อมอยู่โดยรอบกับอัฟกานิสถาน และปากีสถาน
แต่เรื่องนี้โยงยาวไปยังหลัง “สงครามโลก” ในยุคของ OSS
และเรื่องนี้โยงจากยุค “สงครามเย็น” อันเป็นห้วงที่ CIA ได้รับการก่อตั้ง และสัมพันธ์กับเรื่องของสงครามในอินโดจีน โดยเฉพาะเวียดนาม
เพียงแต่มารวมศูนย์อยู่ที่อัฟกานิสถานและปากีสถาน
สถานการณ์นี้เองที่เกิดสภาพแปรเปลี่ยนอย่างสำคัญแห่งความมั่นคงของสหรัฐ นั่นก็คือ กลาโหมให้ความสนใจกับข่าวและการวิเคราะห์ข่าวมากยิ่งขึ้น นั่นก็คือ CIA เพิ่มปฏิบัติการทางทหารมากยิ่งขึ้น
จุดล่อแหลมเป็นอย่างมากคือบทบาทของ “ปากีสถาน” ที่อยู่เบื้องหลัง โอซามา บิน ลาเดน
จากอัฟกานิสถาน ปากีสถาน ขยายมายังตะวันออกกลาง ไม่ว่าจะเป็นที่อิรัก ไม่ว่าจะเป็นที่ลิเบีย และที่สุดคือความล่อแหลมในเยเมน อ่านแล้วจะเข้าใจความเป็น “ตำรวจโลก” ของ “สหรัฐ”
นี่คือวิถีแห่ง CIA และนี่คือวิถีแห่งมีด
สถานะและที่ยืนอันแข็งแกร่งและมั่นคงของ มาร์ก มาเซ็ตติ ในฐานะนักข่าว นักเขียน มิได้เป็นสถานะแห่งโชคช่วย หรือด้วยความบังเอิญ
ฐานของมัน คือ การทำงาน
ทั้งมิได้เป็นการทำงานอย่างเรื่อยๆ เฉื่อยๆ ตรงกันข้าม เป็นการทำงานหนัก ทำงานสะสม ทำงานอย่างต่อเนื่อง
กระบวนการของมาร์ก คือกระบวนการแห่ง “มืออาชีพ”
วิถีแห่ง มาร์ก มาเซ็ตติ คือวิถีอย่างที่ เออเนสต์ เฮมมิงเวย์ สรุปอย่างรวบรัดว่า Real Thing นั่นก็คือ “ของจริง”
ทั้งหมดนี้มิได้อยู่ที่ “วิธีการ” หากยังขึ้นกับ “วิธีวิทยา”
สถานภาพแห่งความเป็นของจริง สถานภาพแห่งความเป็นมืออาชีพ ทำให้ มาร์ก มาเซ็ตติ ยืนอยู่ระนาบเดียวกับนักวิชาการ อาจารย์มหาวิทยาลัย
มิได้เป็นนักวิชาการธรรมดา มิได้เป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยปกติ
หากแต่เป็นนักวิชาการอันผ่านการเคี่ยวกรำ หากแต่เป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยที่ประสานการลงมือปฏิบัติกับทฤษฎีซึ่งอยู่ในตำรา
กระบวนการนำเสนอจึงมีชีวิต วิญญาณ ไม่ตายซาก
ยิ่งฝีมือแปลระดับ นพดล เวชสวัสดิ์ ยิ่งทำให้อ่านได้อย่างคึกคัก ชื่นบาน
การศึกษาผ่านหนังสือ “เจาะลึกสงครามลับ CIA” ของ มาร์ก มาเซ็ตติ เหมือนกับเป็นภาพจำลองแห่ง CIA
แท้จริงแล้วมีมากกว่านั้น เพราะว่าไม่ว่า CIA ไม่ว่าเพนตากอน ไม่ว่ารัฐบาลสหรัฐ ล้วนเป็นภาพจำลองแห่งโลก
ผ่านโลกแห่ง “จารกรรม” ไปสู่ความสลับซับซ้อนในทาง “การเมือง” ด้วยคมแห่งมีด
