ชุมชนเก่าสุดของกรุงเทพฯ มีแล้วตั้งแต่ยุคอยุธยา ราว พ.ศ. 2000 (มากกว่า 500-600 ปีมาแล้ว) ตั้งกระจัดกระจายอยู่ริมแม่น้ำ มี 2 แห่ง ได้แก่ ย่านคลองเตย กับย่านคลองบางกอกใหญ่
ย่านคลองเตย (ปัจจุบันคือท่าเรือกรุงเทพฯ) เคยเป็นเมืองพระประแดงยุคแรกสุด มีชื่อในพงศาวดารก่อนย้ายไปอยู่สมุทรปราการ
ทุกวันนี้เรียกกันทั่วไปว่า ท่าเรือคลองเตย ซึ่งเป็นชื่อใหม่ไม่มีในบันทึกประวัติศาสตร์
ย่านคลองบางกอกใหญ่ (ปัจจุบันเป็นกองบัญชาการกองทัพเรือ) เป็นที่ตั้งเมืองบางกอก ต่อมาได้ชื่อทางการว่าเมืองธนบุรี
ทุกวันนี้เรียกกันทั่วไปว่า กรุงเทพฯ ซึ่งเป็นชื่อใหม่กร่อนจากชื่อยาวๆ ไม่มีในพงศาวดาร
ป้อมสำคัญสุดของกรุงเทพฯ ด้านตะวันออก คือ ป้อมมหากาฬ ใช้ควบคุมทางสามแยกคลองโอ่งอ่าง สบคลองมหานาค ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมไปทางทิศตะวันออก (เชื่อมโยงถึงกัมพูชา, เวียดนาม) ร.1 เสด็จตรวจขณะสร้างป้อมมหากาฬ มีบอกไว้ในพระราชพงศาวดาร
ชุมชนป้อมมหากาฬ มีชื่อในประวัติศาสตร์สังคมของไทย เป็นชุมชนชานกำแพงพระนคร มีความเป็นมาเก่าสุด เหลือแห่งเดียวของกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นย่านกำเนิดลิเกครั้งแรกในสยาม สมัย ร.5 เดิมชื่อตรอกพระยาเพชร มีภาพเก่าเป็นพยาน
แต่ถูกทางการบิดเบือนกล่าวร้ายป้ายสี แล้วแต่งใหม่เป็น “ประวัติศาสตร์เพิ่งสร้าง” ยัดเยียดให้ชุมชนป้อมมหากาฬว่าไม่มีชื่อในพงศาวดารหรือเอกสาร เพื่อใช้เป็นข้ออ้างไล่รื้อให้สิ้น
ซากจากชุมชนมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ยาวนานของกรุงรัตนโกสินทร์
จะทำร้ายกันทำไม? ไหนว่าเป็นคนดี?
234 ปี กรุงรัตนโกสินทร์จะมีคุณค่ามหาศาล ถ้าร่วมกันดูแลรักษาอย่างสร้างสรรค์ มิวเซียมมีชีวิต ชุมชนป้อมมหากาฬ ชานกำแพงพระนคร
